Tartarifchen Cham , of Keiler 'van Sina. 



Cf 



ACHTSTE HOOFTSTUK. 



Van 'verfcheidene SeSten in Sina , nopende de Filofofie 

 en den valfchen Godsdienji, 



VAn alle Heidenfche Sedlen , die 

 tot kennis der Europers zyn ge- 

 komen , heeft men tot noch toe 

 geene gelezen , die tot weiniger dwa- 

 lingen is vervallen , als de Sineefche 

 Seden , in deerfte eeuwen of in den 

 beginne des wereldts. Want in de Si- 

 neefche boeken leeft men , dat de Si- 

 neezen al van den beginne af de hoog- 

 fte en eeneenige Godtheit hebben aan- 

 gebeden , die zy zelfs den Koningh 

 noemden, of met een anderen naam, 

 den Hemel en d'Aatde. Hieruitblykt, 

 dat d'oude Sineezen van gevoelen ge- 

 weeft zyn , dat den Hemel en Aarde 

 bezielt waren, en datze der zelve ziele 

 voor de hooghfte Godtheit geëert heb- 

 ben. Beneden deze Godtheit eerdenze 

 ook verfcheidene Geeften van Bergen , 

 Revieren , als ook de geene , die over 

 de vier gedeelten des wcrelts ftaan en 

 te gebieden hebben. In alle handelin- 

 gen zeiden doude Sineezen , dat men 

 na het aangeboorne licht des vernufts 

 moeftc luifteren ; welk licht zy beken- 

 den van den Hemel ontfangen te heb- 

 ben. Maar van de hoogfte Godtheit, 

 en van de Geeften, die haat ten dienfte 

 ftaan , leeft men in geene Sineefche 

 boeken , dat de Sineezen ooit zooda- 

 nige wanfchepzelen van ondeughden 

 aan den dagh gebragt hebben , als de 

 Romeinen , Grieken of Egyptenaats 

 (die, in 't bedryven van alle ondeug- 

 den , byftandt aan hunne Goden vei- 

 zochten) uit hunne kruinen ftieten. 

 Men befpeurt ook niet duifterlyk uit 

 hunne Jaar-boeken , die de gefchiede- 

 niffen van vier duizcndt jaren herwaarts 

 vervatten , dat de Sineezen veele goede 

 werken , ten dienfte des Vaderlandts 

 en 't gemeene befte , hebben uitgericht. 

 Het zelffte wyzen ook de boeken der 

 eudfte en wyfte Filofofen uit, in wel- 



ke boeken (die noch voor den laatften 

 Tartarifchen inval in Sina te vinden 

 waren , maar toen meeft verbrand en 

 vernielt zyn) veele heilzaame geboden 

 en leeiingen ftonden , daar door de 

 menfchen tot het oeffènen en naja- 

 gen des deughts gefticht en onder- 

 wezen wierden. In welke dingen het 

 fchynt datze onze beroemfte Filofo- 

 fen geenfins toegeven. Maar dewyl de 

 bedurvene natuur , zonder hulp en by- 

 ftandt der genade , altydt verflimmert , 

 zoo is ook , by verloop van tydt, daar 

 na dit licht des vernufts zoodanigh ver- 

 duiftert , dat de geene , by aldien zich 

 noch eenige van den afgodifchen Beel- 

 den-dienft onthouden , weinigh zyn , 

 die niet dieper in 't Heidendom verwerc 

 raken. 



De Sineefche boeken vermelden al- oriederiu 

 leen maar van drie Seften , die ooit in Hf/"^ "{ 

 de gantfche wereldt in zwang zyn ge- lynllsim. 

 gaan ; want van andre Seften wordt in 

 deze boeken het minfte gewach niet 

 gemaakt. De eerfte Seéle is de Sefte der 

 Geleerden of Geletterden ; de twee- 

 de wordt op Sineefch Scicquia , en de 

 derde Laucu genoemt. d'Eerfte van de- 

 ze drie Sedlen dry ven alle de Sineezen 

 en d'overige gebuur- volken , die me- 

 de de Sineefche Charakters gebruiken , 

 als d'Eilanders van Japon , Korea , en 

 die van Cochinchina. De Sefte der Ge- 

 leerden wordt van geene volken geleert 

 en gedreeven dan alleen van deze, en 

 de Sineezen , die ook d'alleroudfte van 

 alle de Sefteri is , daar af men ooit in 

 Sïna gchoort heeft. Aan deze Sefle, 

 daar in eenige duizendt boeken zyn ge- 

 fchreeven , ftaat de beftiering des Ryks, 

 en de zelve wordt boven alle andere 

 Seften hoog geacht en geëert. Deleere Veerjie 

 dezer Sefte verkie^jen de Sineezen niet ; ^"^1^°^, 

 maar zy drinken die allengs in onder gimert. 

 i z 'tlec- 



