138 



Gezandtschap am den Grooten 



\ 



Ronde Ut 

 per. 



Note-muskaat boomen meer in aart en 

 kracht , dan in gedaante en geftalte. En 

 dewyl d'Inwoonders bevinden dat de- 

 ze Noten zeer krachteloos zyn , zoo 

 achtenze de zelve ook zoo weinigh , 

 datze die om 't plukken niet willen heb- 

 ben. De boom zelf , daar deze Man- 

 netjes-noten aan groeien , krygt lan- 

 ger , dikker en zenuwachtiger bladen. 

 De Noten vallen niet alleen langwer- 

 pig , maar ook zomtydts byna vier- 

 kant , en fchieten niet uit de knoppen 

 der takken , gelyk de gemeene , maar 

 aan d'uitterfte enden der takken , en 

 zitten , eveneens als de groote Oker- 

 noten , t'effèns by drie en vieren by 

 malkandre. 



De voornaamfte foorten van Peper 

 zyn tvveederlei , d'een wordt de ronde , 

 en d'ander de lange genoemt. 



De ronde Peper , die voornamelyk 

 op Malakka , d'Eilanden Java en Su- 

 matra weeligh voort komt , wordt niet 

 verre van de Zeekant gepoot, nefïens 

 de wortels van zeekre boomen , Faufel 

 geheeten , of neffens palen in d'aard ge- 

 fteeken , daar zy eveneens als een Wyn- 

 gert by op klimt. Zoo hoogh fchiet dit 

 gewas naar omhoog , als de boom of 

 paal is, daar om het zich flingert; en 

 als het oudt is , en met afch en meft ge- 

 nieft wordt , zoo klimt het boven den 



top van haar fteunfels ; zulks dit gewas, 

 als het niet hooger kan klimmen .even- 

 eens als de Hop , weer naar omlaegh 

 daalt. Het geeft ook veele fcheuten van 

 zich , die vol leedjes en knoppen zyn , 

 taai, en zoo zwak en buigbaar, datze, 

 eveneens als de Hop of Turkfche boo- 

 nen , langs der aarde kruipen , indienze 

 geen boom of eenigh ander fteunfel vin- 

 den , daarze by op klimmen. Indien 

 dit gewas van zaat in een vruchtbaren 

 grond gezaait word, zoo brengr het bin- 

 nen het jaar een ryken Oogft van vruch- 

 ten voort ; maar ftaat het op een barren 

 grond , zoo fchiet het langzamer op, en 

 krygt langzamer vruchten ; ook wordt 

 het van jaar tot jaar, na den aart des 

 gronds, min of meer vruchtbaarder. Het 

 fchiet in d'aarde met een wortel , die vol 

 kleene en taaie vezelen zit. De bladen , 

 die de Klim-ops bladen niet zeer onge- 

 lyk zyn , en in 't midden een zenuwe 

 met aderen ter zyde hebben , fchieten 

 uit de knoppen der takken, en zyn aan 

 de buiten zyde vry groen , maar aan de 

 binnenfte zyde bleek-groen. De vruch- 

 ten hangen tros-gewyze , eveneens als 

 d'Aal-beziën by malkandre , maar de 

 tros of 't bos is veel langer, en zit ook 

 voller bezien of Peper-korens , die aan 

 den ftengel zonder fleel zitten. Deze 

 boflèn of troflèn met Peper -korens 



zitten 



