Tartarifchen Cham , óf Kei:^er "van Sina. 145 



rige fmaak. Het gewas verfchilt ook 

 zeer weinigh in geftalre van ons Euro- 

 pifche ; alleen verfchillen de vruchten 

 van elkandre hier in, dacdeSineefche 

 Gulde-appelen eveneens als de Mufcha- 

 tel-druiven fmaken : want zy rieken en 

 fmaken eveneens ; invoegen in Itahe 

 noch Spanje tot noch toe nooit iemand 

 beter Gulde-appelen gezien of geproeft 

 heeft. Deze vrucht is zoodanigh van 



gedaante van een Minkyzer heeft, is 

 van fatfoen als een driehoekige Graf- 

 naald , en rondtom onefTcn. De fchil , 

 die'er rondtomzic, is groen, dik, en 

 aan de verheven punten rootachtigh ; 

 maar in 't droogen wordze zwart. Het 

 vleefch van binnen , dar zeer wit is , 

 fmaakt eveneens als een kaftanie ; doch 

 aan eene vrucht is wel zoo veel t'eeten 

 als aan drie of vier kaftanien. Hetge- 



t ', V. 



aart , dat des zelfs gulde en dikke fchil 1 was heeft kleene bladen , die verre bo- 

 lichtaf valt. Het merg is ook week van 1 ven over 't water heenen kruipen , en 

 binnen , en leit in byzondere vliesjesjde meefte vruchten zitten aandeftee- 

 beflooten , die zeer licht in ftukkcn van len onder water. In flil fta.mde waters 

 elkandre te fcheiden zyn. Deze vrucht , wordt dit gewas door geheel Sina ge- 

 na dat d'overtollige vocht tuflchen zaait 



/ 



twee bortjes is uitgeperft , leggen de 

 Sineezen in fuiker , en bewarenze het 

 gantfche jaar door. En niet alleen wor- 

 den deze ingeleide vruchten binnen 

 . 's lants vertiert, maar ook buiten 's lants 

 verzonden. 



In 't Landfchap Chekiang,hy Kinhoa, 

 komt uit de boomen een zeeker Vet , 

 waarvan, eveneens als van Talk, zeer 

 fchoone en fpier-wittekaerflen gemaakt 

 worden , die de handen in 't aanraken 

 niet fiiieerigh maken noch bezoetelen, 

 nochte zy geven ook geen vullen ftank 

 van zich , alsze uitgeblufcht worden. 

 De boom is vry groot , komt in bladen 

 en fatfoen met onze Peer-boom over- 

 een , en kryght witte bloeifem als de 

 Kerfle-boom. Na de bloem volgt een 

 ronde bezie, zoo groot als een Kers, 

 waar om een zwart en dun vlies zit, 

 daar onder wit vleefch verborgen leit , 

 dat te voorfchyn komt als de bezie 

 ryp is en de fchil berft. De Sineezen 

 vetgaderen deze bezien , en kookenze 

 in waim water , waar door het vleefch 

 van binnen fmelt , maar als het kout 

 is , zoo ftolt het wederom , eveneens 

 als Talk. Van binnen in 't vleefch zit 

 een kern, die vol ohe zit , en eveneens 

 als d'Olyven in Europe geweekt word; 

 maar d'olie , die daar uit geperft word , 

 gebruiken de Sineezen niet over de fpy- 

 ze, maar in de lampen. De bladen van 

 dezen boom , die zeer vet zyn , ver- 

 ftrekken den Schapen en Koeien een 

 aangenaam voedzel , die daar af ook 

 zeer dik en vet worden. 



In 't Landtfchap Teking valt een 

 vrucht, Z/i«/éii? geheeten , diebynade 



In 't Landfchap Xantung groeit ttn. AndSHm. 

 zeekre Appel , Sucu geheetcn ; die wel 

 in d'andere Landtfchappen ook gevon- 

 den wordt , maar evenwel hier in groo- 

 ter meenigte voortkomt. De zelve ge- 

 droogt , eveneens als de Vygen in Eu- 

 rope , kan 't geheele jaar duuren , en 

 wordt door geheel Sina van de Koop- 

 luiden te koop gevoert. Hy is wac '" 



grootcr dan onze gemcene Europifche 

 Appel , byna rondt van geftake , en 

 hoogh-root van verruwe. Binnen in 't 

 vleefch zitten fteentjes , of platte en 

 ronde kernen , die alle in een harde 

 fchil beflooten leggen. Deeze kernen 

 zitten niet recht in 't midden van den 

 Appel , maar aan d'eene zyde , leggen 

 niet plat neer , maar flaan recht naar 

 omhoogh. In eene vrucht vind men 

 zomtyds tien , zomtyds vyf , minder 

 en minder , na datze groot zyn ; by wy- 

 len krygt men ook eenige daar in gee- 

 ne fleentjes zitten. Het vleefch is van 

 binnen root , en wordt , als d'Appel 

 ryp is , week , en krygt een zeer aan- 

 gename fmaak. Om den gedroogden 

 Appel komt eveneens als een korft van 

 honing of fuiker ; invoegen de zelve 

 in fuiker fchynt ingeleit te zyn. Men 

 vind ook appelen, die groen van fchil 

 zyn , die ook in 't rypen niet week wor- 

 den, maar worden, eveneens als onze 

 appelen , met de tanden of een mefch , 

 alsmendiewileeten , aan flukken ge- 

 fneeden en gefcliilt. Deze vrucht vind 

 men nergens buiten de grenzen van Si- • 

 na, en groeit aan eenen middelmatigen 

 boom , zonder dat de zelve eenige quee- 

 kine van nooden heeft. 



f * In 



