T)€ Quadrupedthm 



flaftclU fbrmipihaberet.Piencjue omiies mcdici haaenus pro rcolopendrio aliam omnino plantam acceperun f , 

 (quam&aiij v^lg-o &Gerrrianiiinguaraceruinamvocant) quae prouenitfolijslapathi , longioribus duntaxat 

 adultioribusquejmoclo fenis,modofeptenis,interius Icuior^auerfisannexos cxiles ceu vermiculos prsferent : m 

 opacis hortisquenafcitur,aufleri guftus,caule,fiore,fcmine deficitur. Sed phyllitis harc non fcolopendrion voca- 

 tur aDiofcondejquarredius&magispropfie quamquxfcolopcndrionappellatur, linguaceruina a Latinis in- 

 terpretaretur,vtTheOdorumomninotaxcm,quifc6lopendrioninTheophraftormguam ceruinamimproprie 

 conuerterit.Nonidefunt qui &heraionion (fcilicctTheophrafti) effefcofopendrion affirment , Uxc Fr Maffa- 

 rius.EgomiamckatoTheophraftiloco,vbidehemionio,ideftafpIenoDiofcoridisfcribit,^Mo,(j. 5 ^ cpJz^ov <mo~ 

 Ao W)»V,id eft folium fcolopendrio fimile (efle vel habere aiunt:neq; cnira ipfe herbam infpexit, vt ex verbis eius 



apparet) vel librariorum erratum efie puto,vtfcribendumfitcrxoAoT£v%adeftfcoIopendrxanimali multi 

 reae apud DiofcDridem legitur his Vcrbis^ffKoAoTrt^flc ™ 5>5^/«,& res ipfa declarat:vcl ipfius Thcophrafti,quod fa- 

 cile fieri potuit,qui i:em fibi non vifam,& ab alijs tantum auditam defcribat:vel fcolopendrion vocem diminuti- 

 formx eodem fenfu quo pHmitiui fcdlopendra,animaI fcihcet,accipicndam effe.NuIlus certe vcterum vfqua 

 fcolopendrij herbae fcorfim tanquam abafplcno diuerfae meminit. Quamobrcm nouam Fr.Maflarij opinionem 

 nequaquam probaucrim,qui in commentarijs fuis in nonum Piinij ad herbas digreffus , dum hemionon Thco- 

 phrafti ab afpleno fiue fcolopendrio Diofcoridis diuerfam effe contendit,Th eophrafti verba,non Graeca , fed ex 

 tranflatione rhcodorifuis confirmandisadducit:vbiTheodorushcmiononradice numerofa & tcnui conftarc 

 tranftulit,cnmGra:cusGodexiraprefrusp/^a^A€7fj«V,ideftradicestenues folum commemoret, non etiam nume- 

 ^ofas. Deindc Diofcoridis Verba,cum ait afplcno multa eflc folia ab vnaradicc,t3A«o^«^>ia? p,;nj,- '^^^^x^A^^i 

 huctorquetvtfimpliccm&fingularemradiccm afplenoaDiofcoridetribui exiftimet,cumDiofcorides non id 

 fentiat,fcdab ynaradicc,ideftynoradicisfummoprincipio(quodin pkrifq; plantis vnu& fingulare reperitur, 

 licet inferiora in diuerf^s abcant partcs) plura ftatim enafci folia,quod & in fiiice foemina fieri videmus. Sed he- 

 niionios,inquit,quam modo citherach rcccntiorcsappcIlant,vcres ipfa monftrat,radice eftnigra,numcr ofa>e- 

 nui,ytcapiIlamentifpcciemrcferat:afpIcno vero(quiin omnibns ferecum hcmionio pr^eterquainradice con- 

 tienit) iimofa cauernofa,ficut filicis,candida,hirfuta (qus orania Phnius ei tribuir) itaque diuerfani cfle ncceffe 

 cft.Addimusetiam(inquit)quodDiofcoridcsipfemyofotidaradicem vnam dieiticraiTitudinis multis capilla- 

 mentisfibratarnhabentem in totumfcolopendriocomparauerit. Hsc duo poftremaMaflarij argumentanon 

 difficile eft refellere.nam quod colorem attinet,variant aliquando authores,& colores ipfi pro natalibus ac setate 

 Variant:&cumiupcrficiestantumvniuscoloris,interiorvero pars totaaltcrius eft,nilmirurafi dilTidcantautho- 

 res,pr£fertira cum fa;pe contingat radic^s non recenter efFoflas,fed purgatasintueri. Poftrcmo quod hemionon 

 tenuesradiccshabere fcribitThe0{>hraftus,decapiUamenti5quibusfibrataeftaccipipotcft,prifertim c« tam 

 numcrofa:fint,vtmaiorfiucvnafiueplures, ijs inuoluta occultetur. Gbtinuimusigitur nififallor hemionon 

 Theophraftinonefle aliam quam Diofcoridis afpIenon.Hemionitin verd DiofcoridisaHara quam hemionoa 

 cflrejMalfariusre^efatetur.InTheodoritranftationehocetiammihidifplicetjquodhemionon montfnis pla- 

 niciesamareeonucrtit.In Grscolcgimus3p«Ki«;;^we/<3^;(^srsTfwd>),id loca montana & faxofa: ncque en ra vt 

 planafint rcquiritur.Adco difficile cft homincm in rebus ipfis non excrcitatum, vtcunq; linguarum pr ritia pol- 

 Icat,boniinte,rpretisofticiofatisfacere.Sicpr6ximeantecitatumIocum,cratci reddidit pro crata-ogoni , idque 

 linimodiruffumnafcirin GYXcoc^^pv^TcuJlirovT^^^fnTi^hlvov^^v^vov , hoceft melampyro herbx fimilc rafcit ir. 

