I7<5 De Quadrupcdibus 



primum fcrt fn cubile fceta,Plinius.CatelIi eaeci nafcurttur,a partucjj tredecim primis diebus ita ocii 

 Us aftedi funt:poftea acerrimum oculorum fenfum acquirunt, Aelianus. Vifum catuli recipiut die* 

 bus uigintt,Fronto 8C Varro* Quae ante iuftum tempus concepere, diutius caecos habent catulos, 

 nec omnes totidem diebus,PIinius.Quomodo catulorum alrj prius,alij tardius uifum acquirant , ex 

 Ariftotelis fententia paulo ante expofui. Parit canis duodecim complurimum,fed magna ex par« 

 te quincg aut fexmnum etiam aliquam pcperifle certum eft, Ariftoteles.Cur fus & canis hnt tam foc 

 cundae,et* multipara?,DemOcritus Gatifam affert,quod mukiplicem uuluam,& feminis ccllas recep* 

 tatrices multas habeanuEas omnes femen non uno initu explet,fed iterfi 8C faepius eae profeminaru 

 tur,ut frequenria feminis receptacula impleantur , Aelianus . Nos ex Ariftotele & Piinio fupra o* 

 ftendimus canem etiam uno initu impleri. Partus duodeni,quibus numerofifTimi,caetero quini, fc v ^ 

 ni,aliquando finguli,quod prodigiofum putant:ficutomnesmares,automnesfo2minasgigni, Pri« 

 mos quoc^ mares pari unt,in caeteris alternant,fi ineant opportuno &C redto menfe,Ph\ Albcrtus fcrf 

 bit uifam fibi canem egenere maftinorum,quf fimul nouendecim catulos pepercrit:& rurfus proxf 

 mo poftpartu oclodecim,cY tertio tredecim.*erat autem(inquit)nigra,etmagnocorporc.Singulos fe 

 re pariunt paruae illae catulae quas mulieres in delictjs alunt,propter uteri exiguitatem , Albertus, 

 QuadrupedummuItifida,utcanis,leo,cVc,omniacaecos generant,poft palpebra* dehifcunt,AriUot» 

 Cvlultifidx quae pariunt imperfeda,omnes multiparae funr.Quo fit,ut pattum adhucreeentem alere 

 poftint,aucftum iam adeptumcp magnitudinem nequeant:fed cum corpus ad nutriendum iion furTf 

 ciarparum emittant,ut ea quae uermemparmnt. Quaedam enim ex fjs catulos inarticuIatOs prope* 

 modum pariunt.ut uulpes,urfa,lcaena,cYalia nonnulla:fed omnia fere caecos,ut ea qua? modo dixi: %t 

 atcp etiam canis,!upaJupusceruariUS,Ariftot, Caprar cVoues,ut cV reliqua foecundfora & muitipa 

 ra animalia,partus mterdum monftrofos edunt,ut etiam multifida: multipara enim id genus anima 

 iia funt,nec partum perficiunt,utcanis:caecos enimmagna eoru pars folet parere,Anft.Jde Se<f?Mo„ 

 probl.6o,caufammonftrat curcanes &reliquaeparuae quadrupedes(fues,caprar 5 aues^m6ftrapari 

 ant frequentius quam maiores.Canis etfi permultos ex feie parit catulos , horum tamen e numero 

 primus prodiens rn lucem patrem refert,omninocj$ fimilitudinem, fpeciemc^ iliius gerit: caeteri ut 

 cafus tuierit,nafcuntur. Quod ftudio cV prouidentia naturae fieri uidetur,cum matri anteferentis pa 

 trem,tum caeteris catulis primigenium longeanteponentis. Coituscanifempcropportunus, Ariftv 

