Hcanpirts 

 heeft ver- 

 [cheidett 

 dingen gt' 

 •vonden. 



174 Gezandtsch 



chaam. Als hy nu honderd en veertigh 

 jaren geregeerc had, wierd hy vaneen 

 ander Koninkje, Hoangtim geheeten, 

 die hem in zyn Ryk volghde , beoor- 

 logt en overwonnen , daar in hy ook 

 te fncuvelen quam. Deeze neêdaagh 

 gefchiedc opdenbergivz»o, ter plaat- 

 ze daar nu de Stade Teking , in 't Land- 

 fchap Teking, gelegen is. D'Inwoon- 

 ders dier plaatze dragen noch geheu- 

 gen van dezen oorlogh , die , na het 

 gevoelen der Sineezen , d'eerfte oor- 

 logh was die in de wereldt gevoert is. 

 En in dezer voegen raakte Hoangtim , 

 met gevveldt en de wapenen , op den 

 ftoel des Ryks , die niet te min zyns 

 gelyken in vroomheit niet hadt , en 

 boven maten fchoon van gedaante en 

 ryzigh van geftalte was. Deze Keizer 

 vermeerderde het Ryk grooteliks niet 

 wetten en willekeuren , vond gewich- 

 ten en maten , en was d'eerfte van al 

 deKeizeren die een Krygs-heir onder- 

 hield , waar meê hy de weêrfpannige 

 en muitelingen in zyn Ryk zonder- 

 ling wift te bedwingen. En niet an- 

 ders was in hem te lafteren , dan dat 

 hy met dit zelffte Heir den voorgaan- 

 den Keizer verradelyk om zyn Ryk en 

 leven geholpen had. Hy beftierde even- 

 wel het Kyk , daar hy dus onrccht- 

 vaerdigh was aangeraakt , zeer wyfTe- 

 lyk, en beminde d'onderdanen en het 

 land met zonderlinge hertelykheit. En 

 om de landen , tot geryf der reizigers , 

 reisbaar en aangankelyk te maken , 

 het hy verfcheidene heuvelen en ber- 

 gen doorgraven , en daar door genieene 

 wegen of heir-banen maken , en zette 

 daarenboven de palen van het Ryk wy- 

 der uit. 



Hy was d'eerfte die de Keizerlyke 

 Kroon en andere cicraden en merken 

 der Keizeren invoerde , en blaauwe en 

 geele kleeren gebruikte , om de twee 

 kleuren des Hemels cn_ der Aarde in 

 de dracht na te bootzen. Uithetaan- 

 fchouvven der bloemen vond hy de 

 kunft en 't gebruik van met verfchei- 

 dene kleuren te verwen , en wilde dat 

 • ryke en gemeene luiden byzondre kleur 

 van kleeren zouden dragen. ZyneRyks- 

 raden leerden , op zyn bevel , den In- 

 gezetenen het maken .en bakken van 

 allerlei vaten en kruiken , en 't hout 



AP aan den Grooten 



te houwen en te fchaven. Hy deed 

 ftammen van boomen fcheeps-gewyze 

 uithollen , om daar meê over groote 

 Revieren te fbeeken ; maar over kleene 

 Revieren liet hy Bruggen flaan. Om 

 den koophandel voort te zetten het 

 hy penningen van koper munten ; en 

 om 't geweld der vyanden af te weeren , 

 leerde hy den Ingezetenen niet alleen 

 den wapen-handel door zeekre regels , 

 maar bragt dien ook in 't gebruik; in- 

 voegen deze voorzichtige Keizer , 200 

 wel in tyde van oorlogh als vreede , op 

 't heil en welvaren der onderdanen uit 

 was. Het verdient plaats onder de mi- 

 rakelen , 't geen hier zal volgen , te 

 weten , dat in de zaal van zyn Paleis 

 zeeker kruid groeide , dat die aart en 

 kracht by zich had, dat het zich, in- 

 dien een onvroom menfch in zyn Pa- 

 leis quam , terftondt , als een Zonne- 

 bloem na de Zon , na den inkomer 

 neigde en wendde. 



Hy kreeg by zyne vrouwen vyf-en- 

 twinrigh zoonen , waar onder veertien 

 uit wettelyke huwelyken hem veel 

 meer neven verfchaften, die hy alle by 

 zyn leven zag opgroeien. De Sineezen 

 dry ven , dat hy nooit geftorven , maar 

 onder den ftaat der geene ontfangen zy, 

 die TjXinfien , dat is , d'onfterffelyke , 

 noemen. Zy verdichten dat deze Xhi- 

 fien op de hoogfte vlakten der bergen 

 in weelde en welluft leven, en met de 

 onfterffêlykheit begiftight zyn. Maar 

 fchoon dit , noopende zyn onfterffèlyk 

 leven, een verdichtzelen vercierfel is, 

 zoo is evenwel des zelfs naam , van we- 

 gen zyne uitfteekende en trefFelyke da- 

 den , onfterfFelyk gebleven. Want na 

 hem hebben zich alle de Sineefche 

 Keizeren met eenen gemeenen naam 

 Hoangtim laten noemen , gelyk de 

 Roomfche Keizers , na den eerften Ca- 

 far , naderhandt den naam van Cafar 

 aangenomen hebben. 



Na het overlyden van dezen Hoang- 

 tim trad zyn zoon Xaohanm. die in alle 

 deugden uitmuntte en van een voortref- 

 felyke inborft was , in het twee duizend 

 vyf honderdt en zeven en-tnegentigfte 

 jaar voor Chriftus geboorte , in 's vaders 

 plaatze , en regeerde vier-en-tachtigh 

 jaren. Hy was d'eerfte van al de Kei- 

 zers die de trappen en waerdigheden 



der 



ZUttii 



Regim 

 van Xn 

 hanm. 



I 



