iSos ^ Vaccs, C. Lik Z 4-^ 



j^nimonariQ noftratium quida,agarico,gentiana, & rliaponticopermixtis ttieclentiir. Afari cotttrit/e radicescutn 



faletum ouibusad pulmonisvitia&tuflim ddnturjtum bubus vt pnrgcntur , Hieron.Tragus. TufTim &anheli;- 



Qui eandem herbam Teucrion vcterum Gr^ecorum cue conijcitjpar 

 addu<3:us,partim quod mira eius vis ad remedium lienis explorata fit, fi q^uis vinum in quO macer ctur per dies ali- 

 cjuot bibat.Ego quanquam veronicam noflram rcd:e proTeucrio vfurpari poffe admitto,nec aclmodii repugna- 

 ucrim iudicio rragiimagis tamc animus mihi inclinat ad illara hcrbam qaam Leonardus Fuchlius primus (ic ap-^ 

 pellauit,cuiushic verbafubfcribamiTeucrium (inquit) oificinis ignotura G&rm^ni& grofs bathe'figel(iA eft beto-^ 

 nica maior,quod nomen puto ipfe confinxit) dicitur. A Diofcoridc chamsedrys etiara nomiriatur , vtpote cha- 

 msdryi fimiiUma,adc6 vt yicilfun etia chamjedryshoc nomine di^ta fit Teucrion. Maius tame quam chamsdrys 

 Teucrion eft,vt merito Germanis betonica maior nuncupari queat. Nufqua quod fcia fponte ui Germaniapro- 

 iienitln CiIicia,Diofcoridetcf!;c,abundat. EgoidanteannosaUquotin hortisquibufdaltali^ vidi,nec vnquanl 

 alibi.tunioacluliomenfibasiloret Incidendi &tenuium partiul"acuitatiscll;,quarchenesfanat,& ordinefecutt- 

 do calida,tertio ficca exilHmari poteft^vt Galenus fcnbit. Hcrba efl:,inquit Diofcorides,virg^ referens efligicm, 

 chamiEdryi fn-nihs,tenuifoho,non mukiiciceridiifmnle A.piidPiin!uhcmionitisquoq;Teucrium cogflomina- 

 tur,nimiruqu6dfimiHterlienofismedeatiu-. Inucnit&Teucereadea'tate(qua Achilieon AchiKes) 1 eucrion, 

 quam quidahermion vocant,fpargentciuncos tenucs,fohaparua, afperisloc?.'? Jiafccntem, aulterofapore, nun- 

 quamfiorentera.Neq;femen gignit.Mcdeturlicnibus.Conniatq; ficinuentam: Cum'cxca viiper eam proiedraef- 

 20 fent,adh;e(iiTe Heni,eumq; cxinaniifjAOb id a quibufdam fpienion vocatur.Narrant fiics,qui radicem eius edunt> 

 fine fplene inueniri. Quidam ramis hylfopi farculofam^folio faba',eode nomine appeliant,& colligi florente ad- 

 huciubent,ade6florere no dubitant,raaximcq; ex Cilicijs & Pilidia; montibus iaudant. Hsec Plin.25,5. Apparet 

 auteTeucrioniiiudquodpriorelocodcfcriplit &hermionaquibufdavoca:. p.o.acHr (codicesquidam iraprclTi 

 no hermion,fed herraemon habent, Hermolaus rede reftitmt hemionion : hermion vero inter eryngij nomen- 

 claturasapud Diolcoridem lcgimus,non etiam afpleniquod HermolausinPhnium fcribit)omninoDiofcoridis 



:,qu£E Flmms paruae 



cellus Vergilius transfert,luna? nondii tumentis in globum figura.Sed videtur Plinius cum diuerfa Teucrij gene- 

 3.0 ranodifccrneret,alteriusquodDiofcoindesTeucrionvocat,foliavtenuia&ciccrifimilia,huicattribuifle.Auter- 

 ror potiuslibrariorum efl:,vtHerraolaus fentit,&legendu ari vel curua : aMaflJario cnim no redefuper hac cafli- 

 ^ationcrcprehenditur. PorroalterumPlinij Tcucrion ramishyflbpifurculofum,omninocum Hermolao Dio- 

 fcoridis Teucriura efle credideriramara id fimile chamxdryi fcribitur , quam inflar hyflopi ramisfurculofam effe 

 conflat: Accedunt&nataleseidem exCiUcisE &Pifidi£Bmontibus:necobftiteritqu6dfab3efoUum PUnius ei tri- 

 buatjDiofcorides ciceris.Na vbi vno excepto om nia conueniunt,faciIis excufatio cftipriefertim in iUis rebus quas 

 exaUorCididispendentjVth^cduoPUnij Teucria, quoruneutrum abipfo cognitum verbaeius fatis declarant» 

