f4 DeQuadrupcdibus 



herbae feorfim tanquarn ab afplcno diucrfae memintt 4 Qtiamobrem notiam Fr, Maflarff opmfone nc 

 quacf probauerim, qui irt comentartjs fuis m nonu Plinrj ad herbas digrefllisj duhemionon Theo- 

 phrafti ab afplaiofiuefcolopendrio Diofcoridis diuerfam efle eontendit, Theophrafti uerba^ non 

 Gratca,fed ex translatibne Theodori fuis corifirmandis adducittubi TheodorUs hemionon radice nu 

 merofa cY tenui conftare tranftultt , cum Graecus codex impreflus/Z&s terfk^id eft radices tenucs fo 

 Ium commemcret,nori Ctiam numerofas 4 Deiride Diofcbridis uerba,cum ait afpleno multa cffe folia 

 ab unaradice^ew* faro imsftfa yrtf «x '^** huc tor quet Utfimplieem & fingularem radiccm afplea 

 no a Diofcoride tribuiexiftimet, cum Diofcorides non id fentiat/ed abfuna radke, id eft uno radicis 

 fummo principiocquod tn plaerifc| plantis uniim 6c fingulare reperitur, ticet inferiora in diuerfas a* 

 beant partes)plura ftatim enafci toIia>qUod cVirt filice foeminafkri uidemus, Scd hemioniosjinquit, i« 

 quammodo citherach recentiores appellant^ut rCs ipfa mOrtftrat, radicc eft nigra, numcrofa, tfcnui, 

 ut capillamentt fpeciem referat:afpleno tiero(quae in ornnibus fere cum hemionio praeterquam irt ra* 

 dice conuenit)limofa,cauernofa s ficUt filiciSiCandidajhirfuta (quae omnia Pliniiis ei tribuit) ttaqj dU 

 uerfam efle neceflc eft. Addimus etiam (iriquit) quod Diofcorides ipfemyofotida radieem uriam di* 

 giti cratTitudinis multis capillamentis fibratam habentem,tn totum fcolopendrio comparaUerit,Hgc 

 duo poftrema Maflarrj argumenta non difttcilc eft refelkreinam quod colore attinet,uarlarii alfcjuaft 

 do authoreSjCY colores ipli pro nataltbus ac actate uariarit; cV cum fuperficics tantumtinius eoloris, 

 interior uero pars tota alterius eft,nil mirum fi diiltdeantauthoresjprariertim Cumfarpecontingatra 

 dices non receter erToflas,fed purgatas intuerf. Poftremo qtiod hemionort tenucs radices habere fcri 

 bitTheophraftus,decapi!lamentisquibus fibrataeftaccipipoteft, prsefertimcumeaetam numeroiie lo 

 fintjUt maiorfiucuna fiue plures,tjs inuoluta occultetur ♦ Obttnuimus igitur nifi fallor hemionon 

 TheophraftinoneftealiamquamDiolcoridisafplenon.Hemionitin uero Diofcoridis aliam quam 

 hemionon efie, Maflariusredefatetur + InTheodori translatfonehocettam mihi difpIicet,quod he« 

 miononmontanasplaniciesamareeonuertit* InGra^coIegfmuscfewtx^"* K& srwp»erf»,id eft loca 

 montana cV faxofa; necp enim ut plana fmt requiritur. Adco difftcile eft hominem in rebus ipfis nori 

 exercitatum,utcunq?Imguarum peritia poIleatjboniintcrpretisorTtcio fatisfacere, Sic proxtWante 

 cttatum locu,cratei r eddidit pro cratscogoni, id 63 Ian{ modo rufTum nafci:in Grseco cft Qvireu <& v$m 

 wa-mf hivoy Trvfivo^ hoc eft melampyro herba» fimile nafcitur* Caeterum quomodo accipiendum fit Iti 

 natum hemionitidts folium,non tacile dtxerim ; intelltgt enim poteft uel folio ad totum latus alteru* 

 trum in dtmidiatum ctrculum contrado:uel qua laufltmum eft foltum circa primum a t pede ortum, j 

 ut in aro confpicttur dC anaxyride ob eandem figuram fic dtdto rumicis genere,eminenub«s utrinc^ 

 tanquam cornibus, Alto modo lunata funt dracunculimaioris fol/a, ratione caulis cui haerent incur- 

 uatt\ Linguam ccruinam uulgo di<ftam quamuis altquado hemionitin efle credtd/, (enafcentiaenim 

 jprimum folialunata funt)nunc phyllitin potius eile perfuafus fumj, partim docftifltmortim hominum 

