DcLupo. H.a. Lib. I. 74f 



qutdem Grxcis non fagittam,fedhaftam ueljiaftile figniTicat: unde quidam dorycntj ctymologtam 

 adfei unt,ut Varinus fcribit,c$s -k Syx.n ?<rby wvfflrtw ouaoL^my, Sed hoc nemo Gra?corum fcribir , &C 

 /nccrta dorycntj htftoria eft,cum alrj fui generis plantam faciant, alrj eahdetn folano furiofo. Scy* 

 tha? pro toxico leopardi felle utuntur,Ponzettus» Ver um lket diuerfa fint toxica, Diofcorides ta* 

 men(& altj Graeci)ccrtam quandam herbam,aut fadum cx ea fuccum,fntellexit:nam inter alias ue= 

 nenatas herbas de toxico etiam agit:& uenenorum generadefcribens, Quaedam,inquit, metallica, 

 quaedam ex animalibus funt:qua?dam ex plantis,fiue radices plantarum,fiue fucciifiueipfar plantcr, 

 utruta agreftis,toxi'cum,cYc« oi A$<x€<flrl%toy tots «wWs m <^M«xa^,Poiiux* Scytha* dicuntur ad 

 toxicum quo fagittas obliniunt,humanum fanguinem admifcere , Aelianus, Nec patitur taxos, 

 nccftrenuatoxica fudat,Columella de folo probatouiidetur autem innuere toxicum a taxo arbore 

 didum fibi utderi, ut &C Plinius , de quo uide in Ceruo £♦ Autcenna aduerfus fagtttas Armenias, 

 hoceft toxicurrkftercus hominis potum thertacam effe audtinfTe fe fcribit : (unde nouum argumen* 

 tutnnobis accedit,toxtcum genus aconiti eflfe confirmandi,cum aduerfus aconitum panthera* fimi. 

 literftbimedeantur.) Addit,donnuIam,ideft muftelam exiccatam drachmis duabus cum uino po« 

 tanytem ga!banum,contra idem uenenum opitulari: qua? duo remedta fimtliter aduerfus toxicum 

 prodeffe, Diofcorides prodidit, Napellus (tnqutt Matthseolus)radicern habet,ut uidemus,reti fimi* 

 lem, folianon admodum diflimilia folrjs artemifiae maiorts , flores purpureos , cVcum adhuc claufi 

 funtcaluarrjsfimiles:cum aperti,urtica: mortuse floribus,maiores tamen:caules plus quam btcubita 

 les,femenexiguum,nigrum,paruisfiliquis(cornicuIis) inclufum, (Nafcitur ihaltifTtmis montibus; 

 quodipfenon exprtmit,fed necefiario fequitur ad id quod antidotum eius murem farpe in altifttmis 

 montibus fibi repertum fcribtDHaecquidem defcriptio tota facitcumnoftra luparia ccerulea : nam 

 illius quoqj florcs altquado purpurafcentes utdcradtx tamen eiUs nullam retts ftmtlttudinem habet, 

 unde fufpicor deceptum forte MatthaeoIum,quod luteae luparias proprtum erat,ad cceruleam, id efi 

 napellum tranftulifle : ntfi aliud in Italia luparia? aut napelli genus nafcitur, quam apud nos, quod 

 non puto:& fi maxime talis nafceretur qualem defcribit , non poflet tamen obttnere qutn fic etiam 

 aconito adnumerari deberet:quam Leontceni fententtam ipfe tmmerito reprehendin Addit praete* 

 reafehuius a fe defcripti napelli uim uenenofam animaduertifle Romse fub Clemente feptimo : qui 

