Gezandtschap nan den Grooten 



lil 



ongeluk, als ook devruchtbaarheiten 

 onvruchtbaarheit der aanftaande tyden, 

 belooft te vooren te fpellen. Wantzy 

 gelooven voor vaft , dat alle dingen , die 

 op deze aardfche werek gefchieden, aan 

 d'invloejingen der Sterren hangen , en 

 daar door befliert worden. In deeze 

 Wiskundige wetenfchappen hebbenze 

 nochtans iets van de Sarraceners, die 

 van 't Weden quamen , ontleent ; doch 

 zy bevedigen niets door oorzakea of 

 'c gezag van be wyzingen , maar hebben 

 alleenlyk eenige Tafereelen nagelaten , 

 daar na zy zich in 't maken der Alma- 

 nakken , en in 't voorzeggen van de ver- 

 duideringen der twee groote hchten 

 van Zon en Maan , en loop van alle 

 d'anderedwaal-derren, richten. 



Van het gedeelte der Stetrekunde, 

 dat uit den loop der Sterren ieder eens 

 geluk en ongeluk belooft te vooren 

 te fpellen , fchryft de Jefuyt Trigau- 

 tius in zyn Befchryving van 't Ryk 

 Sina aldus. 



T)e Stichter van den Stam , die te- 

 genwonrdigh in Sina de heerfchappye 

 voert , beeft laten verbieden , dat nie- 

 mant de regels en grondenvan de Ster- 

 rekykerye mag keren , dan degeene , die 

 by recht van erffenis daar toegeftelt of 

 ge koor en zyn , en dat uit vree ze, op dat 

 de geene uit de kennis der Sterren , als 

 hy die bekomen heeft, geen magt krygt en 

 gelegentheit neemt om eenige nieuwig- 

 heden in 't Ryk aan te rechten. 'Die 

 evenwel tegenwoordig de heerfchapfye 

 voert , onderhoudt met groote onkofien 

 •verfcheidene Wiskiinjiigen; en deze zyn 

 tweeder lei , te weeten de Gelubden, die 

 zich in 's Keizers Taleis ophouden , of 

 de Keizer lyke Magijiraten , die daar 

 buiten woonen. Beide deze hebben te- 

 genwoordigh te Peking twee Rechtban- 

 ken , d'eene is de Bank van de Sineezen, 

 die zich met het maken der Almanakken 

 en 't uitrekenen der verduifleringe van 

 Zon en Maan bemoeien y d' ander is van 

 de Sarraceners , alwaar van de zélve 

 dingen na de grond-regels der Wefier- 

 fche Sterrekunde gehafidelt word; daar 

 na wordt het oordeel van beide deeze 

 Banken by elkandre vergeleken , en het 

 geene , daar in d'een ofdandermogtege- 

 mifi hebben, gebet ert. Beide deze Ban- 

 ken hebben ook op e enen vry hoogen Heu- 



vel, om de Sterren te aanfchouwen , een li 

 groote ruime vlakte , alwaar zy eenige '\ 

 oude Wiskunflige werktuigen van gego- :i 

 ten kooper by ztch hebben , die vry oudt '; 

 fchynen te zyn. Op dien Hettvel is altyd \\ 

 een van de Amptgenooten,die des nachts ;! 

 daar waakt , of hy geval aan den Hemel !i 

 eenig ongewoonelyk Gefternte mogt ver- 

 fchynen,en wat nieuws te vooren fpellen. 

 En by aldien zulks gebeurt , zoo ver- 

 manenze 's anderen daags den Koning 

 by een verzoek-fchrift , en leggen hem '■ 

 met een uit, ofhetgelukofongelukbete- ' 

 kent. 'De vlakte, daar op de Nsngkia- i 

 nenfche fViskunfiigen de Sterren aan- i 

 fchouwen, leit mede op een hoogen Heu- \ 

 vel, doch binnen de Stadt ; en hunne i 

 IViskttnftige werktuigen overtreffen die \ 

 vanVtkingverreinjfchoonheit, dewyl ; 

 te dien tyde de Keizers in die Stadt htm \ 

 Hof hielden. 



Het ampt van de Vikxn^z\\z Sterre- \ 

 kykers beftaat hier in , dat ze de ver dut- ; 

 fleringen van Zon en Maan door het i 

 gantfche Ryk te vooren zeggen. Enby \ 

 verduifiermg van Zon en Maan wor- \ 

 den de Magïfiraten en de Beelden-die- i 

 naars , uit kracht van een ingevoerde s 

 wet , gelafl op een zekr e plaats by een te ! 

 komen , en aldaar den 'Planeet , die ver- ' 

 duijtert word , byfiand te doen, 't welk i 

 zy doen , naar hun meening , alsze op 

 maat op kopere Jchelletjesflaan , en dik- \ 

 wils op hun kniengaan leggen; te weten, i 

 aldien tydt , zoo lang zy gelooven dat de \ 

 Tlaneet verduiftert is. "Dit doenze, zoo \ 

 ikgehoort heb, uit vreeze, datze in dien i' 

 tydvan d'een of andere Slang o f Dr aak ( 

 niet mogen opgefokt worden. Dusverre i 

 Trigautius. Dat eindelyk de Sineezeti % 

 een aangeboorne fchranderheit en fpits- -i 

 vondigheir tot deeze kunden hebben , | 

 kan duidelyk genoeg hier by afgenomen 1 

 worden , dewyize onze meet- tel- en n 

 reken-kund, en loop der Sterren, met i 

 Sineefche Letteren of Charakters ge- 

 drukt, terdondt, alsze die maar, om 

 zoo te fpreken , inzien, verdaan en ge- 

 zwintleeren kunnen. Men vind daar te 

 lande ook veele boeken van de Bouvv- 

 kund. Ontleed kund , Gezicht-kunde, 

 en van meer andere wetenfchappen, met 

 Figuren gedrukt. 



In de grondregels van d'A rtzenykun- 

 de verfchillenze weinigh van d'bnzen , ' 



maar 



