Bos&Vacca. C. Lib. I 



reflibus ^fubtentfsjcribroilii f ei parato,ficcos conculcato m dolia picata, uel in lacum timarwm pu 

 catum, id bene operito,iiibetocp oblini,utihabeasquoddesbubusperhyemem 

 lambubusgrati'{fimamferuant 5 Plm + Maxime ftudendum efttit competehtibusredudantibusca 

 faturi femper habeantur dC pingues.Omnis enim segritudo exordium fumit ex macie, Exhaufturri 

 animalcelerius.labor frangit,aeftus uexar,frigtispenetrat,Non foluifi enim xftiuis menfibus pafcu* 

 um fufficit,ubi frondes diuerfi generis addantur,£Y mintiat uartetas lpfa fanidium. Hyeme non taii' 

 tum paleis,fed foeno qtioejj & hordeo,& fepius eruo fasmandi funt boties.Nullus autem uberiores 

 ciborum reptidiabit expenfas,qtii conftderare tioltierit botim per inopiam peretintium quam cario a 

 ra funt pretia, Vegetius i.IVL Varro ttirdortim fimo ex auiarrjsad agroslftifieandos principattmt 



io dattquod etiam £abu!o boum fuumcp magnificat,necp alio cibb celerius pinguefcereafletierat, Pfr; 

 Boues quidam Itiporu inftar carnitiori funt,Rafts. Theophrafttis prodidit boues quocjj pifce uefcf 

 fed non nifi tiiuente. Apud Paeones qui Praiiadem paludem habitant , equis dC fubiugahbus pifces 

 pro pabulb ()raebenf,HerodotUs Jn Narbohenfi prouincia nobilis fons Orge nomtne eft:in eo herbe 

 nafcuritiir intantum expetitxbubtts,utmerfis capitibus totis easquarant, Inremotiffimis ad Scp* 

 tentrioriem Oceani Germanici infulis boues adeo pinguefctint,ut periculum eis fit ne moriatur prae 

 pmgiiittidine.Facilefaginantur,filaboreabftineant < Augentur iuuencs; amphuscum plus tempo* 

 ris expertes Veneris degunt,utiamin Epiroticis diximus, Ariftor» 



ffBoues&equiforbendobibun^ dentes continui funt, Ariftor* 



& Ph'riius,Bos contra quam equus nifi aqtta iit clara , frigida atc^ limpida,bibere rioltt, Ariftot \ A= 



lo quamquidemiftitisgenerisanimal^^^ tediturfi fordidambt. 



berittSed tamen bubulci diligentis eft procurare,ut mundam femper cVoptimam bibat, Vegetius* 

 Per aeftatem boues aquafn bonam dC liquidam bibant,femper curato,ut ualeant refert,Cato* Theol 

 phraftusin Thurrjs Crathin,candoremfacere tradit,Sybarinhign'tiambobus ac pecoribus , Plin # 

 Aeftate ad aquam appellendum biSjhyerhe femel, Varro» 3 



f Bubus tantum fceminis uox grauior,in alio ofnrii geriere exilior (tenuior dC acutfor)quam marfa 

 bus,quod maxime in homine pater, Ariftot, dC Plicu Vitulis etiam uox grambr quam adultis , perfe a 

 <fhsqj:quamobrem his caftratis uox e contrario mutatur:tranfeunt enim qua; caftrantur in fcemina. 

