890 De Quadrupedibus 



Q1r2rcv.it i'de iubet: Cape faxa manu,cape robora paftor 4 Tollentecp minas,cV fibila colla tumentl 

 Defjce. Vel ne tftud cum periculo facere necefle fit,muliebres capiJJos,aut ceruina faepius iire cor 

 nuatquorum odor maxime non pat/tur ftabulis praedidtam peftemconfiftere,Ha<ftenus Columella 

 Ncbeftiae nocentes prorepant adoues,fuffitum in ftabulis moliri conuentt:nempe ex capillis mtis 

 lierum,autgalbano,aut cornu ceruino,autcapril!is unguibus,aut pi1is,bitumine 8t cafia, autconyl 

 2a,aut alio denicjj graueolentium,fiue per fe,fiue cum alfjs pluribus contufo. Ad gregis autem ftra] 

 tum,utendum cft calamintha,afphodeIocp aut pulegio,aut polio,aut conyfca, autabrotono: hxcfu 

 quidem fugant beftias,FIorenttn, 



f De ftabulis Tarentinarum flue tedarum outum, &C ferpentibus beftfjscp ucnetiatis arcedis ab 

 eis iam proxime dicfrum eft* Incipiens,ftabulis edico in moilibus herbam I0 



Carpere oueis,dum mox frondofa reducitur seftas: Et multa duram ftipula,filicume^ maniplis 

 Sternere fubter humum:glacies ne frigida laedat MolIepecus:fcabiecp ferat,turpeiscjj podagras, 

 Vergilius j.Georg, Humifia oportet facere ftabula,fed in Iongitudinem potfus, quam in latitu- 

 dtnem porreda,ut fimul hyemecahda: fint,nec anguftiae fcetus oblidantea ponidebentcontrame» 

 dium diem; nancjjid pecus,quamuis ex omnibus animalibus uetuftifllmum, (lego^ueftitiflimura,) 

 frigoris tamen impatientiffimum eft,nec minus azftiui uaporis. itacp cohors claufa fublimi macerie 

 prarponi ueftibulo debet,ut fitin cam tutus exitus aeftiuandi:deturcp opera,nequis hurnor fubfiftar, 

 ut femper quam addifftmis filicibus, uel culmis ftabula conftrata fint, quo purius cVmollius incu. 

 bentfceta?.ft'ntquala mundiiTtma,nequa earum ualetudo,qu3e praecipue cuftodienda eft, infeftetur 

 uh'gine,Columeila, Scabula idoneo loeo ut fint,ne uentofa,quac fpedentmagis ad oriente,qiiam \* 

 ad meridtanum tempus* ubi ftent,folum oportet efle eruderatum,(uirgulns aut paleis aut alrjs ftra. 

 minibus ftratumjCrefcentienfts^cY procliuum,ut eucrri facile poflit,ae fieri purum: nonentmfo* 

 lumea uligolanamcorrumpitouium,fedetiam ungulas, aceas fcabrasfiericogtt. Cumcp aliquot 

 dtes ita fteterint,fubrjcereoportet uirgulta,(alia uirgulta uel paleas,Crefcent.) dC alia^quo molhusre 

 qui'efcant,puriorescp fint:Iibentius enim ita pafcuntur.Faciendum quocj* fepta fecreta ab alrjs, quo 

 enitentes fecludere poffis,item quo corpore argro:haecmagis ad uillancos gregcs antmaduertenda, 

 Contra ill^ ,m faltibus quae pafcuntur &C a tedis abfunt longe, (namin his quae pafcatur in fatobus, 

 cuftodes fecum portant crates,cYc.Crefcent, ) portatfecum crates,aut retia, quibus cohortes in folt« 

 tudfnefaciant,ca;teracp utenfilia. Longe enim cYlatein diuerfis locis pafcifolent, utmultamiiia ab* 

 fint faepe hybernae paftiones ab xftiuis.Ego uero fcto,inquam:nam mihi greges in Apulia hyberna» 5« 

 bant,qui in Reatinis montibus a?ftiuabant,Cum inter hsec bina loca,ut iugum continet fcirpiculos, 

