Tartarifchen Cham 



gen , zoo groot als een Amandel , die 

 wit van kleur , en de beginzclen vaii 

 de bloemen en nooten zyn : want als 

 deze fcheede berft, zoo fpreiden zich 

 de takken van malkandre , en vettoo- 

 nen geele bloemtjes- Na deze bloemen 

 volgt de vrucht , die ieder aan een by- 

 zonderen fteelzit, die kort en zoo dik 

 als een Ganze-fchaft is , en uit rosver- 

 wige fchubben beftaat. De vruchten 

 van deezen boom , die Kokos-nooten 

 genoemt worden , zyn hard , zwaar 

 en dikwils grooter als een mans hooft , 

 en hangen by troppen zeer vaft bo- 

 ven aan den ftam. Buiten om deze noo- 

 ten zit een dikke , draatachtige en taaie 

 fchil , waar na een houtachtige kelk 

 volgt ; indien men deeze houtachtige 

 kelk , als de vrucht noch onryp is , 

 doorfteekt , zoo loopt 'er zeer veele 

 zoete en aangename vocht uit, die, 

 verfch in gedronken , het water zeer 

 krachtigh af dryft , en , als de Noo- 

 ten zyn ryp geworden , gelyk ftrem- 

 fel ftolt , en een fchryf-pen dik zich 

 binnen aan dezen houtachtigen kelk of 

 fchil gaat zetten. Deze pit is zoo zoet 

 en aangenaam van fmaak , datze ook 

 d'allerzoetfte Europifche nooten in 

 aangenaamheit van fmaak verre te bo- 

 ven gaat; zy geeft ook zeer goet voed- 

 zel , en verquikt de afgematte leden 

 vvonderlyker vvyze. Te deezer oorza- 

 ke wordt de zelve van de zeevarende 

 luiden , die , door het lang zwerven op 

 zee , van fcheurbuik en andere ziekten 

 zwak en machteloos geworden zyn, 

 zeer gezocht en met groote fmaak ge- 

 geten. Zy is warm en vochtigh in den 

 eerften graad , en daar uit word een olie 

 geperft , die geenfins in deught en 

 kracht voor d'ohe van zoete Amande- 

 len heeft te wyken, en word ook over 

 de fpyze en onder genees-middelen 

 daar te lande , als ook door geheel Ooft- 

 en Weftindië , gebruikt. Van binnen 

 ingenomen , geneeft deze olie de ge- 

 breeken der borft , en veroorzaakt los- 

 lyvigheit , indien men wat veel daar 

 af inneemt ; zonderling isze ook goet 

 voor de geene , die zich inwendigh 

 door vallen befchadight hebben , en 

 dryft zeer krachtigh het water af. Wy- 

 dets, boven uit den kruin van den flam 

 fpruit , eveneens als een jong boomt- 



, of Kei;^er -van Sina. 143 



je , een fpier-wit en bolachtigh mergh , 

 dat in een fcheede of huisje beflooten 

 leit , en , als het daar uit fchiet , byna 

 van de zelve hoedanigheit en fmaak is , 

 als de boven gemelde geftremde vocht 

 of kern der noote. Dit merg wordt niet 

 alleen raauw , maar ook gekookt onder 

 andere gerechten op tafel gezet , en is 

 zoo goet van fmaak als blom-kool. Als 

 dit boomtje niet heel ryp is heeft het 

 een grooter verkoelende kracht by zich; 

 zulks het dan in plaats van falade en 

 latuw gebruikt kan worden. Maar als 

 dit merg wordt afgeplukt , zoo gaat 

 de boom uit, 'tvi'ellc zoo licht niet ge- 

 fchied , als men een ftuk van d'onderile 

 wortel quetft of af fnyd ; dit doet veele 

 Inwoonders gelooven , dat dit boomtje 

 niet by d'aarde of vocht'der aarde , die 

 door de wortels ingezogen word , maar 

 by de lucht , die dit oooHitje uit den 

 kruin des booms trekt , gevoed wordt 

 en leeft. 



Vandebuitenfteveezel of draatach- 

 tige fchil , die om de Kokos-noten zit, 

 worden op verfcheide plaatzen in In- 

 dien kleenc en groote fcheeps-touvven 

 gemaakt, die zeer lang in zout water 

 duuren , en byna onvergankelyk bly- 

 ven. Ook zyn alle d'anker- en ande- 

 re kleene touwen ('t geen aanmerkens 

 waerdig is) vandeKoninklykevracht- 

 fcheepen te Portugaal, van de vezelen 

 of draden van deze buirenfle fchil ge- 

 maakt. Zeeker Schtyvet Lahtna ver- 

 meld , datze op zommige plaatzen in 

 Indien van de vezelen der bultende 

 Kokos-noote fchillen Tapyten weven. 

 In Sifta , en verfcheidene andere ge- 

 weften in Indien , worden deze veze- 

 len in plaats van werk gebruikt , daar 

 meê de repen en fpleetenderfcheepen 

 dicht gedreeven worden ; ook zyn dee- 

 ze vezels veel beter als werk , dewylze 

 zoo licht niet verrotten , en in 't zout 

 water opzwellen en dicht worden. Van 

 de binnenfte houtachtige dop worden 

 kroezen en drinkbekers gedraait , en 

 die by wylen met gout of zilver be- 

 flagen. De bladen van deze boomen 

 worden ook in plaats van papier ge- 

 bruikt , en daar af ook by d'Indianen 

 redelyk fterke en vafte kleederen ge- 

 maakt. Eindelyk verfchaft deze eenige 

 boom alles wat tot een fchip van noo- 



den 



.„.?! 



KlllJlM. 