 Incaeteris animalibusuoxmaribus grauiof,fo2miriis acutior eft,Ariftot + AIbertus Magnus uaccani 

 ait eo quod corpore atribiliario,id eft frigidai dC craflk coftitutionis fit,grauius fonare: tauros autem 



50 beneficio fextismagis ad temperamentum accedere,eiusc^ gratia uocem habere aciitiorem, Cartera 

 omniaCinquit AriftotOcum natu mindra Rint^ uocem mittunt acutiorem : uituli autem bubuli gra- 

 uiorem,ut dC mccx quam tauri. Vituli enim dC uaccac partem quam mouent non habent ualidam,al 

 teripropteraetatem,aIterepropterfcemineafexusnaturam, Vasnempe perquod primum fpiritus 

 fertur,arriplum in ijs eft,multumcp aeris mouere cogitur.multum autem,prxfertim fi tarde moueat 

 graue fdnat^Cseteris animalibus uas illud anguftius eft + 



f Bdues grauidas negant pratercp dextero uulua finci ferre,etiam cum geminos ferant,Plin + Tatt 

 rus quidam cum ftatim a caftratione inrjftet,impieuit:quoniam nondum exedi eflent meatus, Arift* 

 Boues etiam fomniarepalam eft:ut omnia ferequx animal pariuntjmpendentem peftem ter> 

 rae motum,&Y cceli falubritatem,&Y frugum fertilitatem pr^fentiunt:Nec^,tametii'ratione carent , ab 



40 eorum quxfibi autfalutem,autperniciem afferre qiieunt,intelligentia aberrant,Aeh'anus*Vita foe* 

 min!squindecimannislongifli'ma:maribus uiginti:robur in quimatu, Plinius* Viuunt magna ex 

 partefceminae annos quindecim,at9 etiam mares exciii':nonnullis aetas,[uel ad uiginti annos, atcg e> 

 tiam plures,fi corpore benehabuoftnt:namexcifosafluefaciunt,8<:duces conftituuntboum,utoui- 

 um,quiplus temporis quam ca?teri uiuunt ufuexercitrj,cV cdpia pabuli, Vigentquinquennes maxi 

 me:quocirca Homerum quidam rcde dixifle aiunt, Qtiinquennem taurum, &:bouis luftro flore- 

 tis» Idem nancp ftgnificari arbitrantur, Ariftotel. Aetas boum dignofcitur ex dentibus : mutatenim 

 anteriores anno euoluto 6V decem uel ocfro menfibus.-deinde poft fex menfes paulatim amittunt pro* 

 ximos,donec intra triennium omnes mutauerint.Quo quidem tempore optime habiti funt,cV inuu 

 gore ad decem ufcjj uel duodecim annos perfeuerant. Viuunt ad quatuordecim U% uel quindecim 



50 annos Jn ftatu dentes haberit pulchros,longos $C a:quales: qui per fenedrutem eis imminuuntur, nf- 

 grefcunt,cVcorroduntur } Pet,Crefcentienlis. Noftriexcirculisquibufdamquicircauaccarumcor 

 nua nafcuntur fuperne fere, de artate iudicannilliin quimatu fere terni funt , poftea plures. Sunt qut 

 .quoties foeta fuerit,toties (ingulos adnafcicirculos exiftiment. Bubulum lac fertilius cafeo eft,quam 

 capf inum« Ctim enim ex amphora hclis caprini formagines obolae undeuiginti conficiantur, bubus 

 lum eadem menfura triginta facir,ut paftores conftrmant, Ariftot Bouis lac crafliflimum eft: cur au- 

 tem paucius proportione fui corpcris fit,in caprini mentione infra dicemus ex Ariftotele. Puftllaf bu 

 cularquas Phaftana regio fert , ftngulae abunde beneficio pabuli muigcntur : dC Epirotica; mccx 

 prajfuapraecipua magnitudine,amphoras fingulas fingulx implentlacfris^menfurecp eius dimidium 

 mammis duabus pra;ftant.Qiiantum hclis prouenerit primum concrefcens , perinde ut lapis dure- 



60 fcitrquod ita accidit,nifi aqua admifceatur.Lac a partu utile eft:antequam peperit,caret lacle, Anft, 

 Vaccae purgantur menftruis menfura quidem amplius quam oties S>C caprai : proportione autem 

 rnulto minus, Ariftotjn uaccis interdum piirgatio menftiua quinto quo(p menfe apparet in regio^ 



d 



