4 



178 De Quadrupeditus 



Videtur autemex Nemefiani Cynegeticis haec eligedt indicia efle tranfcripta: namiHud a locofgnc 

 ambito fumptum,omnino fimiliter defcribit» Quod uero adpondus,contra quamTardiuus, leuio« 

 , rem pradferre uidetur ,his uerbis; Pondere nam catuli poteris perpendere uires, Corportbuscp le« 

 ues grauibus pramofcere curfu* Ego ita conciliarim,ut ad robur praeferendi fint,grauiores?ad cek« 

 ritatem,leuiores t 



DE MORBIS C A N V M* 



^OfFcres cani nonnunquam ius elixationis hederse:quoniam fi iftud exhibueris falte per feptem 

 clies,feruabis canis fynceritatemrquia et ouem paftushedere, feruat,Blondus:(per feptem dtcs,forte 

 intelligit, feptimo quocp die. )Ellebori tenuiffimac r adices breues cjj ac uelut decurtate. etiam ha> lcgun 

 tur.Nam fumma quae eft crafliflima,cepis fimilis,canibus tantum datur purgationis caufa, Pltnius, w 

 Venter cani mollitur aut purgatur potu ladis caprini ; aliqui falem contritum deglutiendum inge* 

 runt,aut cancros contritos cSaqua mifcent,eamcj3 tn potu exhibent: aut animalis alicuius uentre in 

 cibo: alrj ft aphifagrtam contritam cum pauco oleo in ouo praebent, et mox a purgatione lac mulfum» 

 Tardtuus* Canes humidis potius quam ficcis edulijs ales : cum entm natura ficci fint , accedete in* 

 fuperab alimentoficcitate, alaoaftricla pertclitanturfxpeacpereunt.Obftrudionisfignum eft, 

 quod fubtnde gemendo uociferantur,& loco manere nefciunt,^ prse nimio deijciendi conatu febrl 

 citantium inftar tremunt + Hocfrequens eft in catellis mulierum, quarum plurimac aluo moriuntur 

 obftruda.Detur ergo eis mafla auenacea ex aqua calida, ut inftar denfae pultts edulium fiat:uel pa» 

 ne auenaceo mollt feimentato pafcantur, bC iero ladis interdum : ficueloces 8c" bonae ualetu dinis 

 euadent, Albertus + Egoauenam,praefertim indenfapulte,aftringeremagis quam molltre alufi con* ^ 

 cra Alber tum dixerirh, ^fGanes tribus laborant utttjs,rabie,angina,podagra: Ariftoteles,Pollux, i 

 Xelianus.Ego ex recentioribus longeplures infeftos canibusmorbos cu remedtjs fuis enumerabo» 



^jVuInerantur canes uel fui generis hoftiummorfibus,ueI alienf,a feris, ab homintbus, De uul» 

 neribus eorum curandis Gratrj ( uel ut Blondus citat,Maximi )eleganttflima carmina haec funt: 

 INee longe auxilium,licet altt uulneris ora Ablh'terint,utroqj (lego uterocp)cadat c5 faguine 

 Inde r ape ex ipfo qui uulnus fecerit hofte Vtrofam eluuie,lacertc]j per ulceris ora (fibrse» 

 Sparge manu,uenas du fuccus coprimat acer* Mortis enim patuere utae:tum pura monebo 

 Circum labra fequi,tenuicp includere ftlo. At ft pernicfes angufto pafcttur orev 

 Contra pande uiam,fallenteiscp argue caufas» Morborum in uitio factlis medtcina recenti, 

 Sed tacru impofitis mulcct pecuaria(,t\canes)palmis, (rd fatis)aut nigrse ctrca ^>ici& unguine fignat g 

 Quod fi diftiiclo leuis eft in uulnere noxa, Iple habet auxilium ualidse natale faliua?» 



