DeCanibusdiuerfis. Lib. I. h6f 



fetrabonis libro 11. f Hifpanf qm ftbuum orbem j5erluftrarant,m eirtamintbus cum ttucf is intolis 

 canum opera plurimum ufi funt,Petrus Martyr, Et alibi, Canes HifpahOrum (inquit ) in homines 

 nudos rabidi infiliebant, haud fecus ac in feros apros atit fugaces ceruOs . 4 ncc minus fidos Hiffianf 

 reperiuntin periculis fubeundis canes,quam fuos blim Colophonij uel Caftabalenfes 4 Et nit fus,Pa* 

 cram regulum &C tres alios eum eomitantes 3 homines nefarios 6Y extremae libidinisj VafchUs Hifpa. 

 nusapudfeacCufatostnbellatorUm cattUm faUces coniecit,illorumcj$ lacerata cadaUera cremarl 

 iuflfaDe canibUSjCUm quibiis prarlia ineunt,mira referurttur, Ad indigenas armatos haud (ecu s ir* 

 ruunt praecipites ac inceruoS aiit aprosjfi digito monftrentunDataqUandoqj teflera canibus folu* 

 tispreeuntibusagmen, toruoMoIoiforumaipecftu atqj inftieto latratuperterritihofteshaefitantes, 

 pugnas drdittescjj ftupidi deferuerUht.VerUmCaramairertfes SC Garibes ferociores, belliscj3 geren* 

 dis aptiores, in r uentes canes CftiUs fulgure iclb uenenatas deftinant fagittas,& miiltos perimunt* 



DECANIBVS CVSTODIBVS: ET PRIMVM 



depaftorali, 



; CANVM qui cuftodes dicuntur,& cuftodiac caufa paratur,altj pecora,aifj uillas,altj dombs pri 

 uatas,alrj pubIicas,uttempla,cuftodiunt.Apta cuftodum nomina apud Xenophontem funtPhylax 

 & Phrura. Plura de cuftodibusin genere,uide infra ab initio tradationis de cuftodibus axfium.Sed 

 primum de pecuario,inde difleramus de reliquis, Molotticum genus ucnaticum,nihil a caeteris 

 difcrepat: Atpecuarium,longe&:magnitudine, &fortitudine contrabelluas praeftat, Ariftoteles. 

 Motewoffjxvfcf/ r o 7n i( jSikiKoi ngu plyxs, Varinus & S UidasiSed de Moloflis uide fupra inter Venaticos rb 



^buftos* Nectibicuracanumfueritpoftrema^red una VelOces.Spartae catulos^ acremcp Moloft 

 fum Pafce fero pinguimunquam cuftodibus illis Noclurnum ftabulis furem, inctirfusq} lttporu 4 

 Aut impacatos a tergo horrebis [bercs,cYc. Vergilius in Gcorg 4 Pectiariu canem Aug.Niphus ma* 

 ftinum interpretatunSunt autemmaftini,ut fupra docui,quos Germani tuoert appellant* 



^[Nuncdemiitis cuftodibits loquartquanquam canis falfo dicitur mutus cuftos, nam qitis ho* 

 minum clarius,aUt tanta tiociferatione beftiam,ttel furem prxdicat,quam ifte latraiu Cquis excubi* 

 tor inueiliri poteft uigilantior t Quare uel imprimis hoc animal mercari tuericp debet agricolatquod 

 £C inllamjOY frudus,familiamcjj dC pecora cuftodit,Columella,Sed de uillatico alibi : hic deillo dice* 

 mus,qui ( utColumella inquit) propellendis iniurrjs hominum ac ferariim comparatuncV idem ob* 

 feriiat domi ftabulum,foris pecora pafcentia. Relinquitur(inqUit Atticus apud Varrone) de qua<* 

 drupedibus quod ad canes attinet,maxime ad nos,qUi pecus pafeimits lanare.Canis enim ita cuftos 

 eft pecoris,ut eius quod eo comite indiget ad fe defendendumjn quo genere funt maxime oues,de* 

