Tartarifchen Cham , of Kei:^er njan Sina. 



ISI 



zes honderdt en achtien , lofFelyk re- 

 geerde. 



Zoo dra de Stam Tanga was te gron- 

 de gegaan , ontftond in den jare negen 

 honderd en drie-en-twintigh de achc- 

 fte Stam Sunga ; waar aan de heerfchap- 

 pye verbleef tot den jare , na Chriftus 

 geboorte , twaalf honderd en acht-en- 

 tzeventigh. In dit jaar veroverden de 

 Tarters , na datze drie-en-tzeventigh 

 jaren met den S\:^m Sanga ooriogh ge- 

 voert hadden , het gantfche Sineefche 

 Ryk , bragten dezen Stam t'onder , en 

 eenen nieuwen op den Sineefchen 

 Throon , dien zy Ivefta noemden , die 

 tot het jaar dertien honderd en acht-en- 

 zeftigh den ftoel des Ryks bezat , en 

 over de Sineezen de heerfchappye voer- 

 de. Maar in het zelffte jaar ftond op 

 zeeker Sineefche Offer-Paap , Hu ge- 

 heeten , die , met hulp van zyne Lands- 

 luiden , de Tarters weer uit Sina ver- 

 dreef. Hy zelfs klom op den Throon , 

 liet zich Hmguvm , dat is , de ftryd- 

 bare Soldaat, noemen, en rechtte de 

 Stam Taiminga op , die twee honderd 

 en tachtigh jaren regeerde. Maar ein- 

 delyk wierd ook deze Stam , in den jare 

 zeftien honderd vieren-veertigh , van 

 de Tarters weer uitgeroeit , de welke 

 het gantfche Sineefche Ryk bemachtig- 

 den , en een nieuwen Stam , Taicinga 

 geheeten , onder des zelfs eerften grond- 

 legger Xunchius , gebooren Grooten 

 Cham van Tartarye , oprechten. Op 

 wat wyze nu deze Tarters by onze 

 dagen 't Ryk Sina verovert , en 't gant- 

 fche gedacht Taiminga gedempt heb- 

 ben , zullen wy in het volgende Hooft- 

 ftuk op het kortfte en bondighfte 

 gaan verklaren. Dan om in een ge- 

 voeglyke orde voort te gaan , acht ik 

 hoog noodig , het werk van wat hoo- 

 ger op te halen , en d'oorzaak , waar 

 uit d'eerfte , en deze laatfte oorlog ont- 

 ftaan zy , een weinigh nader t'onder- 

 zoeken. 



De Tarters , die in oudtheidt alle 

 volken in Afie overtreffen , en waar 

 uit veele en verfcheidene volken ge- 

 fprooten zyn, hebben zedert den jare, 

 voor Chriftus geboorte , duizend twee 

 honderdt acht-en-vyftigh , doorgaans 

 felle en bloedige oorlogen tegen de 

 Sineezen gevoert. Dikwils hebbenze 



op de Sineezen de zegen bevochten ; 

 maar zyn in tegendeel by wylen , na 

 't bevechten der zege , van hen weder 

 verovert en uit den Ryke gedreeven. 

 Onder den naam van Tarters ver- 

 ftaan ik hier deze volken , die hunne 

 woonplaatzen hebben aan de Noord- 

 zyde , over die wydberuchte en ver- 

 maarde Muur , die de Sineezen tegen 

 het invallen der Tarters lieten ftichten , 

 en zich van 't Ooften tot het Weften 

 drie honderdt Duitfche mylen verre 

 ftrekt , gelyk daar af breeder op pag. 

 189. gefproken is. By gebrek van de 

 letter R hebben de Sineezen zelf deze 

 volken al van outs \\&r:Tata genoemt; 

 't welk oudt Tartarye , zoo na 't Ooften 

 (den Europers noch weinigh bekent) 

 als na 't Weften bewoont , daar de 

 Ryken Samarkand , Taniju, Niuche , 

 Niulhan , en andere Ryken , die deze 

 volken bewoonen , gelegen zyn : wel- 

 ke Ryken zich van 't kleen Tartarye 

 en 't Ryk Kaskar tot de Ooftzee boven 

 Japon ftrekken. 



Uit wat oorzaak deeze volken zoo o«.-ia<i* 

 een geweldige reeks van eeuwen dus ,',pZ°^J" 

 vyandlyk tegen elkandre gewoed heb- T/iners e» 

 ben wordt by de Schryvers der Sinee- *"»"*«'»• 

 fche Hiftorien verzwegen. Maar ge- 

 voeglyk kan d'oorzaak van deze lang- 

 duurige twift en ingewortelde haat op 

 d'ongelykheit der zeden en manieren 

 van beide deze volken gelegt worden : 

 want gelyk de evengelykheit der ze- 

 den van twee volken een verborgen 

 beginfel en aanleiding van onderlinge 

 vriendfchap is , alzoo is ook in tegen- 

 deel d'ongelykheit van zeden en ma- 

 nieren een beginfel en rechte oor- 

 fprong van vyandfchap. Hoe verre nu 

 de Tarters en Sineezen in zeden en ma- 

 nieren van elkandre verfchiUen , blykt 

 genoeg aan hunne dagelikze oefienin- 

 gen en werken , die een ieder van kinds 

 been af behertigt. De Sineefch is een 

 vreêminnend volk , genegen tot den 

 Land-bouw en alle goede kunften , en 

 bemoeit zich met deFilofophie; maar 

 de Tarter , in tegendeel , is genegen tot 

 de Jacht , gaat met liftigheden en be- 

 driegeryen te werk , jookt na den oor- 

 iogh , en is zeer wreed , woeft en on- 

 gebonden van zeden. Beide zoekenze 

 de ledigheit te fchuwen ; maat ieder 

 z 3 heeft 



