Tartarifchen Cham, 



die het in 't intrekken voor de borft 

 kreeg. Want tuffchen het Landtfchap 

 Fokien , en de Landcfchappen ^an- 

 tung , Kiangsi en Cbekiang , leic een 

 onophoudelyke ry van hooge en fteile 

 Bergen , die dit Fokien van deze drie 

 Landfchappen affcheiden : en om daar 

 over , en in Fokien te komen , heeft 

 men eenen ongemakkelyken weg van 

 drie dagen rcizens , over 't gebergte , 

 af te leggen. Zeer lichielyk hadden de 

 Sineezen de Tarters in het door trek- 

 ken kunnen fluiten , indienze flechts 

 de fterkfte en onbegankelyklte plaat- 

 zen met een klein getal Boeren bezet 

 hadden. Maar de Sineezen waren voor 

 d'aankomft der Tarters met zoo groot 

 een fchrik bevangen, datzebynadoor 

 het zien der Tartetfche paerden een 

 beroerte op 't lyf kteegen , en zich uit 

 het gebergte , datze onbezet lieten , 

 op de vlucht begaven ; zulks de Tar- 

 ters, hoewel met groote moeite, daar 

 over geraakten , latende veel wagens 

 en ander omflag achter , als ook eenige 

 paerden , die , door de fteilte der we- 

 gen , van boven neer te ftorten quamen. 

 kmrt Als de Tarters op de vlakte , en in 't 

 'F"'- Landtfchap Fokien gekomen waren , 

 J ' verovetdenze het zelve met kleene 

 moeite ; want naauwliks wierd daar aan 

 zoo veel tydts hefteed , als men van 

 doen zou hebben om het zelve op zyn 

 gemak te doorwandelen. 



Dewyl dit Landtfchap zich dus ge- 

 makkelyk liet veroveren , deeden de 

 Tarters daar voor d'lngezetenen ook 

 weinigh overlaft , alleen lichtten zy 

 uit het zelve eenige Sineefche Krygs- 

 knechten , tot verfterkingh van hun 

 Leger-, en trokken daar meê in de 

 zelve voorfpoedt na het Landtfchap 

 mng ^tantung. D'andere Veldt - overfte , 

 (een wondetlyk en vreemd beloop,) 

 dien belaft was de binnenlandtiche 

 plaatzen onder gehootzaamheidt te 

 [stengen , hadt de zelve naerftigheidt 

 in 't door trekken over 't gebergte ge- 

 bruikt, en 't zelve geluk gehad; want 

 ten zelven tyde quam hy al zegepra- 

 lende door de Landfchappen Htiquang 

 en Kiangsi in het Landtfchap G^im- 

 tung trekken , en had aldaar d'eerfte 

 Stadt , die tegen hem op fl:ondt , te 

 vuur en te zwaerd verdelgt. En in de- 



of Kei;^er -van Sina. 233 



zer wyze wierd het Landfchap ^uan- 

 tung zeer licht door twee Heiren ver- 

 overt en tonder gebragt. Dan 't eene 

 Leger vertrok , met roof en buit over- 

 laden , op 's Keizers bevel , v\2iTeking ; 

 en fteJde in 't door trekken in ieder Stad 

 fterke Krygs-bezetting en Overheden , 

 zoo wel over de burgerlyke als krygs- 

 zaken , uit den naam van den Tartari- 

 fchen Keizer. 



Maar dat de Tarters het Landfchap 

 Fokien dus met kleene moeite verover- 

 den , daar af geven zommigen een an- 

 dere, en deze reden. 



Te dien tyde vertoonde zich een ^cmnarde 

 vermaard Zee-roover , geboortig van j,,„„ 

 Fokien, met name Chinchihng, maar 

 d'uitheemfchen en vreemdelingen noe- 

 men hem Iqtton. Deze , die zeer be- 

 kent by de Hollanders en Spanjerts, 

 en van flechte afkomft was , diende 

 eerft voor knecht den Portugeezen in 

 Makao , en den Hollanders op 't Ei- 

 landt Formofa , of fchoone Eilandt; 

 maar verdriet krygende om langer 

 onder eens anders voogdye te ftaan , 

 wift hy eindelyk een deel onnoozele 

 luiden zoodanigh te belezen , dat hy 

 die op zyne zyde kreeg, en met hen, 

 en een kleen getal fcheepen , op Zee 

 ten roof ging. Iquon , dus van kleen 

 opgekomen , vergaderde eindelyk een 

 groote Vloot fcheepen , waar door hy 

 zoo machtigh wierd , dat hy den Sinee- 

 fchen Keizer in fcheeprykheit en ryk- 

 dom byna overtrof Want hy trok den 

 gantfchen handel van geheel Indien 

 alleen na zich , en handelde met de 

 Spanjerts op de Vhilippinen , met de 

 Hollanders op Formofa , en in nieuw 

 Batavia , en met de Portugeezen van 

 Makao. Hy dreef ook groote handel 

 met die van Jafon , en andere Ryken 

 en Eilanden, in de groote Tndiaanfche 

 Zee gelegen. Hy alleen had de macht 

 door zyn volk de Sineefche waaren uit 

 Sina te laten voeren , en d'Europifche 

 koopmanfchappen weer in 't Ryk te 

 brengen. Na dat deze Iquon zich met 

 den Sineefchen Keizer , daar meé hy 

 een langen tydt in twift was geweeft, 

 verzoent had, groeide zyn macht zoo 

 geweldigh aan , dat hy een Vloot van 

 drie duizendt Scheepen op Zee kon 

 brengen. 



gg Dan 



■% 



« ;: 



