ipo 



Gezandtschap aan den Grooten 



Tartarye in toom ; maar aan de Wefia:- 

 fche ïarters , die zeeker Ryk Tatiyu 

 bezaten, zonden de Sineefche Keizers 

 jaarliks fchattingen en gefchenken ; op 

 datze hen niet zouden komen beoor- 

 logen , maar zich van de wapenen ont- 

 houden. Want het wordt by de Sinee- 

 zen geenfins voor fchande gerekent, 

 den oorlogh (die zy , volgens het ge- 

 voelen van hunne Leeraars en Wys- 

 geeren, verwerpen , en voor zeer fchan- 

 digh houden) in dezer wyzè van hen 

 af te keeren en voor te komen. Ja zy 

 achten dat het onbehoorlyk is in oor- 

 . Jogh te treden, zoo lang de landen door 

 andere middelen voor 't invallen der 

 vyanden kunnen bewaart en befchermt 

 worden. 

 Desime- En fchoon de Sineezen aan den ee- 

 MBirafr"^" ^^^^ hunne vyanden dus met de 

 ■veroverde fchtik dct wapCHcn Verbluften en t'on- 

 Jihe'len^' '^^'^ hielden ; en aan den anderen kant 

 de zelve , met het zenden van gefchen- 

 ken, in vreede hielden, zoo zaten zy 

 evenwel geduurigh in groote fchroom 

 en vreeze , en betrouwden hunne Erf- 

 vyanMen zeer vveinigh ; invoegen zy 

 de. groote Muur , die 't Ryk Sina en 

 Tartarye fcheid , en van de Sineezen 

 tegen 't invallen der Tarters gedicht 

 is , nooit zonder fterke wacht lieten; 

 maar onderhielden geduurigh , tot des 

 zelfs befcherming, zoo verre haar die 

 van 't Ooften na 't Weften ftrekt , een 

 getal van tien honderd duizend Krygs- 

 knechten. 



Na dat het gebouw des Sineefchen 

 Ryks dus met fterke zuilen , onder 

 den Stam Taiminga , onderftut was , 

 zat het in een geduurige ruft en vreede 

 ontrent den tydt van twee honderd en 

 vyftigh jaren. Midlerwyle raakte Van- 

 Item , de dertiende Keizer uit den Stam 

 Taïminga , in den jare , na Chriftus 

 geboorte, duizendt vyf honderdtdrie- 

 en-tzeventigh , op den Ryks-ftoel , dien 

 hy , tot den jare duizendt zes honderdt 

 en twintigh , met zonderlinge lof van 

 vroomheit , biüikheit en rechtvaerdig- 

 hèit , bekleede. Maar hier in was hy 

 al t'ongelukkigh , dat hy zyne Land- 

 vooghden al te veel betrouwde , en 

 op dien het gewicht der Ryks-zaken 

 volkoomentlyk het draaien en aanko- 

 men. 



Vanlietis 

 Toord Kei- 

 zer. 



Hier en tuiTchen waren de Tarters 

 van Mtfiche ( die onder de regeerintr 

 van Vanliem , tot aan den jare zeftien 

 honderd , onder zeven byzondre Land- 

 vooghdyen gebleven waren , en onder 

 elkandre oorlogh gevoert hadden) van 

 tydt tot tydt zoodanigh vermeert, dat- 

 ze een Ryk, in den jare zeftien honderd, 

 onder een eenhoofdigh Opper-hooft, 

 gingen oprechten , die het zelffte met 

 zulk een kloek beleid en voorzichtig- 

 heit wift te beftieren , dat de Grens- 

 buuren , en voornamelyk de Sineezen , 

 daar voor begoften te fchrikken en te 

 vreezen. 



De Tarters , die dus in 't bezit van 

 voorfpoedt waren geraakt , en hunne 

 zaken dus voor de wind zagen gaan , 

 begoften nu d'ooren wat hooger op te 

 fteken, en hunne fchade, die zy gelee- 

 den hadden , te overdenken , en hoe 

 fchandigh zy eertydts uit dat mach- 

 tige Ryk Sifia verdreeven waren. Zy 

 befpeurden ook genoegh de dwalin- 

 gen en misflagen, die de Sineezen zoo 

 in de beftieringh der Burgerlyke als 

 Krygs-zaken begingen ; al 't welk, by 

 hen overwogen , geen kleene opwek- 

 zelen gaf van iet wichtigs te beftaan , 

 en tegen de Sineefche Regeering aan 

 te vangen. Dit moght evenwel by de 

 Tarters zoo veel niet uitwerken, dat- 

 ze hierom terftondt de vreede wilden 

 breeken , of de gewoonelyke fchattin- 

 gen niet betalen ; maar gelyk zy eerft 

 als lyf-eigen flaven alles verdroegen en 

 over zich lieten gaan, alzoobegoften- 

 ze nu , ziende hoedanigh zy in macht 

 en mogentheit toenamen , het jok van 

 gehoorzaamheitby wylen af te fchud- 

 den , en hunne fchattingen wat trage- 

 lyk op te brengen. Het ongelyk en 

 't verdrukken , datze te vooren van 

 de Sineefche Landtvoogden geleeden, 

 maar met ftilzwygen ingekropt had- 

 den , leidenze hen nu t'elkens te voo- 

 ren, en lieten zich verluiden, hen dit 

 wel haaft te zullen betaalt zetten, en 

 onder het zelffte jok van flavernye te 

 doen buigen , daar zy zelfs onder ge- 

 boogen hadden. ■ 



De Sineefche Landtvoogden (waar 

 van de meefte in 't Landtfchap Leao- 

 tung , dat het naaft aan 't Ryk Niuche 

 grenft , Kryghs-overften zyn ) dit ter 



oore 



Tiel 



zoeki 

 Ryks 

 èeooï. 



9t 