 Euricrj Cordi,PetriMattharohVcx:Franc,Maflarrj fentenuamfecurus(quanquamLeorticenus, Ma* 

 nardus,Ruellius cVFuchfus aliter fentiat)partim uer bis Galeni commotus,qui phyllitidi acerbitate, 

 tdeft,uehementemaftricftionemtnbuit,ut optima ratione diarrhcea &C dyfenteriaeiuspotuiuuen» 

 tur : hemionitidt uero, quam nullt hodie cognitamptito, aftridionem unl cum amaritudine, ideocp 

 cum accto potam fpfenicis prodeffe ^ A tqui in lingua ceruina noftra amarimdinis nihil percipimus, 

 Qiiamobrem non fubfcribam Hieronymo Trago phyllitin cYhemionitin unam cVeandem herbam 40 

 a Diofcoride pro dfuerfis deCcriptss aflercnti,eamc^ linguam cerumam noftram efle , Idem cum ge^ 

 nus quoddam montana: fihcis polypodio fimile longioribus folrjs cVacuttoribus , ac pluribus circa 

 unamradicem(quaefortealteraIorichitis Diofcoridis fucnt) uerum fcolopendrion efle afleruiflet, 

 mox ceterac etiam Italis dictum^herba longe' diuerfam fimtltter fcolopendrion uerum factt.Matth^o 

 lus fcribit fe a quibttfdam rei herbarta» peritis dC fide dignis homimbus accepifle, hemfonitin ueram 

 abunde prouenire in agro Romano, unde ip(i erutam in hortis plantauerint* Hemiomtidi cOn« 

 numeranda uidetur filicula illa quam Hieronymus Tragus defcribit libroi* ca t 184» rara inuentu, 

 i n fyluis aliquando inter faxa prorm'net,r adice capillata^cx qua plurimi iunci fetarum inftar tenues 

 enafcuntur^trientales fere, finguli fingula folia in cacurmne erfgunt^ angufta, breuia, & ab altera 

 parte friabili quodam puluere,ut filicum genus folet, obfita : horum quxdam modtce lunata funt, 50 

 alia corniculorum inftar finduntur, ^"Obrjciet aIiquis } Quid harc ad boum remedda^Refpondeo^ 

 Quoniam ueronicam uulgo diclam , celeberrimi in medicandis bubus experimentt herbam , non^ 

 nulliueterum Teucrion efle credunt , & Phmus Teucrion a Diofcoridis hemionttidenon htis di« 

 ftingutt, cV alrj hemiontttn cum phyllmde et fcolopendrto uel afpleno confundunt,de omnibtis una 

 eadeqj opera dicendi occafione me nad u exifttmaire,pra:fertim cum omnes ad animalia qiif da per 

 tinerent + Proindequa: hic de fcolopendrio herba attultmus,in fcolopendra infeclo non repetenttir: 

 mcp in mulo, quae de hemiono dC liemionitide:necrj in ceruo,quaj de lingua ceruina, Adde quod ad 

 plenos ad animalium omnium,non fuumjcV pecorum duntaxat lienem a?grum,uim habetmaxima 

 bubulo ettam pecori proculdubio profuturam.Sed redeo ad ueronicam noftram etTeucrion Jn Ita 

 lia quidam circa Tridentum abrotono etiam uerontca: nomen attribuunt ♦ Sednoftraueronicsea 60 

 uetonicae (alrj per u,alrj per b fcribunt;Latiniper tfimplex,Grafciper duplex)quadam fimilmrdinc 

 nomenfadumfufpiconnec^enimunafolumu^tonicaeftjquaeuulgoapu omnes fere gentes no^ 



men 



