T>e Onagro. Lib, L jjt 



peile mirifice prxter morem vcrficolores, albo fcilicet & nigro colore admodum inter fe varlatis , & zonx qti^- 

 dam afummadorfi fpina ad Iatera& vencrem demiifjejatq; ibi diuifas , & conucrfionibus qnibufdam mtcr jQ: irn- 

 plicat3E,mirificam&nouamefficiuntplicaturam&:varietatem.Sunt &alinif7lueftresin Maderainlula , Aloy^ 

 iiusCadamyftus,Girai&,leoncs,Ieopardi,onagriinprouinciaAbafi2Bnafcuntur,PauIus Venetus. Amantona- 

 grilocoscxcelfos&rupes.Hiere.i4.0nagri(' pcraim Heb,)fteterunt in locis excelfis, &attraxeruntauram ficut 

 dracones, defecerunt oculi eorum , quod non effet herba. Septuaginta vertuntjCv^yiOOi ts^nimvMi vdTiug. Hinc 

 fumptaoccafioneobfcuriquidam authores onagrum beneficio vcntorum abfqueaquis viuere fcribunt, tan-^ 

 quaraProphetapernaturamidipfum faceredicat,nonpotiusneceftitate & inopia aqu^ : hoc enim mulcis ani- 

 maUbus perfitim^ommune eft,vtore hiantefrigidum captentaerem. Ifidorus &Iorath quidam fcribunt ona- 

 10 grumxquinodioverno, veli^. dieMartij , pcrlingulasnodis&dicihorasfemelrugire, &inde SEquinodium 

 cognofci .•itemterrarapedibusterere&fodere, atqueinde adfitim & fugam prouocari. Apparetautemiftos 

 orygem vel cynocephalum pro onagro fomniare. Errant & alij recentiores , qui fcribunt domari non poftc hoc 

 animalj&hominumconfuetudinemciintolerabilemefTc.Nam^vt M.Varro teftatur,onagrus adfeminadonem 

 idoneus eft,quod e fero fit manfuetus facile,& e manfueto fcrus nunc^uam. Sed ilh forfan Indicum & vnicornem 

 onagrum cum vulgari confundunt. De onagro quaidim, eius ingenio & manfuefaftionc,& genito cx eo raulo, 

 vide in muio C. Epitheta onagri reperiuntur afminus,timidus ( Vcrgil.lib ^.Georg.vbi canes alendos confuiita 

 Sapeetiam eurftt timtdos a^itahis onagros') & fegnis. At fide digniaLuhores,rainimc fegnem,fcd velociftimum faci- 

 unt : Vtclaret his Oppiani verfibus,quo5 libentius propter ahaetiam epitheta adfcribo, 



£'|e<tjf oi^iTruf^ iva-<pv()ov, )^i^oiv'(^, K^a^xvo^',d'tyko7rchlu^,x^»n^i'Jifvx,ov,cq7rvv imy^ov, 



InhiscarmTnibusattribuuntur ei vngul^ebonai&robuftie, velocitasvento comparanda, corpusfatisamplumj 

 <c?7ruualtum,latum,&pulchruraalpe(5];u, aureslong2e,colorargenti : egocinereum fplcndidamintelligo,vt^\;^o- 

 si'^ecdrm pertineat : nifi quis ita accipiat,vt Vergilij acripedem ceruam,quod minusprobo : ncque enim quen- 

 quara hoc fenfu vftirpafte memini. Grammatici apud Gra?cos poctas aercum exponunt obfcurum,nigrum,ne- 

 bi.;iorum.Nebul«ECoIorvtpot£cinereusafinoconuenit : videturautem idemafini& onagricolor efte,vtconIi« 

 cio cx Folluce,cuius ha^c verba fu nt, KIaiov color eft veftium,quem nunc onagrium vocant. Dorcs enim afinum 

 cillon vocant. Quod autera onagernon totus fitalbus,quamuis ct^yJ^s^-^^^^^oi^a/^apoctadiflus^apparetexfe- 

 quentibus, Ta^vln isft£AiX'Vfi,u6crftt'p<»;//v^u(pi^g^^^ s-tcpdvyicn , id eft, V tta ni^ramediam 



.occupatdorfum,quam ambiuntlincxvtrinqueniues.Namfitotum corpusalbum elfet, dorio excepto, fruftra 

 $ o candida^illx hnc^ memorarentur.Magnus tamen ille & vnicornis Indicus onager,vtPhilcs teftatur, toto prpo- 

 realbet,capitetantumrubet. Sedadiiciam rcIiquaetiamexOppiano, itafere vtaPetroGylhoLatineexpreffa 

 iunt. Onagripaftualunturherbarum, quasabundefunditterra^fortibusferisopimaprseda fa^pefiunt, magna 

 foEmtnarummukitudinegaudent,c^uoqu6 maritusducitjfoeminaefequuntur, fiueisadpaftiones,fiueadfontcs 

 proficifcitur,atque ad vefperam vna cum ipfo ad domefticam fedem redeunt Ex zemulatione & riualitate tanto- 

 pcre laboratjVt fui pulii de matre fint eifufpcfli. ItaquefcEminxparienti proximus affidens,partum expe(5lat,ac 

 fifosminaeditur,araatpartum, &Iambcns ipfumlinguaconformat: Sinautem editummaremvidet,tumfane 

 animoincitatur, & exargritudine laborare incipit, quodaltermasnatusfit, qui matrealiquandopotiripoifit: 

 quam ob rem fu renti animo & pro m pto pullor um tefticulos aggreditur abfcindere : Mater etfi pariendi dolori- 

 busdebilitata,fuotamcn infelicifiliocontrapatremauxiliarimolitur; &quemadmoduminbellocumhoftcsfi- . 

