f 



46 De Quadrupedibus . 



gfdior,fafti'daimmaXimiirn,pauca ruminatio:cui fi inter iiiitfa fubucnire tentaueris, difcrfmen eua* 

 det;fi per negligentiam adhibeatur tardior cura.uetuftioris morbi non poteft fuperari pernicies ro* 

 borata* Interexordiaigituradhibebisremediaquae fupra defcripfimus tanquam aduerfus omnes 

 morbos,quaeparantur ex fcilla,uel lupino &C ctipreflb,uel allio 5 tiel marrubio,ueI amurca: uel theria 

 cam diapente, dCc. Si porcinum ftercus, praefertim firis argrse, bos deuorauerit, ftatim peftilentiam 

 contagionis foIiusmallei(malidis)fuftmetmorbu Quicumfemelingregemuel armentorum uel do« 

 mitorum incefferit iumentorum 5 ftatim omnia animalia qiiadeuem fufpitionem habuerint, de pofc 

 feflione tollenda funt,8£ diftribuenda illis locis,ubi nullum pecus pafcitur,ut nec fibi inuicem nec 

 alrjs noceant,Confeftim(inquit Columella)mutandus eft ccelt ftatus 6¥ in plures diftributo pecorc 

 loginquae rcgiones petedae funt,atcj3 ita fegregadi a fanis morbidi,ne quis iriterueniat qui cotagtonc 10 

 cxteroslabefaciatNapafcendo herbas inficiunt,bibendo fontes,ftabulo pratfepiaSetqtiamuis fani 

 boues odore morbidorum afflante deperetint, Vfcjj eo etiam mortua cadauera ultra fines uillse pro 

 rjciendafunt,&alttffimeobruenda fub terns,neforteipforumcorporum(halitu)mterna fahorum 

 contingantur dC pereant. 



^p/no quidem uocabulo peftilentia appellatur,fed habet plurimas lpecies quas cnumerare no 

 licet;facih'us ipfa principia a dihgentibus intelligi poflint* Eft ltacp humidus humor (humidamalis) 

 quoties per os dC nares humor effluit bobus,£C faftidium aegritudocp confequitur.Eft ficcus, quotia 

 es nullus hirmor apparet,fed animal quotidie macefcit 6C fit deterius, nec iuxta confuetudinem ap* . 

 petit cibos, Eft articularis,quoties interdum de prioribus,interdum de pofterioribus pedibus clau 

 dicant boues,cum h abeant ungulas fanas» Eft &C fubrenalis,quoties a pofterioribus ckrbilitas appa lo 

 retj&^ lumbi dolere creduntur. Eft farciminofus , quoties per totum corpus bobus tubercula exe* 

 unt,aperiunt fe,8c" quafi fanantur,6Y iterum in alrjs locis exeunt, Eft QC fubtercutanetiSjquoties hti 

 mor peffimus in diucriis partibus corporis bobus erumpit BC decurrit* Eft elephantiafis quoties 

 uelut fcabies minutx cicatrices exeunt extra corium,cV ad fimilitudine lenticulae* Eft mania, quae 

 infedis bobus eripit fenfum,utnec audiantmore folito,necuideant:ex qua paflionecelerrimemo 

 riuntur,quamuis hilares pinguescpuideantur* Hiomnesmorbicontagionefuntpleni,cVfi unum 

 ariimal apprehenderint,celeriter ad omnia tranfeunt,cV fic interdum aut integris armentis, autom 

 nibus domitis afferunt interitus.Sed de malide morbo , eiusqj nominibus , differentrjs dC remedrjs 

 plura dicemus in Equis,nunc ex Vegetio SC Columellaboum contra hanc peftem remedia fubiun 

 gamus^Euincendi funtigitur quamuis peftiferi morbi,cV exquifitis remedrjs propulfandi\Panacis 50 

 dC eryngfj radices fceniculi feminibus mifcendae,cV cum defruti ac moliti tritici farina,candentic£ a. 