 (inquic)cum expertri ucllet facultatem olet cutufdam aduerfus uenena compofttia Gregorio Cara> 

 uita Bononienfi,qui Chirurgiam me docutt:iufli't duobus latronibus captte damnatis napellum ex= 



ehibere + Huncigi'turlatrones tnpane,quemMartiumuocant, deuorarunt : &C oleo inundus eftille 

 qut plus uenent fumpferat:qui mtnus,abfcjj inuncftione relidrus eft\6c" intra horas feptendectm mife 

 rabdimorteconfurriptuscumOmnibus illis crudeliflimis fignis &C fymptomatis , quae Auicennaa^ 

 napelloproducifcribit, EtqUanqUamqfdemfymptomatis alterettamqui undus erat infeftaretur, 

 triduo tamen reftitutus efh Porrooleumilludquale fuerit, explicat in fextum Diofcoridis librum 

 fcribens,in caput deaconito. Res mtraculo fimiIis,inqirit,oieum de fcorptonibus foris duntaxat illj 

 tum breui tempore a tam crudeli ueneno liberare. Certe dC in hoc, dC alio quouis ueneno no corro» 

 fiuo,nec non in morfibus dC pundturis quorumuts uenenatorum anim3ltum,nullum ei par inuenta 

 as remedtum, fi frigidum inungas fingulis horis ubi uenena funt acuti(Tlma:ubi mtnus acuta, tertta 

 quac|5 hora^lnungt autem oportet non folum fedem cordis fub finiftra mamilla,fed etiam pulfatiles 



« uenas temporum,manuum pedumcp, Sed de hoc oleo &C eius compofitione plura dtcam in Scorpio 

 num hiftoria,ex prsefatione Mattha?olt in fextum Diofcoridis librum. Multa quidem dC remedta ec 

 fymptomata(inquit Mattharolus contra Manardum)eadem funt toxict apud Diofcoridem, cVapud 

 Auicennam napelli,(quap ipfe fingulatim recenfet:)funttamen alia? quardam notar , quibus omnino 

 diuerfa efle ha?c uenena deprehenditur. Namde toxico Iegtmus,qu6d furorem inducat:quod de na 

 pello non fcribitur,ne<^ fane Iatrones illi,quos napellum uorafle paulo ante dixi, uilum furorts afTe 

 (Sum fenferuntjCtim caetera quae de napello Auicenna tradit, in eos omnia cadcrent + Scribit dC alta 

 quxdam de napello Auicenna,quorum nullam in toxico fuo mentionem factt Diofcorides, In reme 

 drjs etiam muita tnuentuntur diuerfa, Quamobrem cum in caeteris uenents Dtofcortdem fere ad uer 

 bum exprimat Auicenna,in napello autem pleraqj alia quam t!le de toxtco habeat, duo dtuerfa hxc 



> cifeuenena concludemus: prsefertim cum aliud caput de ueneno tufom infcriptum Auicennaefit,' 

 quod proculdubio Diofcoridis toxicum eft: , Hsec Matthaeolus* Verum hajc omnta non magni fuea 

 rit negotfj refutare.Primum enim non eft necefle res efle diuerfas, ubi fcriptortim aliquis pauciora, 

 alius plura fub alto nomtne adfert, modo ne quid contrarium proferatur, Deinde quoniam plura 

 funt aconitigenera,exqtitbus nos unum aliquod efTenapeljum contendtmus : fieri poteft furo a 

 rem ab uno inferri , non ttem areliquis : dC Diofcoridcm genera duo tantum defcripfifleconftat, 

 alia duo fine defcriptione reliqutfle* Quid quod multum refert apparatusc' Toxicum autem 

 non fimpliciter aconitum fuerit , fed fuccus eius certo modo paratus , ut &C tdoncus ttngendis fis 

 atfagtttis, dC aliquandiu conferuari pofTit: fortaflis &C adiecl-um aliqutd , ut noftri luparfjs radi' 

 cibus ad tollendas feras alfjaliud mtfcere folent. Aconitum certe pro apparandi diuerfitate uarios 



; &ferecontrarios,tum ueneni tum medicamenti falubrts rattone eftecT-us pra j ftarc ex Theophrafto' 

 fupra docuimus, qutmaximum in pra-parandi modo momencum collocat» Poftremo cum &C toxi^ 

 cum Diofcoridi ignotum fuiffe uideatur,(ut in Ceruo E ♦dixi:2<: Maxtharolus tpfe concedtt,^ tufo rri 