 liointerfe(5tomai:remretfahunt,qusegnatUinac!hucca;depalpitantem amplexamagno gemituplorat, genas(|f 

 lacerans infra mamillas fanguincm eftundit : Sic illa videns pullum vicinum ad moriendum,mifcrabiHter lamen- 

 tatur,&lagenti perfimilis eft. Diceres miferam fuum partum circumeuntem. fuaui & fuppHci locutionc diccrc: 

 Marite,cur tuusafpe6tastamtruculeutus ? Curoculitui,quianteIucidieffent,fanguineiapparent? AnneMe- 

 dufie faciem vides, quiehomines in faxa conuertit? an immanis draconis virulentum foetum ? an learnsc catulum 

 montiuagie Pltanefiliumcommunifufceptumvotocaftrabis } Omemiferam, quse partum cdidi infidicemob 

 fcclus paternum. O fihumhocmiferiorem,quod non vnguibusIeonum,fcd plusquamhoftihbuspatrisdenti- 

 bus ob riualem in ui diam caftraris. Poft hxc elegantiftima eft epiphonefis poetse in aemulationis & zelotypiie vimi, 

 cuius partem quin fubfcribam temperare mihinonpolfum : 



Zid Troi nii oosov i<j^v ^}],\oio Tmvdyejov jfnB^, Keivov <^ <Pv<n!^ Kp^.np^con^ov eiav^diSg 



j O Syjnci^ dvo(,^,^cti;i.ca; j ttv^I? J^ifx,etoov i^w^uv, M^m^yl'j (pi^etv cl^oc.f.<.ocvTtvov c^TrvciTotj; dc^. 



Ov Trdi^ct^ nyi^n<^ (^/aj^? yAvxi^cTtn Tvx.i^faiv, Ov^ STO^H^jTrijx? rt ixQAc^v,GtrK ot^iv 'ciA.oqfA.iii, 



O Tns^OTav^Z^yxAiog Ti y^) cx^axrilQ^ dvnQoAvia-^. 

 ^ Ariftoteles in mirabilibus quiddam fimile fcribit de equis lylueftribus in Syria, quos gf egatim incedere di- 

 cit,aceorumduces,fiquemminoremnatufoeminamfalire viderint, tandiu illumperfequuntur, donecaftecuti 

 oreinterpofterioracrurainfertotefticuloseiuseuellant. ; - 



Sitisimpatientem elTc hancferam,conftatexPfaImo centefimoquarto , t)6^ihus , inquitpfaltes, fontesim- 

 mittit fluuiis, vt inter montes prastermeent : bibunt inde animalia cunda, & fitim fuam extinguunt 

 ^ffr^fw,ideft,onagri. Nam cuminregionibuscahdisficcisquetanturn reperiatur, &obtimiditatemfubindeio- 

 cummutetmagnacumceleritate, prsefertim cum natura corpore ficco fit, afinininempetemp€ramenti{funt 

 60 enim fylueftria eadem qua vrbana temperie, fed ficciora fere,caIidioraque ) neccfTe eft f^-pe fitim pati. Videndum 

 efttamen,ne oryx, quemphyfiologiveteres&boniauthorcsperpetua fitiard^re fcribunt, nonitemonagrum, 

 arecentioribus&imperitiscumonagrohacinreconfundatur. Vtrunquefan^ Africsefiticulof^regionis pecu- 

 liare animal eft,fed magis oryx. Metuit & fugit feras omnes carniuoras, ideoque,vt plcraq; tiraida,veIocitate va- 

 let.VenatioIeonisonagerinfohtudine,&pafcuadiuitumpauperes, Sirachcap.15, &Oppianus, it^.r^^oTg olyajyt 

 6W?s.£'jt;5>?^<n.Adduntrecentiores,aquam puriirimam tantum ab onagro bibi, nccfacile aliam ; & cum vrgetur 

 a canibus,excrementum alui odoratum reddere,circaquodiIIisdetentis ipfum eft^ugere: Fceminam nimis libidi- 

 nofam efte,eoq;nominemarifspemoleftam : Mareshbidineaccenfosjfifoeminf dcfint,montes fcandere,ven-> 

 tum naribus haurire,& voce ter. ' bili rugire:Cor onagri pinguiftimum eflciFeram ipfam quato magis capta man- 

 faefcit,tanto efferatiorem eflcantequara capiatur.Sedhorum omnium grauem authorem habeo neminem ; nifi 

 fo quod Piinius tcftatur , fceminas gaudere copia libidinis* In hoc genere finguli imperitant gregibus fgeminaru m. 



^mulos 