 quaconrpergendae,eoc| medicamine faliuandumaegrotum pecus,ColumelIa, Panacema feplafia» 

 rrjs compara«Eryngion autem herba dfcitur,quae in littore naicitur prope undam maris, florem ha* 

 bet quafi aureum uel galbineum,folia eius funt quafi folia cardtii fylueftris , inter arenas littorum 

 largiffime fpargitur:haseffodies,cVinumbra ficcatas feruabis,aduerfus morbtim tam equorum qj 

 boumplurimumprofunt,Potioex eis componiturifta;Radicum panacis cVeryngrj cVfeminis fcc* 

 niculi,fingulorum uncias ternas pariter deteras diligenter,addascp farinac triticeae fextarium,ita ut 

 prius frumentum frangas $C molas;quae omnia de calida feruente confperges,6Y cum rnelle uel fa» 

 pa nouenas offas fingulis diebus digeres, Vegetius, Tum paribus cafia»myrrha;cp QC thuris pondc 

 ribus,ac tantundem fanguinis marinae teftudinis mifcetur potio , cum uini ueteris fextarrjs tribus, 4.0 

 6C ita parua res mrunditur,Sed ipfum medicamentum pondere fex unciarum diuifum,portione ^ 3 

 qua pertriduumcum uino dedifle fat erit,Columella.Sanguine marinae teftudinis colliges,cVcum 

 uino per os dabis:quaquiainuenire difficile eft,uulgarium teftudinum prodefle aefiimant; Qucd 

 utrum bene opinetur,ufus uiderit.Nam audores de terreftri(marina legendum puto)tefludine tra 

 clauerunt,PuIuerem etia cafiac fiftulcc,nec non etiam thuris pro xqua parte admifcebis , ex eo una 

 femuncia cum fextario uini ueteris in die per nares bouis infundes;Quod medicamentum per tris 

 duum factes, Morbi quoc^ quos fuperius nominauimus amari funt,cV no nifi amaris potionibus 

 fuperantur 4 Nam contraria contrarrjs potionibus curantur ratione medicinae,ideocp puluerem her> 

 bse abfinthtj dC crudorum lupindrum,herb£ quocp centaureac uel peucedani aequis ponderibus dili 

 genter mifceto,cV in fextario uiniueteris trina cochlearia fingulis diebus, additis uncrjs tribus olei, 50 

 per os dato,Veget, Noftri etiam paftores 6C opiliones abfinthrj flores aridos contritosfalicp permi* 

 ftosjouibus ac bubus prgbent,quotidiana experientia edocfr/ 3 omne genus interiores morbos abfin 

 thio curari, dolores fedari,cV excrementa purgari,Hieron.Tragus + Praefens aduerfus peftem re 

 medium cognouimus radicula?,quam paftores cofiliginem uocant(alfj pulmonaria,aItj tantundem 

 radiculam, Vegetius^Ea in Marfis montibus plurimum nafcitur,omnicp pecori maxime eft faluta 

 ris+Lseua manu effoditur ante folis ortum:fic enim lecTa maiorem uim creditur habere + Vfus eius 

 traditur talis:Aenea fubula(acu uel acuto cuprino)pars auriculf latilfima circumfcribiturfquafifn 

 circulo fignatur)ita utmanante fanguine tanqua o literse dudus appareatorbicuIus,Hoc dC intrin 

 fecus 5C ex fuperiore parte atiriculae cum fadum eft,media pars defcripti orbiculi eade fubula tran 

 fuitur,6Y fado foramini prardi(fra radicula inferitur:quam cum recens plaga comprehendit, ita con 69 

 tinet,ut elabi non poflitjn eam deinde aurictilamomnis uis morbi,peftilenscp uirus eliciturjdonec 

 parsquajfubulacircumfcriptaeft,demortuaexcidat,cVmininiajparu's iadura caput conferuatur* 



Eft 



