Gezandtschap aan den Grooten 



Liciingztu 

 regeert 

 z.achcelyk. 



VüornAnm- 

 (ie oorzAnk 

 'van't ver- 

 lies van V 

 Sineefche 

 Ryk. 



en niemandt door lift of geweldt op 

 cénen Koninklyken of Keizerlyken 

 Throon kan verheven worden , die 

 van den Hemel daar toe niet verkoo- 

 ren is. 



Hy handelde, op dat zyne werken 

 en daden van zynen naam niet zouden 

 verfchillen , maar met elkandre over- 

 een komen , zyn volk en gunftelin- 

 gen zeer zachtelyk , en ftrafte de gee- 

 ne , die eenigh geweldt aanrechtten , 

 niet aan den ly ve , maar met minnelyke 

 woorden en deftige vermaningen. Alle 

 de Sineefche Overften , die hy beko- 

 men kende , en hem niet wilden roe- 

 vallen , deed hy om 't leven brengen , 

 en d'oudc Overften , ter zake van hun- 

 ne rykdommen en middelen , groote 

 fchattingen betalen. Alle fchattingen , 

 die , onder de regeering des wettigen 

 Sineefchen Keizer , de luiden tot het 

 gebeente uitmergelden , fchafte hy t'ee- 

 nemaal af , zette in de Steden , van 

 hem verovert, d'oude Overften af , en 

 nieuwe weer in de plaats , dien hy wel 

 fcherpelyk belafte , datze de luiden niet 

 trotzelyk noch wreed, maar met groo- 

 te beleeftheit en meêwarigheit hande- 

 len zouden. En in dezer voegen wift 

 deze Roover de geweften, die hy met 

 kleene moeite , en byna zonder een 

 droppel bloeds te verliezen , verovert 

 had , onder zyn gezagh en gehoorzaam- 

 heit te brengen. Want by den gemee- 

 nen man was hy zonderling wel gewilt , 

 ieder had geduurigh den mond vol van 

 hem, en beminde de nieuwe wyze van 

 heerphen. 



■ Ónder het opftaan van dceze twee 

 gemelde Hooft-roovers , met hun aan- 

 hang , die den Keizer en den Ryke 

 geen kleene moeite en onruft brouw- 

 den , ontftond 'er ten Hoof een ande- 

 rs onluft en verwerring , die wel de 

 ^rootfte en voornaamfte oorzaak van 

 den ondergang van 't Ryk is geweeft , 

 en al weeligh wortelen en kooien onder 

 de regeering van Keizer Thienkim ge- 

 fchooten hadt. Dit was het vuur van 

 tweedragt, die d'Overften onder en te- 

 gen elkandre voedden , als ook hunne 

 jalouzie en haat over de groote macht 

 en 'c gezag dat zeeker Kamerling of Ge- 

 lubde van den Keizer verkregen hadt : 

 want niet alleen hadt de Keizer hem 



met volkomen macht van te regeeren 

 befchonken , en tot de hoogfte waer- 

 digheit in 't Ryk. verheven , maar liy 

 hield hem ook in plaats van zynen va- 

 der. Dan op deezen trap van voor- 

 fpoed wift hy zich niet wel met mate 

 te houden , maat ftelde zich al te ver- 

 waant en hooghmoedigh aan ; want 

 om beuzelingen en geringe oorzaken 

 deed hy verfcheidene pcrfoonen , die 

 de hoogfte en waerdigfte ampten be- 

 dienden, metdedootftraffen, of zond 

 hen in ballinghfchap buiten 't Ryk. 

 Zwaarlyk deed hy ook de geene ftraf- 

 fen , die hem door geene groet-brieven 

 of woorden , of andere eertytelen en 

 pluim-ftrykende woorden quam vleien ; 

 't welk evenwel veele gevveldigh tegen 

 de borft ftiet , dewyl ieder wift van 

 waar de man zyn oorfprong hadt, en 

 in welk een flechcen ftaat hy eertyds 

 geweeft was. Hier door raakte deeze 

 Gueji by veele in grooten haat , en 

 zelf ook by den Prins Zungchiniui , 

 want hy ontzag zich niet tegen hem te 

 kanten , en zou , had hy zulks kunnen 

 te weegh brengen , belet hebben dat 

 Zungchinius , als Thienzim zyne broe- 

 der zonder zoonen quam t'overlyden, 

 niet op den Keizerlyken Throon verhe- 

 ven was geworden. 



Uit dit vverk ontftond een groote 

 tweefpalt en twift onder d'Overften en 

 Ryks- raden , zulks de zelve zich in 

 twee gezintheden of faiftien verdeel- 

 den , die van tyd tot tyd zoo gevveldigh 

 in getal toenamen , en zoo weelige loo- 

 ten fchooten , dat naauwliks eenigh 

 voornaam perfoon in 't gantfche Ryk 

 gevonden wierd , die d'een of d'ander 

 party niet begunftigde , en zyne regen- 

 party in 't ongelyk zocht te ftellen : 

 want d'een poogde den ander met alle 

 zyne krachten van kant te helpen , en 

 alle namenze tot dekmantel van hun 

 doen, het welvaren van 't gemeen ; hoe- 

 wel in der daad het minfte daar op gelet 

 wierd. Alleen draaide het oogmerk van 

 eenen ieder hier op uit , om hunne 

 fpits-broederen en aanhangers groot te 

 maken , en hunne tegenftreevers in de 

 grond te ryden. Wel zagen eenige verre- 

 ziende luiden, dat deze onderlinge ver- 

 deeltheden , indien niet tydelyk daar 

 in voorzien wierd , fchier heden of 



morgen 



