DeCanibusdiuerfis. Lib. I. 267 



«criditfjs,quipercate^ Villatico uero 



gregi in fundUm fatis eflfe duds,6Yid hiarem i &foemiriam,Ita emrri fitnt afltduidres, quod cum altca 

 ro idem fit acriori&Y Ci alter indefinenter (Cricfccnti^n.tibccm indefihehter omittit) aeger eft, ne fme 

 cane gre* fit, Varrb* f Catuli duob. menfibiis primis & parttt,non difiunguntur a matre; fed mi« 

 nUiatim defucfiunt, Varro QC Fronto.Conftiefacitint qtidc^ iit pdfliht alligari prtmum Ieuib; humcl 

 tis(uinculis,Crefcen^^ deterrerefo» 

 4ent,Varro*Afluefaciunt eos UincUlis,primo quidem ldro,dcin iieropaulatimferrexcaten^ Frbrt 

 «aPluufjs dicbus cubilia fubftcrnehda frdnde,aut ^abulo (palea Fronto;)duabuS de caufis,ut ne ob 

 linantur,autperfrigefcant.Qtiidam eos caftrant,quod eo mintis putant reiinquere gregem : Quida 

 e nonfaciunt,quqdcos crcduntminiis acres fieri, Varro. f Canis paftoralis colluditpaftori, grege 

 agnofcit^infidiantes feras pcrieqtiitunqtiSe ddtes fi ti natiuae 8C fpontaneae fuerint,excellit in fuo ge 

 tierc.Blond.Cattili quot cduicandi^cV alia quaedam aa* procreationem,educationem cVcibatum per 

 tincntia,legc fupra iii hiftohd Cahis in genere, Canes interditi claufos effe oportet , ut hodhi uigi* 

 I ianiidies fint,Caid ca.1i4.qUae titis tierba ad iiillaticos dC alios cuftodcs potius quam paftorales per 

 1 tmere mihi uidentur, 6Y fi Petrtis Crefcentien.in paftoralis hiftoria ca recitet. f Cibaria fere eade 

 ! funt titric^ generiCpccuario QC uenatieo)praebenda.Nam fi tam laxa rura funt,iit fuftineant pecoru 

 1 greges,omnes finc difcrimine canes ordeacea farina cum fero commodc pafcunt ; Sin autem furcu* 

 io confitus ager finc pafcuo cft,farreo uel triticeo pane faturandi funt,admifto tamenliquore coda? 

 I fabse,fed tepidomam feruens rabiem creat,CollumelIa* Non permittunt illis mortua tangere peco 

 u ra;ne in uiuentia ctiam aflliefcant impctum facere;reuocantur enim acgerrime,ubi fcmel carnes cru 

 das guftatierint,Fronto» 



^fEt de ore paftoritrj canis uirens exiluitranula, Apuleius libro s.Metamorph. Omnia fectttii , 

 I Armentarius Afer agit, tedumepj larem^, Armacp 5 Amycla;umc^canem,Creiramc|pharetram, 

 . Verg. in Geor* Ai <k Utt tx r\ kylct fartoVKtcrtu hk AtW m^nuy 7rQ)j8ccT&)f/, ngu th ^Hjxicc. t$ ajnpcc As* 

 j *P ^pw<reu^cu/Tto<pite<n Tf3\<pofrfU>cu nr y&aoy t Xenophon in Oeconomico. foiwtcu Luvis , cuttcAs; Lwuis, 

 Polliix, Kui/<flr7rc//*H&)i/4 , vAtcKtff,Geopon.Grarca. Kwuxo-BoTupxs^unz uoce , Stiidas Cxponit canespa* 

 I ftorales,adrjciens, iycfy cwcu.f&ffl 7^ <rKHVH^ccv^u7n^a.?iC mvcci ccvcu^ , quafi canis paftdralis natura 

 i his uerbis declai etur,ut qui nulli familiarium noceat,cxtcrnos uero quofdam(nimirUm fures dC prg 

 1 doncs)intcrimat* Pccudescpfecuta Pcemenis,Ouid.intcrCanes Acfraconis, Aegyptrj canes ab Op 



piano cognommantur jBaK&Aiwf/^Wjid eft armentorum cuftodes.Geryonis canis,nomine Gergittfos 



1 Cerberi lrater,armenta cuftodiens,6\: ab Hercule caefus,m Iberia fepulchrum habct , Pollux* &$ <f£ 

 | (mjii "M. iihAcc ^vozd^HGtdvToa ot«A«,carmen Homeri quo fignificatur 7r6>pt^G* tt4& rh ^vAk^w^. AvJk? 