 (nde caprar, Has enim lupus captare folet, cui opponimus canes defenfores* ltt fuillo pecOre tamen 

 funt,qu2e fe uindicentjfueSjUerreSjmaiales, fcrofaftprope' enim h^c apris,qui itt fyluis faf pe dentibus 

 canes occider unt.Qiiid dicam de pecore maiorcCcum fciam mulorum gregem cum pafceretur,eoc^ 

 uemlTet lupusjiiltro mulos circunfluxi{re j &: ungulis Cxdendo eum occidiile t dC taurOs folere diuer 

 fos affiftere elunibus continuatos,cV: cornibus facile propitlfare ktposfHaec ille. ^ 



^•Pectiarius canis ( utor Columella: uerbis)necp tam ftHgofuS aut pernix debet efTe, quam qut 

 damaSjCeruoscp, 5C uelociilima feclatur attimaliamec tam obeftis aUtgrauis,quam uillafhorreic^ cU 

 ftos:fed cxCrobuftus nihilo minus,cx: aliquatenus promptus ac ftrenUus,qUoniam &C ad rixam,cY ad 



! pugnam,nec miniis ad ctirfum comparatur, cum S>C lupi repellere infidias, 5C raptorem ferum eon. 

 fequi fug(entem,prxdamcp excutere atcp auferre debeat. Qtiare ftatus eiiis longtor producliorc^ ad 

 hos Cafus magis habilis eftjquam breitis } autetiam quadratusiquoniam ( utdixi) nonnunqtiam ne, 

 ceffitas exigit celeritate beftiam cOnfedanda* Caeteri artiis fimiles membris uillatici canis, atque pro- 

 bantur, Harc Columella, Canes ad pecOrum cuftodiam (inquit Varro apud Conftantiniim) prac- 

 eipue generofijCorpore magno funt,uegetis uiribus,animo non deiedto,graui Iatratti atcf formida* 

 bili utentes : Qut etiam in adeuntes non fruftra ac temere infilitint, fed U;res in fuum tempus referi 

 uant 5 cumimpetu opus erit.Hi fiquidem funtfortiores,at9a?greetiam capitinturi^t/^Ttp K&<Avort 

 U-nr^Qt ; intelltgo qui nbn facile capi, id eft uinct a feris queant» Canis paftoralis ( tic BlOndo pla» 

 cet) defenfort (imi\is eligaturjeduceturcp fimiliterXatidat in eo colorem album Columella, qtii ft no 



9 reperiatur,quemuis pottus quam uaritim probabisuit quem prifci ( Colttmella ) nec in uillaticis nec 

 paftoralibus laudauerint Nonmirtim eft autem ficandidi canes hac tempeftate probentUr a pafto^ 

 ribus,cum illi prar ca^teris facile dignofcantur a lupis.nani caeteri in tknebris qiiandoc^ non agniti a 

 paftonbus,pro ipfis Iupis pedti funtjditfupra etiam in Venaticorum colore dictum eft,) Hxc Blon- 

 dus» Paftor albtim probattquoniam eft ferse difttmiIts 5 magno9 opus interdum difcrimine eft in pro 

 pulfandis lupis fub obfcuro mane,uel etiam crepufculo,ne fi non fit albo colore confpicuus, prO iu* 

 pocanemferiat,ColumelIa. PnmUm a!tateidoneaparandifunt(inquitVarro)quodcawli8(:uetu 

 h',neq5 f*bi,necp ouibus funt prsc(i'dio,cV feris beftfjs nonnunqiiam praedsc.Faciedebent efTe form,ofiV 

 tnagnttudineampla,Ocitlisnigrantfo^ (pwrii<topa^¥vtfv<ns,Ti2i 

 fum eiufdem coloris habetes,FrOrttO:Eiufdem coloris intelligi poteft uel fimpltciter, ut unus in nafo 



» color fittuel ut idem qui in reltquo corporeuiel idem qili in oculis, quos Fronto proxime nigros tan> 

 tttmprobauerat:)labris fubnigris autrubicundis^nec^ refimisfuperioribus,neej pendulis fubmsf 

 mento fupprefio,c^ex eb enatis duobus demibUSjdi^edis potius quam brochis(toi tis,Crefcetienfis> 



