16 Dc Qmdrupcdibus 



armentum,aut tiacca.Thor Chaldaiee,idem quod fchor Hebr£ts,Danielis 4.1'nde nimirum Gt£ciei 

 Latini taurum dixerunt.Inuenitur S>C tora apud recentiores,fci;-^n mafculini generis,ut torata fccfnis 

 tiini Alephetiamr\Vfe<a docilitatc &afTuefacTioneadlabores dkfrus uidetur.Pfalmo8.proalaphim, 

 id eft boues,Chaldams reddit tore,id eft tauri^Grsecus jSo^Latinus armentarArabs bakar. Alpha eti 

 am Gracci grammatici captit botiis exponunt.Sacrae literac diftinguunt pecus in duogenera,uto- 

 ues &C caprac dicantur ^Mr tzon,id eft greges: armenta uero dC iumenta , *\^:s bakar. meria , gc. 

 tiusboummagnorum 3 bubalus,Suntqutbenefaginatas pecudes,utboues 8£oues ,intelligant: nam 

 tiox TWtt marah faginare fignificat,ut fcribunt rabini Kimhi QC Salomon in commentarrjs Amos y. 

 Hieronymus pinguia uertit. Abraham ex fententia R,Saadia?,animal efTe dicit maius boue,quod in 

 hifcc regionibus non extet: Arabica translatio habet mWxErudi ti apud nos meria pro nomine ad* w 

 iediuo accipiunt,quod altiie &C faginatum fonet,ut etiam baria.M?^n tachafch Exodi 15, animalis nd 

 men uarrjs coloribus diftindum.Gnkelus uertit fafgona.R.Salomon Ezechiaccap.i6.taxum expo* 

 nit,quoderuditiferenoftri temporis approbant: quanquam Hebrad quidam bouem expofuerint. 

 Cacterum egela rbty Gene. jy.cV lerem^.iuuencam potius quam uaccam uerterimjCum 1 ^ egel 

 uitulum figiuncetExodi ca,p.,pro egel Hebraico Chaldacus cV Arabs habent cgela : Pcrfa gofalais 

 Septuaginta^o^ctf/^,id eft tiituIum.Vaccac etiam nomen abHebracis dedudum non dubitoquibo 

 uem bakar uocant,ut uaccam Saraceni hodie baccara, quac 6Y para TV"\£ Hebraice dicitur, ut 

 par iuuencus,aut uitulus,cum additur bcn bakanfimphciter autem bos in genere.Genefeos cap* 

 ji.pro Hebraico parim,Chaldacus uertit tore: Arabs bakera , Perfa nadgaueha, uel madagaueha, 

 aut bos in genere. b£s apud Grarcos communis generis habetur,ut apud Latinos etiam.l taltce buc, 

 Gallice beuf,Hifpantce buey,Germanice o4>g & rttto in mafculino genere tantum; Anglice ope,Il* 

 lyricc wul.Bauibulis pro urina bouis apud Syhiaticum legt,ceu Arabicam uocem. Vacca,italice 

 ctiamnum ttacca, Galltce uachc, Hifpanice uaca , Germanice T&S uel TR5{)C, Anglice cow, Simili 

 uoceinkalia quondam Akinac regionts incolauiaccas htimilis ftaturac &C ladis abundantes ceuas 

 appellabant,tefte Columella. Iunix,iunicis,tenerac actatis bos foemma,quar iam ceffauit uitula efte, 

 necdum tamen ad fummam magnitudinem pertienit,Perftus Sat.i. Tottibi quum in flamma iuni» 

 cum omenta liquefcat. Plautus Milite , Quam mox ad ftabulum iunix recipiat fefe pabulo . wogwg 

 tiitulac,quac paulo adultiores facla? </W«aq?,&: poeeis ^£«A<udicuntur:neutraciugum, ncutrac Ve* 

 tierem expertar;adukaedemum &w,id eft uacese dictintur, Varinus . Vaccam Fforentinus author 