 | iy cf$Q7rivZi } &Vc. cosi A?s hv^vgo^ Oypct Liwts v% curJ)°<c j <cr svSikhq a^iocirmi Kyyiot m£t <$wh , 7^1 </l ' <pogs 

 i triv ct/MiiMy «79g PctjtvzTsu^iKuy tI&h ebj? fnw«^A9/o,Homer.Hiad.f.Idem*poeta a Glauco quodam ho 

 ! fpitio Cxceptus,cum canes non ceflarcnt ccenantem ipfum adlatrare,fic monuitjng^Tpf/ Lva-i <ftihr* 

 i vou iir cwX&H<n SvfHfft Avvcu.w y<tf «itfivoy, l ycif x&i 7rf&Tiy Av<S°os ivnop^t^^) K5« Slr Xomcc &H(>c$ JaVt©'» 



Sed horum quardam commodius ad uillaticum referentur. i '&iyi< (wTcy' K T To^yiis ncuAct ) kvo-i cwctocz* 

 ! fby&vcy^ei $/ tvis lyoJs x)fo7s 7° ter7tt>y yc/lHyiH6i&ty*H</lH ycty nect « ihteix Lvooy <rvy Ttis t\kvois Trfo.cp^ay.b' ynolt 

 \ cy wflgfieTnVss ooyS>(k 7i3^%A»5 lcp WfleeStttjSiitiocatus in epift» Canis dC oUis apologum Socrates apud 

 I» Xenophontem libro i. Apomncmon.his uerbis refertjCtim animantia eflent uocalia,ouem domino 

 | fuo dixiffe ferunt :Mirttm facis profecftd , qtii cum nobis^a quib,lanam,agnos,cafcumcp habes , ni« 

 \ liil des nifi quicqiud a terra capiamus:canem,qui nihil tibi tale praebet,de quo tu comedis pane par^ 

 ticipem facis.Canis uerocum harcatidiflet,]S!on immerito per Iouem,dixit:Egonanc^fum ille , qui 

 bC uos ipfas faluas facio,atc^ cuftodio,utnechominesuos furetur,nec Iupi rapiant.Qiiod fi cgo uos 

 lion cuftodiam,nec ad pafcua uobis proficifci licebit,timcntibus ne pereatis ♦ His ab co didis , ouei 

 quoque fertur cani concefllfle. 



DE CANE VILLATIGOj ET NAVTICO* , 

 CANIS uillaticus tiillam, quxc^iuntffafuntuillaccuftoditjis obefior cVgrauiorcffedebetquarri 

 pecuariusjcorpore etiam minus Iongo,cum celeritas in eo non requiratur,C.olumella. Noftratcs ut 

 ■ paftoraks,fic uillaticos etiam eius pleruncp generis habent,quos rudios uocant,^uocrt» Villae cu 

 ftos eligendus eft ampIilTimi corporis,uafti latratus,canon'cj^,ut pritis atiditu maleficum, deinde eti* 

 am confped-u terreat,cV tamen nonntmquam ne uiftls quidem horribiSi fremitU fuo fuget irifidian* 

 tem;fitatJt coloris unius,isc^ magis eligatur albus iri paftorali, niger in uillaticojna tiariusinneutro 

 cft laudabilis* ViIIaticus,qui hominum maleficfjs opponitttr jfiUe luce clara fur aducnerititerribilfor 

 niger confpicitur,fiue nocle,ne confpicitur quidcm propter umbrae fimilitudinCm ; quamobrem te s 

 dtis tenebris canis tutiorem accefium habet ad infidiantem. Probatur quadratus potius , quam lon* 

 gus,autbrcuis;capitc tam magno,ut corporis uideatur pars maxima:deiec1-is,8c" propcndentib.au* 

 ribusmigriSjUelglaticis ocuh's,acrilumine radiantibus:amplo,uillofocppccfrore,latis armis, crurib* 

 crafli's,ci hirtis;cauda breui:tieftigsdru articulis,et unguib.ampIiflimiSiqui Gr^ce <fr>xKt\s appellant; 

 | (^«KSjj^^Aa^ffT^^^Va^ erit Uillaticicanis ftatus precipue laudandus:mores autcmne 

 qucmitifli'mi,nec^ rurfus truces,atqj crude!es,quod illifurcm quoc^ adulatur, hietiam domefticos 

 «nuadant:fatis eft feueros eife^nccblandos, utnonnunquahietiam conferuos iratius intiicanturj 



% x 



