Gezandtschap am den Grooten 



iJngtl- 



vooren komen , iiizonderheit door dien 

 ik, myns oordeels , noch iets daar in 

 heb aangemerkt, daar af bydeSchry- 

 vers geen gewagh gemaakt word , zal 

 ik de zelve met weinigh woorden ten 

 toon ftellen. 



De boom, daar aan de Kruit- nagel 

 (die ook op Neêrduitfch GerofFel-na- 

 gel , en van de Turken Kalafur , van 

 d'Arabiers Kartmfel , van de Javanen 

 Syanke, en van andere Indiaanfche so\- 

 kcn Chamque genoemt wordt) groeit, 

 heeft de grootte van een Europifchen 

 Peetboom, en fchiet meteenenftam , 

 die de dikte van een mans middel heeft , 

 en daar aan een fchors zit als aan 

 den Olyf-boom , zomtyts recht en zom- 

 tyts krom naar omhoog. De bladen , 

 die zomtyts alleen en zomtyts veel by 

 elkandre zitten , gelyken na onze Peer- 

 boome bladen , hangen aan langach- 

 tige fteelen , en hebben in 't midden 

 in de lengte een zenuwe , waaruit ter 

 weder- zyde veel aartjes fchieten. De 

 boom heeft zeerveelegrooteenkleene 

 takken , welke laatfte in zeer dunne 

 fcheutjes eindigen , uit welks toppen 

 kleene fteelcjes fchieten , daar aan de 

 Kruit-nagels by tienentwintightrops- 

 gewyze by elkandre zitten. Van bin- 

 nen in 't hooft van de Kruit-nagel zit 

 ook de bloem , die uit veele t'zamen- 



gevoegde draaden of ftyltjes beftaat , 

 en in 't begin onder 't bloeien witach- 

 tigh is , maar wordt daar na groenach- 

 tigh, dan rosverwig , eneindelykhard; 

 en geeft , eveneens als de vrucht zelfs , 

 een zeer fterken reuk van zich , doch 

 flerker by helder dan byregenachtigh 

 weer ; waar aan ook de vruchtbaarheit 

 of onvruchtbaarheit hangt : want als 

 het een droogh jaar is heeft men dik- 

 wils veel meer vruchten aan de boomen 

 als bladen. Evenwel brengen de boo- 

 men alle jaren, fchoonheteengoeten 

 'tzelffteweêt is, niet altydt een even 

 ryken oogft voort : want om het twee- 

 de of derde, en zomtyds om 't zevende 

 jaar , valt d'oogft vry fchraalder , even- 

 eens als of de natuur hare krachten dan 

 weder by een vergaderde , die door het 

 al te weeligh voortbrengen van vruch- 

 ten uitgeput vi^arcn. Van deze Nagels 

 groeit eindelyk een vrucht , die , zoo 

 lang als de zelve groeit , vry taai is, maar 

 zeer hard , alsze haar volle wasdon» 

 heeft. De Nagels zyn in 't eerft root Vfin 

 kleur , maar daar na nemenze een zwar- 

 te kleur aan, en worden eens in 't jaar, 

 van Wynmaandt tot Sprokkelmaandr, 

 geleezen. Zommige worden met de 

 hand afgeplukt , en zommige met een 

 lang riet of met een vlegel af geflagen ; 

 doch eecze die af flaan, makenze d'aarde 



onder 



