Bos&Vacca. Q Lib. I. §J 



lignofa ,imo oilea.Sic enim Plinius fcribf t,Tota oflea eft ilex, cornus,robur cytifus morus ebentis 



, lotus,&qu*finemed^ pom J 

 adnumerare debuerat RucIIius qutdem cytifuiti fuum frUticem nominat, fed cum laboret in diftins 

 guendo eo a meliloto herba,frtiticis nomine eum abufum, ut fa*pe fit,hon eft dubium Ebeni duo ee* 

 ncra facit Plinius,unum arboreum,aIterum fruticofum cytifi modo,^ tota rndia difperfum Agit aV 

 temdecytifomterpercgrinasarborcstFrutcxe^inqu^inucntus inCythnoinfula, inde translatus 

 inomncs CycIadas,mox in urbes Grecas^magno cafei prOuentu i jppter quod maximc miror rarum 

 eircinltalia.QtiideltigiturquodMatthpIus per omnem Italiam copiofiffimum euefcribit "Eao ctx 

 annoSalutisChriftianac i 5 4 *.ltaliam ingretTus Patauium ucnilTcm^inhorto PetriBembiCardk 



io nalis arbufculam nunquam prius a me uifam , & omnibtts qui mecum aderarit ignotam , ut primurri 

 uidi guftau%mox uerum cytifum dfe intellexu Procera erat,fi bene mcmmi,fex circiter cubitos fo 

 Iia(quaeadhuc feruo)ubicpterna , dmninoloti fiue trifolfj pratenfis , minora tantum^uftu duicia dC 

 glutinofa,malue, propemodum inftar:id quod de cytifo GaIcnus(cY poft eum Aegineia)prodidit- Cy 

 tifi(inquit)foIia iiim habet difclitiendi,fed aquofo tepidocjj fucco diIutam,quemadmodum etiam mal- 

 u^.Demde cum per alpes in Germaniam redirem,non procul Tridento, iderri omnino genus fylue^ 

 ftrereperi,Ionge minus dC fruticofius fatiuo Jo.Quint!nus,qui de infula Melite libellum *didit,cytt> 

 fum m ea abundare teftatus nullam eius defcriptionem adiuxit.Nos,ut a ftudiofts diligentius poftha* 

 animaduertatur,plura qua: tumformam tum facultates eius attinent, ex ueteribus repetemus,cY pri- 

 mum ex Diofcoride. Cytifus frutex eft albus iri totum, ut rhamnus,ramos fpargens cubitaies 5 maio* 



lo rescp interdum,in quibus folia fcenigreci,aut loti trifolta*, minora tantum , dorfo medio prominente- 

 ca digitis trita erucam olent,guftatac|> cicer(alias cicer uiride)fapiunt.FoIia refrigerant,tumores inter 

 initia difcutiunt,fi cum pane trita illinatundecotftim eorum potu urinam cict.Nonnulii quod apcs 

 alliciat,prope aluearia ferunt,Haec Diofcorides;in cuius ctiam codicibus nonnuliis nomenclaturxcy 

 tifo jteattribuuntur,teiine, lotus grandis,trifolium, dC apud Romanos trifolium maius:omnes fcik* 

 cet a foliorum fimtiitudme dudae: nam telis fcenumgrecum eft, Columella cynTum cV zeas dC carni 

 dn,& trifarin uocari fcribit:cV elfe geminam,hoc eftfatiuam,cV alteramfusfpontis.Paukis Aea/ ne " 

 ta comam cytifi iubet praecordfjs prargnantium Contra uomitiones ex itetere uino imponi. Phnius 

 libro i^cap,i4,Frutex eft(inquit)6Teytifus,ab Auftomacho Athenienfi miris laudibus predicatus pa 

 buloouium,aridusueroetiamfuum:fpondetcRiugeroeiusannua Hs, WM.uelmediocrifold rcdV 



50 tus. Vtilitas quae eruo,fed ocyor fatietas,perquam modico pmgucfcente quadrupede , ita ut iiimenta! 

