tfS 



Gezandtschap aan den Grooten 



't keren van leezen eh fchryveii; ook 

 houdenze alle , die zich op de geleert- 

 heic leggen, of de eer-ry telen en trap- 

 ° pen van geleertheit verkrygen , deeze 



Sefte ftaande. De geene , die deeze 

 Sefte allereerft heeft ingevoert, was 

 Confutim, Prins der Sineefche Filofo- 

 fen ; daar af alreêook re vooren , in 't 

 befchryven der Sineefche wetenfchap- 

 pen , ten deele gefproken is. Vande- 

 2en , als d'uitvinder der gantfche Si- 

 neefche geleertheit , acht ik niet onge- 

 rymt te zyn noch iets hier by te voe- 

 in welke gen. Dczc Cotifutiui wordt tot noch op 

 ün'edhi ^^^^" huldigen dagh onder alle de Filo- 

 desimeaen fofen met den bynaam van den Aller- 

 "• grootften genoemt. Hy was , zoo de 



Jefuit Semedo in zyn verhaal van Sina 

 fchryft , een man van een goede natuur, 

 zeer genegen tot deugt , voorzichtigh , 

 diepzinnigh , en een groot liefhebber 

 van 't gemeene befte. Jartikus , in zyn 

 Schat der Indiaanfche dingen , aan het 

 tweede Hooftftuk , fchryft aldus van 

 zyne fchriften. T)e Sineezenwaardee- 

 ren zeer hoogh de fchriften -van eenen 

 zekeren Filofooph, dien zy Confutius 

 noemen, wiens leere zy alle, zonder eeni- 

 gë tegen/pre kinge , omhelzen i des zelfs 

 uitleggers , op dat iayne fchriften van 

 dengemeenen man kunnen verft aan wor- 

 den , toet zen , tegen het gevoelen dat ze 

 willenmt leggen, diergelyke andere ge- 

 voelens, ~en vergelyken verfcheidene lee- 

 zingen tegen elkandre- Ook zyn de Si- 

 neezen alzoo zorgvuldigh om de leere en 

 fchriften van dezen Confutius onver- 

 valfcht en pngefchonden te houden , als 

 wy de heilige fchriften des Byhels. 



De Geletterden rechten ook , dezen 

 Confutius ter eete, een byzondere Ka- 

 pel op , in ieder Stadt , ter plaatze 

 daar het School is ; en dat uit bevel 

 van 's Ryks wetten. Deze Kapel wordt 

 zeer koftelyk en met groote onkoften 

 gefticht , nefFens het Paleis van die 

 Magiftraat , die over de geene het ge- 

 zagh en gebied heeft , die den eerften 

 trap in de geleertheit verkregen heb- 

 ben. Nopende het Beeltenis van Con- 

 futius , dat in deeze Kapel zou opge- 

 recht {taan , daar in verfchillen de 

 Schryvers niet weinigh van elkandre. 

 Trigautius , in het eerfte boek van den 

 Chtiftelyken Tdcht na Sim, aan het 



eerfte Hooft-ftuk , fchryft , dat men 

 des zelfs Beeldt op de aanzienlykfte 

 en vermaardfte plaats des Kapels ziet, 

 neffèns eenige aaloude gedenk-teke- 

 nen zyner leerlingen. Ook ftaan nef- 

 fèns zyne zyde de beelteniffen zyner 

 leerlingen, die de Sineezen onder het 

 getal der Heiligen hebben gcrekent. 

 Maar de Jefuit Martyn Mattynzcn , in 

 het vierde boek der Sineefche Hifto- 

 rien , fchryft van het Beeltenis van de- 

 zen Confutius aldus : Zy maken noch 

 rechten hem ter eer e geen Beeldt of , 

 maar zy fchryven alleen zynen naam 

 met groote goude letteren aan den voor- 

 gevel van de hooge School ; en de Sinee- 

 zen eer en hem eveneens als hunne noch 

 levende Leermeefiers. In deze Kapel , 

 als 't nieuwe en volle Maan is, verga- 

 deren alle de ftadts Magiftraten , verge- 

 zelfchapt met de nieuw gemaakte Bak- 

 kalaurezen , om hunnen Lcermeefter 

 met plechtelyke buigingen , voetvallen, 

 wafle-kaerfTen en rook-werk te vieren 

 en te eeren. De zelve Magiftraten of- 

 feren aan hem jaarliks , op zyn geboor- 

 te-dag , en op zeekre andere gezette ty- 

 den, verfcheidene gerechten , die met 

 groote koften en toebereiding zyn toe- 

 geftelt; alleen te dien einde, om hier 

 door te toonen , datze dankbaar voor 

 zyne leere zyn , die zy uit des zelfs 

 boeken gezogen hebben , en door wiens 

 hulp zy de trappen van hunne geleert- 

 heit , en de hoogfte ampten des Ryks 

 verkregen hebben. 



Men vind ook verfcheidene andere 

 Kapellen van deeze zelffte Sefte , die 

 den Geeften ter eere , (in wiens ge- 

 woud, zoo de Sineezen zeggen , ieder 

 Stadt geftelt is) en ter eere van ieder 

 Magiftraat of Rechtbank eigentlyk ge- 

 fticht zyn. In deze Kapellen leggen de 

 Magiftraten plechtelyk den eedt af, met 

 beloften datze de bilhkhei{ in alles vol- 

 gen, 't recht niet quetzen , maar hun 

 ampt wettelyk verrichten zullen. En 

 is een ieder Magiftraat gehouden dit te 

 doen zoo dra als hy in zyn ampt treed. 

 Deze Geeften offerenze ook gerechten 

 op , en ontfteeken hen welriekende 

 reuk-werken ; maar niet met de zelve 

 eer-bewyzing die zy voor het Beeltenis 

 van Confutius betoonen. Want zy be- 

 kennen dat in deze Geeften een God- 



delyke 



