'12 



8 



Gezandtschap aan den Grooten 



In 't Laiidfchap ^antung, by de Stad 

 Lochang, op denberghC/j«//^, groeit 

 zwart Riet , daar af de Sineezen hunne 

 fluiten , en veel andere dingen maken , 

 die alle zoo zwart en blinkend zy n , dat- 

 ze van Ebben- hout fchyncn gemaakt 

 te zyn. 



In 't zelffte Landfchap , op den berg 

 Lofeü , groeit zeer lang en dik Riet , 

 dat byna alle ander Riet in lengte en dik- 

 te re boven gaat. De ftammcn zyn dik- 

 wils in de rondte tien en meet palmen 

 van een hand dik. 



In 't Landtfchap Chekiang , onder 

 't gebied van de zevende Hooft-ftadc 

 Chiicheii , by de tiende kleene Stadt 

 K'tngnÏHg , loopt een Reviertje , waar in 

 heete bofïchen met verfcheidene foor- 

 ten van Riet groeien. Al dit Rier is byna 

 zoo hard ais yzer , en dikwils zoo dik , 

 dat het met geen twee of drie handen 

 kan omfpanncn worden. En fchoon dit 

 Riet van binnen hol, en met leedjcs en 

 knoopen doorgaans onderfcheiden is, 

 zoo is het evenwel zeer fterk , en kun- 

 nen daar aan zwaare laden , zonder te 

 breekcn , gedragen worden , het groot- 

 He groeit dikwils tot de hoogte van drie 

 en vier roeden, maar het kleene fchiet 

 naauwliks een halve roede hoogh op. 

 Zommigh van dit Riet is groen van 

 flam en hout , ander is pik-zwart , dat 

 ook gemeenlyk van binnen niet hol , 

 maar doorgaans vaft is , gelyk de In- 

 diaanfche mannetjes Bamboes. Zeer 

 aangenaam en vermakelyk vertoont 

 zich dit Riet , eensdeels van wegen de 

 bladen , die langwerpigh vallen , en 

 aan d'enden zich een weinigh ombui- 

 gen en krommen ; enten anderen, de- 

 wyl dit Riet het geheele jaar door groen 

 loof heeft. En fchoon dit Riet zoo hard 

 als yzer is , zoo kan het evenwel zeer 

 licht in zeer dunne draden, en als vlie- 

 zen , van handgaauwe luiden gcfpleeten 

 en gefpouwen worden ; waar af dan 

 MatraiTên , Korven , Kasjes , Kannen , 

 en diergelyke dingen zeer aardigh ge- 

 vlochten worden. Zy ftichten van dit 

 Rietook hunne huizen, en maken daar 

 de flylen van kleene huizen af ; van 

 het dunne en kleen Riet makenze pie- 

 ken en lancien , die voor met een yzere 

 punt beflagen wórden- Zeerbequaam 

 is ook dit Riet , dewyl het uit de natuur 



alreê doorgeboort is , tot buizen en 

 water-gooten , alsook zonderling tref- 

 felyk om daar af de pypen van verre- 

 kykers té maken , dewyl het zeer licht , 

 recht, dik en vaft is. Als dit Riet, zoo 

 dra als 't afgehouwen is, op 't vuur ge- 

 legt word , zoo loopt 'er water uit , dat 

 daar te lande van d'Artzen zonderling 

 begeert wordt : want dit water, inge- 

 dronken , dryft het verrotte bloed , dat 

 door vallen of flaan uit d'adcren is ge- 

 raakt , uit hetligchaam. De jonge fprui- 

 ten van dit Riet, eer het zelve bladen 

 krygt, worden, eveneens als Rapen, 

 by vleefch gekookt en voor fpyzc gcnut- 

 tigt: de zelve worden ook in edik ge- 

 legt, en'tgantfchejaardoor, eveneens 

 alsinEuropedeAgurkjes, bewaart, en 

 voor nafpyze met grootefmaakvande 

 Sineezen gegeten. 



Het Landfchap Stichuen brengt ook 

 een groote meenighte van Suikerriet 

 voort , vi?aar uit zeer veel Suiker , en 

 niet van de flechtfte, geperft word. En 

 fchoon al van ouds het Suiker-riet in dit 

 Landfchap gegroeit heeft, zoo hebben 

 d'Inwoonders evenwel daar uit nooit 

 geen Suiker weten te koken of te trek- 

 ken, voor dat een zeekre Indiaanfche 

 Priefter hen deze kunft leerde. Want 

 als des zelfs Ezel , daar hy op zat , by 

 geval op een Riet-akker liep, en d'eige- 

 naar van den Riet-akker den Ezel vaft 

 hield, en dien niet wilde los laten voor 

 dat de Priefter hem zyne fchaade ver- 

 goed had , zoo leerde de Priefter, om 

 zynen Ezel weder te krygen , dezen ei- 

 genaar van den Riet-akker de kunft van 

 Suiker uit Riet te koken. 



Dit Suiker-riet groeit zeer weeligh 

 aan d'oevers der moerallèn en poelen , 

 en heeft bladen eveneens als ons ge- 

 meen Riet, die fcharp-fnydendzynen 

 in 't afplukken de handen bezeeren , in- 

 dien zulks niet voorzichtelyk gedaan 

 word. Het fchiet zes of zeven voeten 

 in de hooghte , heeft omtrent de dik- 

 te van twee duim in de rondte, en is 

 doorgaans vol knien of litten , die ruim 

 een hand breed van nialkandre zitten. 

 Boven aan den top zit een bos bla- 

 den , die niet qualik na het loof van 

 ons Riet gelykt. De pypen van die 

 Riet zitten van binnen vol wit en zap- 

 pigh raergh , waar uit de zoete Suiker 



geperft 



Sm\i 



