5*6 De Quaclrupcdibus 



teger,tit fn pimpinella tiulgo dicTa.Ego ex omnitim parttum infpeeTione , QC qualitatibtis omnibus, 

 collatis,cerio aflercre poflum,hanc ftirpem fymphyti fpeciem efie,non petrf i,fed akentis , nec aftud 

 ab eo diftare,nifi quod undequace minor eftadeor^ non errattirum qui in medendo alteram in alted 

 us locum fubftituertt. Htic etia ref erri debet herba rn Hifpanrjs frequens, preeipue in Galitia 6C eirca 

 Compoftellam,cui folia funt afpera,uerbafci commtinis uel fymphyti potius folrjs fimi!lima,!ongio* 

 raqua^i borragmis^floribus cVradicibusbtiglofTonoftrac fimilibus; bubtis gratiflimam efte aiunt* 

 Monachi qui in Italia commentarios in Diofcoridem nuper ediderunt , hanc ueram bugloifum efle . 

 contendunt;kcetborraginemquocj$ eiufdem nominis commercio nonexcludant, cumcVfap©r& 

 herba£ fpecies conueniant. Vernacula lingtia marrubium quoc^ pulmonis herbam uocat, Eft prx* 

 terea ex lacTucse feu fonchi fylueftris genere herba cubitalis , lacTe manans , florum corymbis luteis, iq 

 quorumcalycesnigricant,folrjshirfutis,anguto^^ faxofis JociscV m parseti' 



bus emicateam quocp docTi in Galka pulmonariam uocitant + Mirifiea eitis praeconta faepe atidiut cir 

 cauulneraglutinanda,& redutriamhommumcurandam* ^fPerdicium, ideft parietariam uulgare 

 ueteres ttitmumentis tumbubus adtufllm &C anhelandi difTtcultatem decterut,Hieron,Tragus/Mu* 

 lieres quar bubus medentur,parthenfj,id eft matricariae uulgo dicTaf,pollinem fali admifcenc uefperi 

 ut lingant;Eo medicamento boues purgantur,refptrandic£ dirTtcultate & inflatione liberantur , ide* 

 Lienem quocp obftrucTum dC turgtdum tuflls eomitatur,pra:cipuectim adcurfum aaTguntur pecu- 

 des, Afthma Grarci uocant anguftiam dC difficukatem refpirauonis,qUam fere fomtus quidam 

 comitatunGermani in quadrupedibus,utequo & boue .fefc byflf<i),per onomatopoeian fortaflis; In- 

 decV herbis quibufdam,quar remedium aduerfus hancnoxam prseftare creduntur , impofitum ne> lo 

 men ^j?n.(4>rrrtUt 5 utariftolochig longancY folano perpetuo,quod boum ceruicibus aduerfus hoc ma 

 lum paftores appendunt,Perpetuum atitem a recentioribus genushoc folani uocatum confjcio, in» 

 de quod licet folia amittar,non tamen ettam catiles ut reliqtia folani genera,fed toto anno uirides ue* 

 getoscpconferuet.Vbicptllaanoftrisappellari audioyeUttger ytlitbtt ;quanquam &C ehamarpiryi 

 nuper quidam nomen idem communicatierint,quod minime probo:necp enim ratio nominis eadern 

 ci eonuenit,Quippe folaniperpetut cortscem autradicem quo quis mandit diuttus, eo dulciore fubs 

 inde fentit,unde nomen ei impofitum:ehama?piiys uero ut ab initio amara &C infuauis eft guftu, tta 

 nihilo fuauior fit quantumcuncjj immoreris mandendo, Atidio etiam mortale l quibuidam cogno" 

 minari,cum ueneni minus quam ullum iolani genus habeat,ut ipfe perfuafus fum , nec unquam ab 

 cius ufu incommodi quicqtiam uel homini tiel quadrupedt natum audiui* Et cum caetera folant ge* ^ 

 nera,quae Greci ueteres nobis defcripfere(hortenfe,uefli'carium } fomniferum &C infanum,ex quibus 

 duopriora rar*tum nobis cognita funt)omnia,tefte Gaieno,refrigerent,ideocj} noxia fint, praefertim 

 copiofius fumpta,ut frigjda uencna folent:tlluddequo hicagimus,cum dulciftimum fit, &C pulmo. 