Blondus hunc locum paraphrafi reddens,uifcer a QC fibras repont iubet,ac labra ftlo cofiii, & de* 

 tractos pilos illius qui tntulit uulnus fuperponi,aut uirofam eluuiem,donecfanguis fiftaturrtnde ca 

 ni lambendum rehnqut.Naturam enim canem ita dotafle,utlingua medeatur uulneribusIcV fe bre 

 ui tempore uulnus latiflimum hoc modo confolidatum uidi(Te:Idem fcribit Aelianus, 6c" recenriores 

 aliquf.Curare uulnera fua cV aliena dicuntur lambendo,&: fi uulnus attingerelingua nequeat,pedc 

 faliuam ingerunt 6C fanant, Albertus + Si uulnus ( inquit Blondus )ltngua fua canis conttngere non 

 poifit,medicamentis 8C methodo utilicebif,rjfdem quibus in uulneribtis humani corporis, Vulnus 

 fimplex uel cani tantum lambendum dimittes, uel infperges cinerem de capite canis, qui maxime I 

 prodeft:uel falem tenuem torrefacrum cum ptce liqutda impones,Blondus» Si canis a cane morfus ^jj 

 iit,fquamae ferri pollinem pice,excipe dC inunge,Tardiuus;(qui erratpicem liquidam Gallice uer. 

 tendo potx fondue*)Canibus morfis anagallidem uenatores imponunt: quac etiam hominibus a ca« 

 ne rabido morfts prodeft,Hieron. Tragus* Albertus anagallidem no ad uulnera,fed uermes in uuL 

 neribus canum adhibet,ut paiilo poft dicam» Canem a fera in uenatione morfum,cui roftrum ualdc 

 mtumuerat,moribundum fere,citiflime curauimus,primtim extradto fanguine ( cirea uulntis)cum 1 

 inciflone,fic enim uenenum euocatunpoftea oleo de hyperico illito,Blondus» Gmices profunt cani 

 a ferpente morfb,Plm. Iibro 19* Remedia contra mor fus quos canis rabidus homtnt inflixerit, i 

 infr a doctbo cap,7 4 dC mox ante illa, de morfibus cants non rabidt in homine curandis» Aduerfus ri j 

 mas SC ulcera remedfum Tardiuus praefcribit ex tefta uel ollse fragmento, quod trttum acetocj^ fortl 

 mixtum tmponatur : uel cum adipe anieris terebinthtna» Senecio ( fic uocat ftiymbrium alterum, y 

 blitnner&vcffld? ) cum lardo recenti tritum 8C appofitum,tumorem in cane fedat, dC iantem fundi* 

 tus extrahit,&: ulcus ac uulnus confolidat, Albertus* Si cantim ttulnera intumuerint,butyro inutv 

 gi'to:hoc enim uimorcs depellt creduntunfi maxime lingere uulnera confuefcant: (melius, fic con* 

 fuefcent,)quod peruttlecanibus eft:fenationibus ( id eftfifymbrio altero ) praefertim trttis, cu axun* 

 giauelhircinofeuoappofitis,Aquiuiuus:qui ex Albertodefcripfiffeuidetur 4 Albertiuerba de fe* 

 necione herba fupra pofui : is butyro quidem illtni iubet ulcera uerminantia, ubi uermes in eis per 

 alia medicamentaiam enecati fuerint^ButyrOjinquitjmenfe^Martio^addidertm^faclo, inungantur; 

 cV per hoc etiam ipfi tumores depelluntur : &C partes fic illitas cants lambet libentius, quod perutile 

 <eft- ffSi fpina uel aculeus in pede aliaue parte canem laefertt,furfurefca cum lardo trtta dC appoffa 

 ta,extrahit s dC faniem denudando aperit;Idem facit puluis hirundinellarum in olla noua cum partt^ ^ 

 businteftfnis combuftarum:quod medicamentum tanquam faluberrtmum in pyxidereferuandum 

 eft, Albertus t Furfurefcam,ut uocat,herbam,uideo no aliam elfe quam becjtuon, id eft tuflilagtnem, 



uulgo 