 hordeum fpernant.Non ex alio pabulo lacfris maior copia,aut melior, fuper omnia pecorum medici* 

 na a morbis omni ufu preftante.Quin dC nutricibus in defe&u latfis aridum,atqj in aqua dccoflurr 

 potui cum uino dari iubetjfirmiores cclfiorcscp infantes fore. Vindem etiam gallints,aut fi aruerit ma 

 defadtum. Apes quocp.nunquam deforecytifi pabulo conthigente, promittunt Democritus cV Ar/ 

 itomachus.Nec aliud minoris impendrj eft.Seritur cum hordeo 5 aut uere femine ut porrum uel cau^ 

 le autumno antebrumam.Sifemine, madidum.Et fi defmt imbres,fatum fpargitiir.Plantx cubitales 

 feruntur fcrobe pedali.Seritur poft arquinocfha tenero fruttce. Perftcitur trj ennio . Demetetur uerno 

 aqumodiocum florercdefinit,uel pucri,uelanus utiliffima (forte tiiliffima) opera , Canus afpedu 

 breuiterc^ fi quis exprimere fimilitudinem ueIit,anguftions trifolrj frutex. Datur animalibus poft bi^ 



40 duumfempenHyeme uero quodinaruit,madidum t Satiantequos denarlibrx, cVexportionemmo,. 

 ra animalia^obiterqj inter ordines allium dC cepe feri fertile eft. Non eftuum,non frigor um, no gran 9 

 dmum aut niuis iniuriam expatiefcit. Adrjcit Hygmus,ne hoftium quidem, propter nullam aratiam 

 Iigni,HucufcpPIinius v Idemahbi: GIauxcytifocYlenticui^foIrjsfimilis( quodDiofcoridesquocg 

 fcnbit)cYc.coquitur in forbitione fimilaginis,ad excitandum ubertatem Iadis,eamcR qui hauferint, 

 balmeis uticonuenit.Etalio in ioco:Glaticio quoc|(mquit)Iadis ubertas intermifrareft/tuitur: fymU 

 ttir eius rei caufa ex aqua.Hk ego no glaucio,fed glauce legerim.Glaucrj enim ufus eft extra corpus 

 tantu applicatKctim fit odore tetro 3 8Cguftu amara)ad ophthalmjam maxime a principio ,6c isncs Ta* 

 crosno uahdos,Diofcoride dC Aegineta teftibus. Foiiaramulofafuntulmo cV cytifo,Plinius.Quid 

 autemhic fibi uelit uox ramulofa non fatis mihi conftat : nec uideo quid ulmus cum cytifo circa fo> 



50 lia comune habeat:digeruntur enim ulmi folia finguia alternis ad ramulorum iatera . Cornelius Cel a 

 fus lib.4.cap.9.in curatione Iienis:inter ea quas urinam mouent cV fieni profunt,ut trifolrj femen, cu^ 

 minum,apium,ferpyllum,poitulacam,cVreliqua,cytifumquo(^connumerat.Acyti^^ 

 gue iac producitur. Mulieres quidem,ft latfis inopia premuntur,cytifum aridum in aquam mace 

 ran oportet, cV cum tota nodte permaduerit,poftero die expreffi fucci icrnas heminas permifceri md 

 dico uino,atcp itapotandum dariTic dC ipfae ualebunt , cV pueriabundantia ladis confirmabuntur 

 Columella 5.11, Fimum ad agros Iartificandos alrj aliud pr^ferunt : quidam cuiufcuncR quadrupedis 

 ex cytifo, Molefta arboribus eft dC hedera adnafcens, dC uinciens : moleftus dC cytifus , nam omnia 

 fermenecatTed eo ualentior auro(alimo frutex)eft;hic enim uel cytifum ipfum interimit,Theophra 

 flus mterprete Gaza.Et alibi,Spifla dC roboris medulla,quod atrum cognomieantjatqj etiam ma^is 



60 cytifi,quippe cum hax proxima ad ebenum accedere uideatur. Principatus quidem eiin pabulisda 

 tur,propterIacfris indecopiam bonitatemcp:incommodum tamen tantifper dum floret,utmquit A^ 

 riftoteIcs,apium cxamina eliciunttir:quanquam Democritus praedicet, nunquam de flore cytifi pa^ 



€ 4 