 Quamobrenon probauerim illos qui fabam inuerfara vulgo didam altcrii hoc PUnij Teucrion eflfe fufpicantur: 

 reh-igerat enim illa humeftatq; (licet modice fimul aftringat) ac portulaca? propcmodum per omnia vires habet: 

 tantuabefl vtlienemobftrudioneUberarepoflit. Eaderatioeftcurnonprobem AntoniuBrafauoIam, cuiTeu- 

 .40 crion Diofcoridis pimpinella vulgodida videtur,cura ilU plurimuaftri6(:ionis infit: Teucrion vero fecundu Ga- 

 IenumincidatacattenuetNouiquidenvaftringcntiapluriraaIieniprodeIfe,fcdilUsopuseftacriraoniajaUquavei 

 amaritudineconiunda, vtadlocum tamremotum penetrarevaleant. Horuveroncutruminpimpineiia depre- 

 hendas. ProindecupriusiliudPlinijTeucrion,noaUudquam Diofcoridishemionitisfit,autPUmuserrauit:aufc 

 FuchfiusquiUenisexinanitihiftorian5hemionioDiofcoridis vt PUnius,fed eiusTcucrio attribuitEIcrnionion 

 (inquitHermolaus) afplenofimiUseftintantura, vtdifficiIefitinternofcere:eadefereMarcelU VcrgiUj fentetia 

 eft.Ego & foUorum figura (vt fciunt qui verara afplenon vulgo ceterach apud Arabes &Italos adhuc di(5lum no- 

 runt) &aUaspermuitum intercfllc video. QuanquaPUnius afplenon etia hemionion vocarifcribat, lib.iy.cap.^. 

 Afplenum (inquit) ftint qui hemionion vocant,foUjs trientaUbus,mifltis : radiceUmofa, cauernofa, ficut fiUcis> 

 candida,hirfata:neccanlera,necflorem,necfemen habetNafciturin petris,parietibus opacis,humidis,IaudatiT 

 50 fimainCreta.HuiusfoUoriiiureinacetodeco(ao,perdiesquadragintapotolicnem abfumiaiut:qu2: &illinun- 

 tureadevi(ficenimlegendu.exDiofcoride.)Sedantfingultus.Nodandafoeminis,quoniafteriUtatemfacit,H§e 

 Piin.EtIib..Z(5.cap.7.Singultus (inqLnt)hermioniurafedat,legenduhemionium. Hocetiaphilologis annotatu 

 non indignu videbitur, vbiDiofcoridis interpretes fcribunt Teucrion nafci in CiUcia eiusq; partibus quas Gen- 

 tiadem &Ciflademvocant,inGr3ecocodiceiraprefl6Iegi, 6i'K(?ax^'ocTi?')^ r£<'n«.'^i»(^K)i7r/S'<x,Jc«Ax^'>j: apud PUniii 

 vero inCiUci«&PificU2montibus:vndeapparetDiofcoridisIocueflecorruptu:egoPUn!j k pr^tulerim. 

 Nam neq; Cifladisneq; Gepidis vlUuslocinoraenvfquahad:enusIegerememini. Deafpleno Piofcoridcs eade 

 omnia qux PUnius fcribit:ac infuper,foUa ei efle fcolopendrse infedo fimiUa,poIypodij herbs modo incifuris di- 

 iiifa,inferneafpera & fabflaua,fuperne viridia:FoUa veficx ftiIUcidio,& fcUis fuftufion ibus fubueniunt. Calculos 

 veficx franguntcCrediturftcrilitatefacere afplcnosper fe,& fi cu miiUUenecorpori adalligetur:iubentq; in hunc 

 60 vfumnoci:eetfodifilenteluna, Hxc Diofcorides. Theophraftuslib.p.cap.i^. hemiononficvocarifcribit,qu6d 

 muii Ubenter ea vefcuntur.amare eam loca montana & pctrofa : Radice tenui efle,&ad facienda hominis fterili- 

 tatemdari,additismuIinavngula&corio:velvtGazavertit, femine:nam 4f^^a& oTT^fj^cc GrsEcisfinitima funt» 

 Scolopendrion herba (inquit Franc.Maflarius) quam Diofcorides etiam afplenon appellauit, gignitur in petris» 

 & vmbrofis ctiam montium,& circa fontium riuulos maiore ex parte prouenit Afplenon vocatu eft, quod ani- 

 malibus lienem abfumat,hoc modo inuentu teftante Vitruuio circa Potereum flumen,quod cft Cret:^ inter duas 

 ciuitates Gnofon &Gortynam;dextraenim &finiftra eiusfluminispafcebantur pecora, fedexijs quxpafceban- 

 tur proxime Gnofon fplenem habebant: qux autem ex altera parte proxime Gortynam,non habebant apparen- 

 tem fplenem : vnde etiam medici qujerentes de ea re,inuenerunt in ijs locis herbam , quam pecora rodendo im- 

 minuerantUenes:itaenimherbamcolUgendocurabantHenofoshocmedicamento: quam obcaufarn afplenon 

 7© & fplenion vocauere : non aute,vt ridif ule e^fpofuit Marcellus, quodlongitudine latitudineq; fuafafciok&^m- 

 ' E plaftelh 



