PETE MOND AAE NM. 9 
ZyD » en welker Vertiering aldaar het voornaam-. IE 
fte beftaan der Franfchen is , wordt ook in de hin 
Nederlandfche Volkplantingen , inzonderheid aan Hoorp= 
de Rivier Esfequebo, geteeld. Men maakt ‘er STEE 
Brooden van, fommigen van vyfentwintig, an- ana 
deren van twee of drie Ponden zwaar, tot ver- 
__gendinge naar Europa, die veele Jaaren duuren 
kunnen ; maar de fynfte Soort komt in kleine 
Koekjes over. Met Pis gemengd verfchaffen 
deze eene Verw, welke het Linnen onuitwifch- 
baar kleurt. De Wilden nogthans , die het 
Zaad, alleenlyk in de Handen, met Olie wry- 
ven, haalen ’er een veel hooger en fchooner 
Rood uit , dan anders met Water gefchiedt. De 
Kleur is eigentlyk;, gelyk ik ook in myne ge= 
wreevene Zaaden bevind, geelachtig of Oran- 
je-rood , en derhalve wordt deeze Verwfítof 
van fommige Boeren tot het kleuren van de Bo- 
ter gebruikt , dat nogthans de zoetigheid wat. 
vermindert. De Wilden beftryken ‘er hun Lig- 
haam mede , ’t welk hun voor het Steeken der 
Muggen en voor ander Ongediert beveiligt. Men 
kan zulks ten deele toefchryven: aan den fterken 
Reuk , dien dit Zaad verfch zynde heeft, en 
welke in de Koeken, in Europa overkomende , 
ook nog plaats heeft, zweemende naar dien van 
Violieren. Het Hout des Booms gebruiken zy 
om door wryving Vuur te maaken, De Wor- 
tel geeft een goeden Smaak aan ’t Vleefch , daar 
men dien by kookt , en, in de Saufen gedaan , 
de Kleur en Reuk van Saffraan, 
As SLO 
Te DEEL, Ills STUKs 
