Reden van 

 Tam futn 

 Xttnui. 



178 ■ Gezandtschap 



deugdelyken navolger , nam Xumu 

 na 't verloop van drie jaren , tot ampr 

 genoot aan , maakte hem meê deelacli 

 tigh aan 't Koninkryk , en liet de gant- 

 fche regeering alleen op hem aanko- 

 men ; welk ampt hy , by levendigen 

 ly ve van Tam , volle acht-en-t\vintigh 

 jaren, met grooten lof van vroomheit, 

 tot heil en welvaren der gemeente , be- 

 kleede. Enblykthieruit , dat ook een 

 eenigh Koninkryk twee Opperhoofden 

 kan lyden , indien hen beide de deugt 

 verzelfchapt. 



Toen nu Taus oud en afgeleeft was , 

 vermaande en moedigde hy Xunm op 

 zyn dood-bedde, ('t welk ontrent den 

 jate , voor Chriftus geboorte , twee dui- 

 zendt twee honderdt en acht-en-vyftigh 

 was) om 't roer der regeering t'aanvaer- 

 den , met deze woorden : Treede tot my 

 Xunus : 'k heb teekenen genoegh van 

 uwe trouw en vroomheit befpeurt y en 

 uwe daden komen met uwe woorden wel 

 overeen. Wel aan dan, aanvaerde den 

 Ryks-ftaf , dien men uwer deught en 

 verdienjfen [cbuldïgh ü. 'Draag zorg, 

 dat gy uwe onderdanen in plaats van 

 eenen vader zyt ; en gedenke , dat gy 

 het volk en niet het volk u moet dienen. 

 Want hierom munt een Kotiing boven 

 al zyne onderdanen uit , om dat hy al- 

 leen behoort voor hen aüeji zorge te dra- 

 gen en te waken. Na dit zeggen over- 

 leed Yam deezer wereldt : over wien 

 Xunm , niet anders als een zoone over 

 zynen vader , groote droef heit en rou- 

 we bedreef. Én op dat hy des te bequa- 

 mer en vryer zyne rouwe kondebedry- 

 ven, liet hy zyne Ryks raden met de 

 regeering geworden, en bleef drie vol- 

 le jaren by het gtaft van Tam , zon- 

 der ooit daar af te gaan : wantzoo lang 

 dragen de zoonen over hunne ouders 

 rouwe , gelyk zulks op pag. ^^. breeder 

 verhaalt ftaat. 



Deze Xunm was een zeer voorzich- 

 tigh en zachtmoedigh Keizer , en die 

 van zyne onderdanen zonderling be- 

 mint wierd ; 't geen hy door zyne over- 

 groote liefde , daar meê hy d'onderda- 

 nen bejegende, te weeg bragt. Men zeid 

 dat hy in ieder oogh twee oog-appels 

 had , 't welk by de Sineezen voor een 

 teeken van ongehoorde voorfpoed gere- 

 kent word. 



N«ll 

 wette} 



aan den Grooten 



De zelve Xunm verdeilde d'Ingeze- 

 tenen in verfcheiden orders of Gilden , 

 verzag eenen ieder , na zyne waerdig- 

 heit , met eenige ampten , en voerde 

 in'tRyk nieuwe gewoonten en wetten 

 in. De zes Recht-banken , onder de 

 regeering van Keizer Tam ingevoert , 

 braght hy tot een gevoeglyker form , 

 en voegde veel ampt-genooten in , die 

 eensdeels het recht als Byzittets met 

 de Magiftraat zouden helpen bevorde- 

 ren, en eensdeels met gelyke macht, 

 in fteê van de Magiftraten of Manda- 

 ryns, heerfchen. Daar na verdeilde hy 

 het gantfche Ryk in twaalf Landfcbap- 

 pen , bezichtigde die ook jaarhks zelfs 

 in perfoon , en queekte en beminde, 

 boven alle andere menfchen, geleerde 

 en wyze luiden. Hy belafte ook alle 

 de Landvoogden en Mandaryns in ie- 

 der Landtfchap , datze in den Landt- 

 bouw , met den Bouwluiden eenigh an- 

 der werk of arbeid opteleggen, geen 

 verhindering of beletzel zouden bren- 

 gen ; maar hun uitterfte vlyt aanwen- 

 den , dat de Land-bouw voor alle ande- 

 re werken mogte behertigt worden , op 

 dat de landen eenen ryken oogft van 

 vruchten mogten uitleveren. Hy deed 

 hen ook wel ernftelyk belaften , datze 

 de reizigers , die van verre quamen 

 reizen , minnelyk zouden onthalen : 

 luiden , die vroom en bequaam waren , 

 alleen ampten laten bedienen ; eerly- 

 ke en goede luiden geloof geven , en 

 quaade en onvroome te laten gaan. 

 Hy voerde ook vyfderlei foorten van vyU 

 ftrafFenin; waarby demisdadigen, na-''"^ 

 de grootte der misdaden , of met het 

 afbouwen der neuze, of teen, of voet, 

 of handt , of hooft geftraft wierden. 

 Doch hy belafte daar by , dat de Rech- 

 ters , indienze twyffelden wat ftrafFe 

 zy den misdadigen zouden opleggen, 

 tot goedertierentheit en zachtigheidt 

 zouden neigen. Hy voerde ook , na B" 

 de grootte der feiten , driederlei bal- 1"/^^ 

 lingfchappen in , waar van d'aller- 

 zwaarfte was , voor balling buiten het 

 Ryk Sina by uitheemfche volken ge- 

 bannen te worden. De ban-paal van 

 de middelmatighfte was duizendt ly, 

 of Sineefche ftadiën , buiten het Ryk 

 te blyven ; maar de derde en zachtfte , 

 bande de misdadigen alleen maar bui- 

 ten 



