'Tartarifchen Cham- 



broeders. Tayn fchiep daarenboven 

 noch Lojïtzam , die uit twee hoornen 

 een zeer lieffêlyken reuk gaf , en een 

 groote meenigte van man- en vrouw- 

 volk voort bragt; en des zelfs eerftge- 

 hooxnz ^ as Jf/ahn geheeten , die over 

 de negen honderd: jaren leefde. Daar 

 na quam 'er een zeekre At [ion voor den 

 dag , zoo geheeten na een leeuvvs hooft, 

 dat zyne moeder in de lucht zagh , 

 alsze zwanger van hem ging. Als de 

 wereldt overal vermeenigvuldigt was , 

 leerde een zekre Ufao de wilde en woe- 

 fte menfchen het bouwen van huizen ; 

 daar na vond Huntzui het vuur en veele 

 andere noodige dingen. Hier na baarde 

 een zeekre vrouw Hatitjibon Ochieiitei , 

 die den Echten-ftaatendeZang-kunfl: 

 invoerde, en eenen zone Etzolom kreeg, 

 die de Artzenye en Sterre-kunft uit- 

 vond, en de vader van den eerften Kei- 

 zer i^o/ji^f was. 



Dus verre hebbenwe de gevoelens 

 der Sineefche Filofofen , nopende den 

 corfprong en de beginfelen van dezen 

 geheel Al, in't kort voorgeftelt ; met 

 weinig woorden zullenwe ook des zelfs 

 ondergang aanroeren. 



Want den ondergang van den gant- 

 fchen Al moeten zy noodzakelykmeê 

 toeftaan, indienze willen dat de wereldt 

 op een zeekrentydt uit dien verwerden 

 klomp is voortgekomen. Martyn, in 

 zyn eerfte boek der Sineefche Hifto- 

 rien , fchryft uit een zeeker Sineefch 

 boek , dat van de Natuur handelt , dat 

 d'op- en ondergang des gantfchen we- 

 relts in twaalf uuren volbraght word; 

 zulks zy een ieder uure tien duizendt 

 en acht honderdt jaren toefchryven. 

 Dat in de negende uure , die by ons de 

 zede' na de middagh is , in de gantfche 

 vverelt een groote verwarring en ont- 

 fteltenis aller dingen zal zyn, totdat 

 alles eindelyk weder tot den eerften 

 klomp keert , waar uit het gekomen 

 is. En gelyk de Sineezen , die tot vvaan- 

 geloof zeer genegen zyn , uit de minfte 

 aardbeving 's Ryks ondergang te voo- 

 ren fpellen ; alzoo is 't ook waarfchyne- 

 lyk dat de zelve , uit diergelyke voor- 

 fpooken , den ondergang des werelds 

 befluiten. 



De tweede Sefte Scieqtiia , ofOmtofe 

 geheeten , word by de Japonners Sciac- 



of Keiler 'van Sina. y^ 



ca en Amidaba genoemt. Deze Leere , 

 of Sefte , is tot de Sineezen in het vyf- 

 en - tzeflighfte jaar voor Chriflus ge- 

 boorte uit het Weften gebraght , te 

 weten , uit de Ryken Tiencio en Scin- 

 to , die beide ten huidigen dage alleen 

 maar met een eenigen naam Indoftan 

 (dat tuflchen de Revieren Indus en Gan- 

 ges is gelegen) genoemt worden. Men 

 leeft in de Sineefche boeken , dat de 

 Sineefche Koning zelf in den flaap ver- 

 maant wierd , om Gezanten te dien 

 einde daar heenen te zenden. De Ge- 

 zanten braghten uit dit Ryk in Sina 

 de boeken, en Uitleggers, of Tolken, 

 met zich, die deze boeken in Sineefch 

 vertaalden ; want de geene , die deze 

 Sefte allereerft uitgevonden hadden, 

 quamen niet mede , dewylze toen de- 

 zer werelt al overleden waren. Ende- 

 wyl hier uit klaarlyk blykt , dat deze 

 leere van de Sineezen tot de Japonners 

 is gekomen , zoo kan ik niet wel ver- 

 ftaan , met welke waarfchynelykheit 

 de Japonners , die deze leere volgen , 

 kunnen zeggen , dat zy dceze Sede 

 {Sciacca en Amidaba by hen geheeten) 

 in Sina gebraght hebben ; en de zelve 

 allereerft uit den Ryke Stam is geko- 

 men ; want dit Ryk Stam is den Si- 

 neezen van aller geheugenis her bekent 

 geweeft , en de boeken der geene , die 

 deze leere volgen , wyzen klaarlyk uit , 

 dat het Ryk Stam , en het Ryk dat zy 

 Tiencio noemen , twee byzondere Ry- 

 ken zyn. 



Uit het boven verhaalde blykt dat Tri$iimim, 

 deze leere te dien tyde in Sina is ge- 

 komen , als het Nieuw Verbond door 

 d'Apoftelen in de wereldt verkondight 

 wierd ; als in Opper-Indië (waar door 

 het Kyklndojian en andere omleggen- 

 de plaatzenverftaan worden,) d'Apo- 

 ftel Bartholomeus het licht dezes Ver- 

 bonds ontftak ; als d'Apoftel Thomas 

 in d'onderfte geweften van Indië na 't 

 Zuiden de ftraalen des Euangehums 

 omher voerde. Men zou hier uit ook 

 kunnen befluiten , dat de Sineezen , 

 ontfteeken door "t gerucht der Euange- 

 lifche Waarheit , dit Nieuw Verbond 

 uit het Weften hebben gezocht te kry- 

 gen , maar datze , 't zy dat de Gezanten 

 hun ampt niet wel verrichtten , of dat de 

 luiden , daar zy quamen , hen bedroe- 

 gen, 