 Graccus &£)«A«fcf aut damalin rcddk» 50 



b, 



Bos in !cgc Mofaica animal cft facrificfjs cV ctbo concefliim , quonfam nimmat SC ungulam ha> 

 bet bifcdam. De antiquis illuftriflimus quifque paftor erat,ut oftendit Gracca dC Latina lingua , qui 

 nehv&ifTxs cognominantaliquos.Bos certe in pecuaria maxima debet efle aurhoritate; nec dubium, 

 quin(utait Varro) cacteras pecudes honore fuperare debcat,praefertim autem in Italia , quac ab hoc 

 nuncupationem traxifTe creditur,quod olim Gracci tauros iVecAss uocarent:6V in ea urbe, cuius mce« 

 nibus condendis mas cVfoeminaararro terminumfignauerunt:uelutpecus } quoditem Athenis Ce 

 rcris £>C Triptolemi ferttir minifter:quod inter fulgentiiltma fydera particeps cceJi , quod deinde la^ 

 borionftjmus adhuc hominis focius in agricultura:cuitis tanta fuit aptid antiquos ueneratio, ut tam 

 capitale eftet bouem necaire,quam ciuem,Harc Varro.Hoc animal , tantac apud priores curac ftiit^ 40 

 utlitinter exempla damnatusa populo Ro.die dicra , quiconcubino procaci rure omafum edifte fe 

 negante,occiderit bouemjaduscp in exilium tanquam rolono fuo interempto. Qtiarc dicam de btf 

 bulo pecore,quam acceperim fcientiam^utft quisquid ignorat,difcat:fiqtiis fcit,ubinunc labar ob 

 feruetQuod ad laudes cVexcellentiam boum,alia etiam quardam infra dicemus. Qtiac in emendis 

 bubus fequenda,quaecp uitanda ftnt,non ex factli dixen'm,cum pecudes pro regionis coelicp ftatu,et 

 babitum corporis,^ ingenium animi,cV pili colorcm gerant:alia?formac funt Afiaticis,alt'f Gallicis, 

 Epiroticis aliacmec tantum diuerfitas prouinciaru,fedipfa quccR Italia partibus fuis difa epat Cam 

 pania pleruncp boues progenerat albos cV exilesjaboritamen cxcultiira: patrij foli non inhabiles^ 

 Vmbria uaIios,et albos,eademc^rubros:nec minus probabiles animis,qti3m corponbus.Hecrima 

 cVLatiumcompacloSjfed ad operafortes,Apenninusduriftimos,omnemc|5 dtfFicukatem tolerana -jo 

 tes,nec ab afpedu decoros.Quac cum tam uaria dC ditierfa fmt,tamen quardam quafi communia, 8C 

 ccrtaprajcepta in emendis iuuecis arator feqtit debct,cacp Mago Carthaginenfis ita prodidit, ut nos 

 detnceps memorabimus, Marao menfe comparandi funtboue$,qui tamen fiue de noftris capian. 

 tur armentisjfiue emantur,tdcirco nunc comparabtmtur utilius,quianecdum fagina tcmporis ple a 

 ni,autcacIarepoftlintfalIaciam tienditoris,cVuitia fua,autrepugnandodomitura? conmmacem ple 

 ni roboris exercere fiduciam. Hacc figna fpeclanda funt in l3obus,feu de noftro feu de alieno ^re* 

 ge fuerint comparandi,ut fintboues nouelli , quadratis dC grandibus membris , &C folidocorpore, 

 denfo breuiqj^mufculis.ac toris ubicp furgetibus,coIore rubeo 5 uel fufco s raClu corporis molliffirnot 

 cornibus proceris acnigrantibus cVrobuftis,acfine curuaturac prauitateIunati&(camuris,Vergil.) 

 fronte lata cV ci ifpa,magnis dC hirtts auribus:octilis 8C labfjs nigris (fubnigris , nigrantibus)naribus. ^ 

 refimis patulisc|3,cerutcelonga,torofa cVcompaclaCcui plurima certiix,Verg.)paleanbus amplis 8C 

 pcne ad gcnua promilfis(drca gcnua flucatifeus)pe(florc magao,armis uaftisjcapaei cttanquam %m 



plcnte 



