Tartarifchen Cham 



van d'andere Steden verfchillen, om dat 

 de krygs-Iuiden in de krygs-fleden on- 

 der de Burgers woonen. 



Indien men alleen op de grootte en 

 ruimte der Steden wil letten , zoo is 

 by wylen het onderfcheid tuflchen de 

 hooft- en kleene fteden niet zeer groot ; 

 want dat beftaat gemeenlyk veel meet 

 in de waardigheid en achtbaarheid der 

 Overheden , en verfcheide ftads-vryhe- 

 den en Wetten, dan in de menigte der 

 Inwoonders , en overvloet van Ryk- 

 dompien. De Karfpels , Vlekken en 

 Dorpen , fchoon datze dikwils in groot- 

 te en volkrykheid tegen de gemeene 

 fteden , die op Sineefch Chin genoemt 

 worden, op kunnen, mogen evenwel 

 den naam van Stad niet voeren , de- 

 wylze metgeene muuren omringt zyn , 

 en niet van hare eigene , maar van 

 d'Overheden der naaft- omleggende 

 plaatzen wetten ontfangen en beftiert 

 uesmee- wordeo. Wyders ftaat aan te merken, 

 fche steden ^r^j- gHg (Je Steden, die in gthecl Sina 

 7p"eZ"rti leggen, byna van een zelve fatfoen en 

 wjz.e ge- maakzel zyn , en elkandre alleen in 

 ^"^"' grootte en neeting-rykheid van koop- 

 handel overtreffen ; want de meeile 

 leggen in een vierkante omtrek beflo- 

 tcn; hebben breede en hooge Muuren, 

 die langs heen met vierkante Torens 

 (een zeckre breedte van elkandre) ver- 

 Iterkt , en met wyde Grachten, en daar- 

 enboven noch met aarde Wallen om- 

 ringt zyn. Ieder ftad is ook met een 

 dubbelde Poort en twee dubbelde deu- 

 ren voorzien ; waar van d'eerfte zoo- 

 danig tegen de tweede over is gelegen, 

 dat men in de laatfte niet zien kan , 

 fchoon men in d'eerfte ftaat. Tuflchen 

 deze twee ftads-poorten komt ook ge- 

 meenlyk een breed en ruim plein te 

 leggen , daar op de krygs-knechten in 

 de wapen -oeftêning afgerecht en ge- 

 leert worden. Boven op de Poorten 

 ftaan mede veeltyds hooge enkonftig 

 gebouwde Toorens , die op Sineefch 

 Miteit Leu genoemt worden , en wa- 

 pen -plaatzen en wacht-huizen der 

 krygs-knechten verftrekken. 



Ook vertoonen zich hier in 't ge- 

 meen buiten de Poorten reer groote 

 en breede Voor-fteden , daar in dikwils 

 zoo veelemenfchen woonen, als in de 

 Steden zelfs. Buiten de Wallen van ic- 



, of Rei:^er •van Sina. p 



der hooft-ftad en de kleene fteden ziet 

 men ook , op een vermakelyke plaats , 

 en die veel begaan word , ten minfte 

 eenenTooren , ter gedenkcnis vanden 

 genen aldaar gefticht , die by den volke 

 voor een voorfpook van geluk en onge- 

 luk gehouden wierd. 



Gelyk nu deze vyftien Landfchap- 

 pen doorgaans in menigte van trefïè- 

 lyke, welbebouwde, en ncering-ryke 

 Steden, byna alle andere geweften des 

 Aerdtyks verre fchynen t'overtreffen , 

 zo muntenze ook niet min uit in volk- 

 rykheid. Want niet alleen vind men in 

 de Steden, Vlekken, en aan de Revie- 

 ren, maar ook buiten op 't land en aan 

 de gemeene wegen , gediirigh zoo eea 

 groote menigte van menfchenby heele 

 zwermen , om zoo te fpreken , by elk- 

 andre , dat 'er van verre heele heiren 

 fchynen aan te komen trekken , en nau- 

 liks hier telandeinEuropeopdedrok- 

 fte Jaar-markten meer verfchynen. Die 

 de Sineefche Reeken -boeken wil op- 

 flaan , daar in het getal der nienfchen 

 van ieder Landfchap in 't byzonder 

 (zonder die uit Koninklyken bloede 

 gefproten zyn , d'Overheden , Gelub- 

 den , Krygs-luiden , Pricfters, Vrouwen 

 en Kinderen daar onder te reekenen) 

 zeer net ftaat aangetekent , zal bevin- 

 den , dat die ten getale van acht-en-vyf- 

 tig millioenen , negen honderd en veer- 

 tig duizend , twee honderd en vier-en- 

 tachtig Perfoonen belopen. Niemand 

 heeft zich ook hier over te verwonde- 

 ren , op wat wyze zulks kan uitgevon- 

 den worden : want ieder Huis-vader is, 

 op pene van zwaare ftraffe , gehouden 

 een bortje aan de grootfte deur van zyn 

 huis te hangen, daar op hy 't getal 7.y- 

 net huis-genoten , hunner ftaat , en wat 

 des meer zy , aan te teekencn heeft. 

 En om alle bedrogh voor te komen , 

 is over alle tien huizen een zeker Per- 

 foon geftelt, dienzc Titan^ noemen , 

 dat zoo veel op Neêrduitfch gezegt is , 

 als Tienman. Zyn ampt beftaat in 't 

 opfchryven van 't getal der Perfonen , 

 op het bortje aangetekent ; en indien "er 

 in de bekentmaking van dit getal ge- 

 mift is , zulks den Stadthouders der 

 plaatzen aan te dienen. 



Dus verre van S'tnaas benaming, 

 verdeeling, grootte, en wat des meer 

 B zy. 



Menigte i 

 men f L hm 



