De Ceruo. C. Lib. I. 565 



fed fefeli herba, ante partum purgationjs gratia utitunut duplex in Aeliani codicibus crror & , fi ue 

 authoris fiue librarioru,alter quod -»f/ IhctQoy Jkh(xk»oy, 6c~c. in mafculinb genere legitur pro fcemini* 

 no,alter quod felina pro fefeli. Fceminae ante partum purgantur herba quadam, qua: (efelis dkimr 

 faciliore ita utentes utero. A partu duas habent herbas , qua: aros dC fefeHs appellantur : paftaere* 

 deunt ad^ fcetum. Illis imbui latfis primos uolunt fuccos , quacunque de caufa. Cicerodicit cfcr* 

 uas paulo ante partum perpurgare fe quadam herbula quar fefelis dicitur , GWus. Silis uel fe* 

 felis folia quoque Utilia funt, ut quae partus adiuuent etiam quadrupedum : hoc maxtW pafct 

 dicuntur ceruae pariturac , Plinius, Grarci fefeli,utfinapi,neutro femper genere proferunt,nori 

 fefdisinredo.Eius triafuntgenera,feduritatiffimumquodueteresMaffilienfe uocantcxTuulgo I16 



,0 die filcr montanum Jd non alibi copioftus uidi , quam in Gemmio uulgo dido monte Sedunorud, 

 cta thermasiDatur ut partus adiuuet capris quadrupedibuscp alrjs bibendum,Diofcorid. Fccmi* 

 na: per efum fileris Uterttm prar parant,ut faeilius concipiant : eo quod propter duritiam u/rga: non 

 acripiunt femen nifi fugiendo, Albertus. Sed cum authores omnes non ad conceptum , fed parturn 

 faciliorem ceruas hoc pabulo uti eonuenianti Albertum erroris infimularenon dubitabo. Qua: c* 

 fcris mitigentur,non concipere tradiint,ut anferes : apros uero tarde , 8C ceruos,nec nifi ab infantia 

 educatos,PIinius. Hinnuli uere nafcUntur,Xcnophon. Vterum ferunt odo menfes/pariunt ma* 

 gna ex parte ununr.fed norinullas etiam geminos peperifle perfpedum eft , Ariftot. Odonis men* 

 (ibusferuntpartus^interdumgeminos, Aconceptufeparantfe, Plinius. Incrementum hinnuli 

 celere.Purgatio caeterts temporibus nulla euenit cerua?:cum autem parit, pituitofo quodam humo* 



iorepurgatur.Parereitixta iua s maximefc>Ientmetubelluarum,Ariftot + Inpariendofemitasmmus 

 cauent 5 humanis ueftigtjs tritas,quam quae fccreta: ac feris opportunse, Plinius» lde Plutarchus fcrk 

 bitin libro Vtra animalimn,cVc.fed imperitus interpres pro ceruis elephantos pofuit* Feraru qua* 

 drupedum cerua maxime prudentia pra?ftare uidetur,tum quia circa femitas pariat, quo fcilket bc! 

 luaepropterhominesminus accedunt:tum etiarri quia cum peperit,iniiolucruprimumexedit,mox 

 fefelim herbam petit,quam cum ederit^redtt ad prolem, Ariftot. Et aIibi,Cerua:(inquit)ftatimapar 

 tueduntimioIucrum,ut didum eft^hecfieripoteft ut idaccipias;prius enim quam in terrarn dcmit- 

 tant } ipfae arripiiinnuis in eo medica efte creditur. Cerua cum paritjTe^ M^Tr^ «,v.«v«. ovvutyt 

 W&Tfmi ^cTr^y tyuxt ^t&Ap/jOppianusihbceft/emitas homlnffuitat. Nam humana ueftigiabel. 

 luaeauerfantur.Legendum uidetur^i^ &<frv y & «M&v&,id eft femitas iiirorum hon uitat.Nam & 



50 rem ita fe habere,Plmius, Ariftoteles, cYAelianus teftantiir:c\: ideni fenfiffe poetam 5 ex proximo tier 

 fu, quo caufam eius fadi reddit, apparet, lnuolucrtim fcetus,quod ceruam mox uor are diximus, 

