28 Gezandtschap aan dm Grooten 



derc *\vy 't vafte landt van Sina in 't ge-' lende daar meê zoo veel te kennen ge 



jist Biland 

 yava is 

 ■vrHchl- 

 bctAr. 



zicht kregen , is voorgevallen , zal ik 

 met weinig woorden , en in Prent , de- 

 ze vermaarde en iiitftekende Stadt , die 

 ik voor myn vertrek aldaar na 't leven 

 aftekende , ten toon ftellen. 



Deze Stad BATAVIA (die haren 

 naam bekomen heeft van het Neêrlands 

 Geweft, dat byd'oude Romeinen jSa- 

 tavia , en ten huldigen dage met d«n 

 naam van Holland bekent is) leit op 

 het Eiland Groot Java, dat, in 't voort- 

 brengen van allerlei Aard-gewaflèn en 

 Dieren , zoodanige vruchtbare Lands- 

 douwen bezit , dat de groote en diep- 

 zinnige Scaliget dit Eilandt voor. een 

 kort begryp des gantfchcn Aardbodems 

 heeft uitgeroepen : want op dit Ei- 

 land komt niet alleen de Peper, Gem- 

 ber , Kaneel en andere Speceryen in 

 grooten ovcrvloet voort ; maat ook 

 allerlei zoort van tam en wilt Vee , dat 

 van hier na andre plaatzen verzonden 

 wort. Men heeft op dit Eilandt zeisr 

 rykc Gout-mynen,en dierbare Gefteen- 

 ten , en allerlei Zyde floffèn in groote 

 meenighte. Hier en tegen is dit Ei- 

 land veel ftorm en onweer onderwor- 

 pen ; invoegen het zelden daar af be- 

 vryd is. 



d'Oude Inboorlingen van dit Eiland 

 zyn herkomllig van de Sinezcn, die eer- 

 lani Juvo. tyds , uit vreeze voor den Tarter , voor 

 hetmeerdeel uit hun land vluchtten, en 

 zich op dit Eiland ''java , en andere om- 

 leggende Eilanden .begaven , en die 

 voor hun fchuil- en verblyf- plaatzen 

 uitkozen. De huidendaagze Javanen , 

 die eindelyk den naam van dit Eiland 

 aangenomen hebben , vallen middel- 

 matigh van lengte , vierfchootigh , en 

 root van aanzicht. De meefte onder 

 hen gaan naakt , of hebben alleen 

 maar een flechtzyde of katoene kleed 

 ,aan, dat hen niet laegerdantotopde 

 » knyen komt. Zy worden gehouden 

 voor de zedigfte en gemanierfte volken 

 van alle d'lndianen ; maar zy vallen 

 fchacherachtig, ftout, hovaerdig, en 

 houden weinig van hun woord : want 

 als zeker Javaanfch Koning zyn woord 

 en beloften niet geftant had gedaan , en 

 hy daarom berifpt en vermaant wierd, 

 gaf hy tot antwoott: 'Dat'smenfchen 

 tong niet van been gemaakt wa-s: wil- 



AArf der 



Inrvoonders 

 van V El- 



ven , als dat de menfch zy ne tong mofte ■ 

 buigen , en die tot zyn wil hebben. 



Men zcid ook datze wrect van aart 

 zyn , bloetgierigh , en zich niet licht la- 

 ten neerzetten en verzoenen , indienze 

 zich eens verongelykt vinden ; als 

 ook datze eertyds de Lyken of doode 

 Lichamen van hunne Vrienden plach- 

 ten t'eten. In 't (tuk van den Gods- 

 dicnft omhelzen zy alle de Leere van 

 Mahomet, of den heidenfchen Gods- 

 dienfl: , na het verfcheiden gevoelen 

 hunner Koningen , die op dit Eiland ir> 

 grooten getale zyn. Van deze twee 

 valfche Godsdienften heeft zich het 

 Heidendom , als het oudfte , wel het 

 verfte verfprcid , maar de Leere van , 

 Mahomet is ecrfl in den jare vyftien 

 honderten tzefligh by de Inwoondets 

 aangenomen, die evenwel zcdert dien 

 tyd zoo weelig looten heeft gefchoo- 

 ten , datze nu de heidenfche Leere ver- 

 re overtreft. 



De voornaamlte Hooft -fteden op 

 ditEihndzynBatitatn , dat door hare 

 Koophandel zeer vermaart is , Chort- 

 bonenlafara, daar de Engelfchen en 

 Hollanders in grooten overvloet de 

 Peper van daan halen. Eertyds lagh ter SMiivh 

 plaatze, A^-it mi At &ü&t Batavia is gt- "^J'p 

 legen , (welke plaats de Hollanders met ukatrit j 

 de Wapenen verovert , en tegen d'Ey- '"""'■ 

 landers , daar meê zy gedurig in Oor- 

 log zyn , met byna onwinbare Veilin- 

 gen verfterkt hebben,) een Stadt, Ka- 

 laf/>a geheten , óaLtóaittnalakatra ge- 

 noemt wierd , en ten tyde van Kornelis 

 Houtman (die de voornaamfte aanlci- 

 dcr der Ooftindifche Schipvaart is ge- 

 weeft) met meer als 3 ooo Huizen verr 

 rykt, en met vry fterke Buiten -wer- 

 ken en PalifTaden vetfterkt was. Maat 

 d'Engelfchen , die den handel cp dit 

 Eiland alleen na zich zochten te trek- 

 ken , kreegen een deel trouwlooze In- 

 woonderen op hun zyde , en lieten 

 door hulp der zelve deeze Stadt ten 

 gronde floopen , en vernielen. De 

 Hollanders in tegendeel , om dezen 

 toeleg in hun geboorte te fmooren , 

 wierpen hier tegen twee Sterkten of 

 Forten op , waar van het eene Mauri- 

 tius , dat langs den oever der Revierc 

 gefticht lagh , en 't ander Naffou ge- 



heeteïi 