 Maresquarto annogignereincjpiunt(iego incipiant ,opera fcilicet hominum admittentium tunc 

 primum robuftioris generandae fbbolis gratia)foeminae tertio ufcp in nonum , Vctus quidam. Ca* j 

 nes non per totam coeunt uitam,fed ufqj ad quendam aetatis uigorem:ad annos enim duodecim ma I 

 gna ex parte,cV coeunt, fcY implentur. V ertim iam aliquibus,tum foeminis, tum mar ibus , uel ann3 

 odattum cV decimum/aicp etiam uigefimum nadis facultas non defuit proiifici coitus : namtjs quo* 

 que fenedtus uim generandi, paricndi6^,ut & caeteris tolht,Ariftotel . Non tota ae tate fua generant, 

 fere a duodecim deiinentes, Plintus, 1 empus ad conceptum cV procreationcm , in mare optimum 

 cum quadrimus efte iam ccepcrit,idcp deinceps,fednon ultra otfauum annum ; fcemina a ti icnnio 

 ad fexennium ufcp circa fobolem occupetur, Pollux, Mares iuueniliter ufcjj in annos deccm progc 

 nerant:poft id tempus ineundfs fceminis non uidentur habiles qnoi um fenicrum pigra foboles exi« j 

 ftit. Fceminae cocipiunt ufcp in annos noue , ncc funt unles poft decirr.um,CoIurrsella Jn cane fcemt» 

 ria aetas bima ad procreationem pi obatur magis quam minor,Tardiuus,Cum mares appetunt coi* 4 

 tum,dies aliquot abftinendi funt,donecgenitaiia eis infleniur cVturgeantJdem. Foemin-n: cVma. 

 rem domi retinebis } fi mazam cum pauco fale uefperieis obieceris, Idcm.Si mas ad Vencrcm frigf. 

 dus ftt, futllam aut ouillam carnem pinguem una cum iure ei appone,Tardiuus. Canes dC fues ma 

 res initum matutinum appetere,foeminas autem poft meridiem btandiri,diIigentiores tradunt, PH* 

 nius, Canes a partu ualde ferociunt, AriftoteIes:qui 8c" caufam cur tum temporis faeuiant inquirit 

 Sed. jo.pi oblemate 57.Mai es libidinis copia placidiores fiunr,Idem« Prominetgcnitale in fceminis 

 cum adcoitumftimuIantur,6V locushumefcit,Ariftot.Etalibi,Mcnftrua(inquit)huitisanimalis die 

 bus feptem mouentur,(imulcp eiienit,ut genitalc promineat:uerum-nondum per id temperis coitu i 

 patiuntur,fed fequentibus feprem diebus:tempus enim quo toto canis libidine tenetur,diebus qua* 

 tuordecim magna ex parte defcribitun Verum nonnullae etiam ad fextumdecimum prtiriunt. Pur^ | 

 gatio autem quae coniuncfta partui eft , una cum catellis nafcentibus prouenit, crafib pituitofoc^ hii 

 more:redduntur etiam tenuiores a partu , Anftor. ^[ Lac ante diebus quincp quam pariant , ha» 

 bent magna ex parteiuerum nonnullis etiam feptem aut quatuor diebus anticipat: Vtile ftatim , ut 

 peperint,eft, Ariftot. CralTius canum quam caeterorum animalium,Iac eft,excepto fcrofae ac lepo« 

 ris,ldem # Canes mifcentur coitu non inter fe folum generibus diuerii's,fed alrjs etiam feris, utinfra 

 docebo s ubi de Canibus mixtis agam. Cportet autem adaequare naturam ac aetatem cV mafculi SC 

 fceminae: 8C caue ne canes ex eadem matre prognati fimul cceant, Varro in Graecis Geop. 



^["Primus effoet^ partus amouendus eil:quoniam truncula,nec redenutrit,cY educztio totius ha 

 bitus aufert incrementum,CoIumella:apparet fane eum loqui de cane quae primum peperit. fn fce* 

 tura dandtim potius ordeaceos quam triticeos panes:magis enim eo aluntur,6V ladis pr^bent maio* i 

 remfacultatem,Varro* Seroquod acafeomanauitquamoptimecanes nutriuntnr : plurimum e* 

 lum eis alimentum prgftat,Diofcorides,SC Auicenna» Vcloces Spartf catulos,acremcft Moloffum 



Pafcc I 