 Graeci chorion uocantut habetlib. 9. hiftoriae animaL cap; 5« ex quo uerba eius iam fupra recitaui* 

 musjuideoautem lapfnm efte Plinium , qui non chorion fed aron legerit , c\T interpretatus fit ; om a 

 nino enim illum Ariftotelis locum ab eo translatum apparet.in quo barbari etiam dragonteae,utipft 

 uocant,mentionem faciunt,quod inter ari cbgnomina eft:quanquam fimul & fecundina*. Prxterea 

 hinnulum ducens in ftabula , aflliefacit, quo refugeredebeat faxum hoceft abrtiptum, (petra dif» 

 rupta,alibi) uno aditu:quo loco eam fi quistnuadit, expedare repugnarecjp affirmant , Ariftoteles: 

 qui & alibi idem repetit. Editos partus exercent curfu, &C ftigam meditari docent: ad prarr upta du> 

 cunt,faltumcp demonftrant,PIiniu s . Secundum uias(inquit Aelianus interprete Gillio)eerua pare, 



^ O refolet,quodquidemipfumfapienter facere uidetur ,uel quod hinnulis fuis infidias a feris timeat 

 neri 5 uelquia celeritatis fiducia homines egregie contemnat. Non enim, tametfiinfirmiorj dubitat 

 eos effugere poffe: poftea autem quam fe opimo corporis habitu affecl-am {entit , hon amplius iuxta 

 uiaspartum edit,quod fam fe minus accommodatam ad currendum intelligit:at enim uel in faltibus 

 uel conuallibus parit,Ha!c AelianusjCui Graeca ad manum funt, cum Gillrj translatione cbnferat; 

 ErraiTe enim mihi uidetur uel interpres uel ipfe Aelianus.Nec| enim de cerua apud ulium bonu au- 

 jhoremlegimus,quod ubi iam corpuletior eft,iuxta uias pareredefinat,cVc. Sed deceruomarehoc 

 [erturjquod cu pmguiorem fe fenferit,fdeocp tardiorem,Ioca remota dC folitaria petat, Ariftoteles dC 

 dutarchus in libro Vtra animalium, 8Cc. Ex r ecentioribus quidam knbit fcetum a cerua occu!i,ne 

 amaredeprehendatur.-quod cum nccp ueterum authoritate^neqjulla obferuatione certa conilrmet, 



fo «dem apud me non meretur» Cerua! non qualibet partus fuos educant,teneros ftudiofe occulunt: 

 & abfconditos inter profunda fruticum uel herbarum pedum uerbere caftigant ad latendum. Cum 

 maturuerit ad fuga robur,exercitio docent curftts, & afluefcunt falire per abrupta,Solinus. f Hye^ 

 meextenuantur ceriii^debilitanturc^mere autemuigentmaximeadcurfum, Ariftot. f Seriecfru* 

 tem i ndicant dentes, cum autpaUci inueniuntur, aut nulli, Solinus, dC alij,ut fupradiximus incor^ 

 nuum mentione,quibus finguli aniiiramum adLjciunt,abiennio iifcp ad fexttf;&: cum abiecftacor> 

 nuarenafcantur quotannis una cum admintculis , id eft infimis ramis : aetate prouedioribus ij noii 

 renafcuntur,6VcSunt quitradunt ceruos feneda grauCs ferpentium efu recreari , ut proxitno cap* 

 JattivDicStin capite cerui ahnofi tntra os dculi uefpas 8C formicas gencrari 6C aliquado progredi, 

 ^ibertus. Venatores afferut, quod in ceruo natu grandi offe capitis fub oculo terebrato uefpx coni . 



^cretx cV formata: interius ex humore fuperfltio , uel ut alrj autumant,ex medulla prodeant cuolarts 

 |es:&: tunc negat eum poffe diutius uiuere,nifi efu ferpentium renouetur ; Aliquando etiam eodern 

 Riedo uefpas dicunt prodite concretas e naribus; cerui^Authorltbridenatiirisreru.Apparetautenl 



H x 