 nis iecoriscp obftrucliones expediat,ac piiuirce lentorem incidat,quod mukis experimentis certurrt 

 cft,nequaquam refrigerare dicen»us 4 Succum uero acinortim refrigerarejCum fubacidus fit , 6c diflc 

 care,utMattha?oIus refert,non negatierim: Additidem ad maligna cVcontumacia ulcera, ac utilnca 

 rum inrlammationes,egregiam huius iucci uim fefe expertum. Damnauerunt in eo fortaffis odoris 

 grauitatem^qtiaein folrjsc\ baccis percipitur,quiprimimortalisccgnomenaddiderunt, Acini qui« 

 dem omnibus iolani generibus communes funt,cV foliorum fere figura.Qiiod olim hortenfe fiiit, m 

 hortisiamcohdefrjt,fponteueronatum palTimcircahortosfatiscoptofumhabetur.Necp enim aL 4» 

 fentior Hieronymo Trago, qtiifolanum illud fylueftrc,radice maxtma, acinis halicaccabi, fed nigris 

 $C nudis, quod mter cogntta nobis folani genera nocenttflimum eft(tn Italia folanum maius uel belfa 

 donna uocant,nos (c})l4rtffbeere)pro hortenfi capiendum docende quo plura inter fuum remedia di 

 cemus.Ca?terum folani noftriperpetui nomen apud ueteres,ntfi malacociflus Plinrj fuerit,nullum a> , 

 gnofco.MalacoCifluSCinquit Plinius)Democritus aquilex mollibus hederx folrjs depingif,caule tenc 

 ro,fefe cuicunc^ qucjdfuerit nacTus inuoluentcSubefle aquam ubi reperitur afTirmat , Ha?c defcti* 

 ptto quamuis etiam conuoluolo conueniat,qtii aquas &C ipfe amat,cV hederae folrjs fimilior ufdctur, 

 malo tamen folanum noftru antiquo ifto nomine interim donare, donec alitinde certiora dtfcamus^ 

 Nam Ruelltj-fententiam deffrutice illo amplexicau!e,quem figillum D^Martse akqui uocant, cVipfe 

 alibi malacocifltim,ahbi cyclaminon alterum facit,Matthseolus iam reprehenditjCtii nos libenter fab yK 

 fcribimus.Praeterea ueratri nigri fpeciem,abrotoni folrjs, quam Hieronymus Tragus defcribitlib, n 

 cap, i^^itidem a fimili effecTu contra afthma quidam uocantbpttf$l:rrtUt:nec non gnaphalitim her a 

 bam,quam aliqui mrf r<mt:quontam torminibus medeatur:defcribitur autem ab eodem Trago lib* 

 i.cap4 lo^-ubi id polium altertim Diofcoridis efle conrjcit,fed falfo. ludari hodie cum propter dtU 

 uerfos aliosaffedus carnem nonfanibouisabominantur,deqtiibusinlibris eorumThalmudicisper 

 mtilta prsecipi audio,tum fi pulmones coftis adha?ferint,uel omentum peritonaro ; quos quidem ad* 

 haefus partium exulceraiionem tnterdum fequi crediderim» Eft autem &C illa gratiis pernicies, euin 

 pulmones exulcerantur:inde tuflis SC macies,8t" ad ultimtim phthifis inuadit, Qua? ne mortem afre^ 

 rant,radix coryhfnufta ita,utfupradocuimus,perforatae atirtcularinferitur, tum porri fuccus inftar 

 heminae pari olei menfurse mifcetur,cV cum uini fextario potandus datur diebus compluribtis, Colu 6q 

 mella^ Apud Vegetuim uero fic Iegttur:radix conftliginis,fuccus porri,omnium hemina pari men* 

 toae eleimifcecur^cVc.Ego Columell^lecTionem pr^tulerim t De crauro fiue ftruma(ut Theod.Gaza 



reddidit> 



