Tartarifchen Cham, of Rei;^er •van Sina. _ 175- 



der Mandaryns of Magiftraten , door onvoorzichtige volk van den wegli dec 



meenigcrlei flach van vogelen en kleu- 

 ren , deed onderfcheiden. Want dit is 

 by de Sineezen vanoutshcraltyds on- 

 derhouden , datze den trap van het 

 ampt, dat ieinant bekleed , opdeklee- 

 deren te kennen geven. Dieshalven 

 naaijenze eenen vogel , of eenigh ander 

 teken , dat met gout en zyde gcbor- 

 duurt is , achter op de rugh en voor 

 op de borfl ; waar aan een ieder , die 

 hen tegen komt , tetftond kan zien 

 wat waerdigheit iemant bekleed. Doch 

 zy dragen niet alle eenerlei flach van 

 merken : want de geene , die eenige 

 ampren in de burgerlyke regeeringh 

 bedienen , hebben alrydts tot hunne 

 merken zeekre vogels gevoerc ; maar 

 de Krygs-overftcn en Kolonellen heb- 

 ben, in plaats van vogelen , Draken, 

 Leeuwen, Tygers en diergelyke ande- 

 re Land-gedrochten , die de verwoed- 

 heidt des oorloghs te kennen geven , 

 op hunne kleederen gedragen. Keizer 

 Xaohaum heeft te dezer oorzaake vo- 

 gelen voor alle andere gedierten ge- 

 kooren , dewyl in 't begin zyner heer- 

 fchappye de vogel der Zonne ver- 

 fcheen , door wiens komfte , na 't ge- 

 meen gevoelen der Sineezen , den Ry- 

 fce geluk en heil te vooren wordt ge- 

 fpelt. En by aldien deze vogel in lang 

 niet gezien is , zoo willen de Sineezen , 

 dat hier door den Keizerlyken geflachie 

 d'ondergang en aanflaande oorlogen te 

 vooren worden gefpelt. Wat dit nu 

 voor eenen vogel is , heb ik niet kun- 

 nen verneemen; maar uit de gedaante 

 en geftalte , daar in hy vertoont en af- 

 gemaalt word , zou men mogen zeggen 

 datheteenArentwas, uitgenomen dat 

 de veeren wonderlykerwyze met kleu- 

 ren gefchakeert , en meenighverwigh 

 zyn. Dan dewyl hy zich zoo zelden laat 

 zien, zou men vermoeden dat het de 

 vogel Phenix was ; de Sineezen noem- 

 den hem Fitghnang. 



Als deze Keizer het Ryk veele ja- 

 yia '^f godvruchtigh en rechtvaerdighbe- 

 .ƒ- ftierthad, en van wegen zynen hoogen 

 ouderdom 's Ryks zaaken niet langer 

 konde gade flaan , vervoerde zeekre 

 bedrieger Kienlim , door zyne bedrie- 

 gelyke toveryen , fchrikkelyke fpoo- 

 ■ ken en nacht-geeften , het domme en 



waarheit, tot fchandelykeenongeoor- 

 lofde offerhanden ; zulks hier door de 

 herten van byna al d'ondcrdanen met 

 de vuilfte en fchandelykfte afgodery 

 en waan-geloof befmct wierden. Waar 

 over de Hemel een geweldige vlaagh 

 en ftorm van alle jammernifTen en el- 

 lenden op deze volken uitftortte , en 

 't gantfche Ryk deed daveren en dreu- 

 nen. 



Na hem raakte ChuenhioHS , neef van n.igteririg 

 Hoatigtim van broeders wegen , door ^J^ '""' 

 zyne uitfteekende kennis in den loop 

 der Sterren , in den jare voor Chriflus 

 geboorte twee duizendt vyf honderdc 

 endertien, op den ftoel des Ryks , en 

 heerfchte acht-en-tzeventig jaren. Hy 

 rechtte het allereerfte de vervallen 

 Godsdienfl weder op , en herftelde de 

 godvruchtigheit zyner Voor-ouderen ; 

 zulks al d'onderdancn alleen den eeni- 

 gen opperften Keizer des Hemels met 

 gewoonelyke kerkelyke gebaeren en 

 plechtigheden weder begoften te vieren 

 en eeren. Onder andere wierd zekre wet 

 ingevocrt , waar by niemant anders, dan 

 den Keizer , geoorloft was offêrhande te 

 doen. Zoo waerdigh en hoogh hielden 

 zy toen hunne offerhanden , datze de 

 Prielterlyke waerdigheit , die by hen 

 voor het hoogfte ampt gehouden wierd, 

 niemandt dan den Keizer wilden laten 

 bedienen. 



Zoo dra was Chnenhiom dezer werelt 'B.iitmvg 

 niet overleden, of des zelfs neef &««, '"'"'^""■ 

 dat Opferflen beteekenr, (welken naam 

 hy door zyne uitfteekende deugdenen 

 vroomheit verkreegh) wierd , met ge- 

 meen goetvinden , (in den jare, voor 

 Chriftus geboorte , 1.^1 j. ) tot Keizer 

 verheven. Hy trouwde , 't geen toen 

 wat nieuws was , vier Vrouwen , en 

 kreeg daar by ook vier zoonen. Een 

 van deze vier ver worf, met beloften te 

 doen , van den opperften Keizer des He- 

 mels eenen zoone , die C/«« genoemt 

 wierd. D'ander baarde eenen zoone, 

 Kiiis geheeten , dien zy mee , naar men 

 zeid , van Xangti, dat is, van Godt, mee 

 gebeeden verkreeg , daarze te vooren 

 altyds onvruchtbaar was geweeft. De 

 derde Vrouw baarde , in de vierde 

 maand na d'ontfankenis , eenen zoone 

 Taiii , na datze eerft in den flaap eenen 



coodea 



Ü i 



m^ 