 fic colSes publicac diftantes paftiones, Varro, Ouium ftabula fatis ampla 8C lata efle debcnt, ( wj 

 cmqvs 7ihmy H9a li&faoy 7rActTvya^iss €^^«.)curandumcp utcalidacVficca permaneant, Pauimentum 

 oportetdecliuc fit,lapidibuscj5 ftratum cVcomplanatum. Ad partcm cius accliuiorem pracfepiafunt 

 co!locanda,fupra quae etiam perticae {Khi^m ) infigenda: funt, utoues dum pafcuntur fuperftlire 

 prohibeantur,FIorenttnus. 



^fCaprinum &C ouillum ftcrcus fcdulo conferuato,Cato. tmm tt^s wx&priety o-ffi ^sw*»r»i» 

 cvdos w&sHKi, Theophyladusin Epiftolis» Fimumaliqui ex columbarfjs praeferunt* proximum 

 dcinde caprarum eft,ab hoc ouium,deinde boum,nouiflimum iumentorum,Plinius. Ca(Tiusfe> 

 cundum poft coIumbinumftercus,fcribite(fchominis:tcrtiocaprinum, dC ouillum ckafininu, cYc.40 

 Varro. Accrrimus hominis fimus eft, & optimus fecundum aliquos, deindc fuum, caprarum, 

 ouinum,boum,poftremc» afinorum, ( omy, Gaza ucrtit iumentorum, ) Thcophraftus* Cuillum 

 quidam caprtno pra?ferunt,omnibus uerd afininurr^Idem^ Stercus afinorum prtmum eft maxi« 

 mehorttSjdeinde ouillum cVcaprinum 5 cV iumentorum,PalIad* Ad cultum hortorum optimum 

 ftercus eft afini,quia minimum herbarum creat:proximum uel armcntijUelouiumjfi ftt annomace* 

 ratum,Columella libro 1 1. luftum cft fingulas uehcs fimi denario ire, in fingulas pecudes minos 

 rcs:in maiores,denas:nificotingathoc,male fubftrauiflepecori colonum appareat, Suntquioptime 

 ftercorari putent, fub dio retibus inclufa pecorum manfione, Plinius, Ouillo ftrno ad afparagos 

 nti Cato (captte 16; ♦)nominatim iubet,quoniam aliud herbafcerct, ( herbas crearet, ) Idem, E fe* 

 # gete euelLto ebulum,cicutam,cV circum falida herbam audam uluamcp:ea fubfterntto ouibus,fron f 

 demcpputridam.Vbi faturus eris frumentumjOuesibi delcc?Tato,Plinius i7*9 + ex Catone. 



f In emptiontbus iure utimur eo,quod Iex praefcripfit: in ca enim alrj plura, alfj pauciora exci- 

 piunt quidam enim pretio fado in fingulas oues, ut agni chordi duo pro una oue annumercntur, 

 ctft cutuctuftate dentesabfunt,itembinaepro finguIis,utprodant: dcreliquo antiquafere formula 

 utuntur,cum emptor dixit: Tanti funtmiht emptarrcVilkrefpondet, Sunt: cVexprompfitnumos, 

 Emptor ftipulatur pnfca formula:Sic illafce oues,qua de re agitur,fanas rede efle,uti pecusouill», 

 quod recle fanum eft extra lufcam,furdam,mmam,td eft uetre g!abro:necp de pecore morbofo efle, 

 haberec^ redtehcere:ha?c firedc fierifpondesCneccum id fadum eft,tamen grex dominumnonmii 

 tat,nifi fit aes adnumeratum.Nec non emptor poteft ex empto uendttorem damnare, fi nontradat, 

 ctim is non foluerit numos:ut ille emptorem fimili tudicio,ft non rcddidit pretium, Varro. Etrtir 6« 

 fiis,Reiinquitur de numero,quem faciunt altj maiorem,aItj minoreminulli enim huius modulinatu 

 rales.lllud fere omnes in Epeiro facimus,ne minus habeamus in centenas oues hirtas fingulos homi 



nes, 