 CsEterum quomodo accipiendum fit lunatura heraionitidis f6lium,non facile dixerim : intelligi cnim po' eft v J 

 fohoadtotumla.tusalterutrumindimidiatumcirculumcontraa:o:ve,lqualatiflimum eftfolium circa primum 4^ 

 apedc ortum,vt in aro confpicitur & anaxyride ob candem figuram fic dufto rumicis generc,eminentibus vtrin- 

 quetanquam cornibus.AIiomodolunatafuntdracuncufimaiorisfolia,rationecaulis cui hxrentincuruatiXin- 

 guam ceruinam vulgo didam quamuis aliquando hcmionitin efle crcdidi, (enafcentia enim primum folia luna- 

 tafunt) nunc phyllitin potius cflrcperf >afUs fum,partim dodifliraorum hominu Euricij CordijPctriMatthseoli, 

 &Fran.c.Maflarijfcntentiam fecutUs(quanquaraLeonicenuSj Manardus', Ruellius & Fuchfius aliter fentiant) 

 jsartiraverbisGalenicoramotus,quiphylIitidiacerbitatem,id eft,vehcmentcraaftri(51:ionem tribuit, vt optim^ 

 ratione diarrhaea & dyfentcria eiuspotu iuucntunhemionitidi vero,quam nulli hodie cognitam puto, aftrifiio- 

 nem vnacum amaritudine,idcoq; cam acctopotam fplenicis prodefle. Atquiin Hnguaceruina noftra amaritu- 

 dinLsnihilpcrcipimus.QuamobreranonfubfcribamHieronymo Tragophyllitin &hemionitin vnam & can- 

 dem herbam a Diofcorideprodiuerfis defcriptasaflrcrenti,camq; Hnguam ceruinam noftram cfleJdera cum o-e- 50 

 nusquoddammontanaefiHcispolypodiofimiIelongioribusfolijs&acutionbus,acpIuribuscirca vnam radiceni 

 (qUjefortcalteralonchitis Diofcoridis fuerit) Verum fcolopcndrion efle afleruiflct,mox ceterac etialtalis didu, 

 herbalongediucrfam fimiliterfcolopendrion Verufacit.Matthjeolusfcribitfe aquibufdarei hcrbarix peritis & 

 fide dignis hominibus accepiflc,hemionitin vera abundc prouenire in agro Romano, vnde ipfi erutam in hortis 

 plantauerint. Hemionitidi connumeranda videturfiHculaillaqua Hicronymus Tragus defcribit Hb.i cap.184, 

 rarainuentu,in fyluis aliquando inter faxa pr6minct.radicecapillata,ex qua plurimi iunci fetarum inftar tcnues 

 enafcuntur, tricntales fere, firtguHfingula foHain cacuminc erigunt, angufta , brcuia , & ab altera partcfria- 

 bili quodam puHiere, vt filicum genUs iblet, obfita : horura quasdara modice lunata funt , aHa corniculorum in-* 

 ftarfinduntur.^ ObijcietaHquis, Quidh^c ad boum remedia? Refpondco. Quoniam veronicam Vulgo di- 

 6:am,celcbcrrimiinmedicandisbubusexperimcntihcrbam,nonnulHveterum Teucrion eirccrcdunt,& PHn. 6« 

 Teucrion a Diofcoridis hicmonitide non fatis diftinguit, & alij heraionitin cum phyllitide & fcolopendrio vel 

 afpleno confundunt,de omnibus vna eademque opera dicendi occafioncm mc nadium exiftimafle, pra-fcrtim 

 cum orancs ad animalia qusdam pcr tinerent.Proinde qUx hic de fcolopendrio her&a attuliraus, in fcolopen- 

 drainfedo non repctchtur:ncq; in mul6,qu^ dc heraiono & hemionitide:ncque in ceruo , qu& de Hngua cer-* 

 tlina. Adde quod afplcrtos ad aniraalium omnium , nOn fuum & pccorum duntaxat Hcncm a^grum , vim habct 

 maXimam bubulo t tiam pecori proculdubio profuturam.Sed rcdeo ad vcronicam noftram & Tcucrion. In I- 

 taHaquidamcirca Tridentum abrotono ctiam veronicse nomen attribuunt. Scd noftr^e vcronica: a vctoni- 

 cx ( alij per u, alij per b fcribunt : Latini pcr t iimplex , Gr^ci per duplex ) quadam fimilitudine no- 

 menfaciumfufpicor : nequeenim vnafolum vctonicaeft, quae vulgo apud omnes fcre gcntcs nomen rcti- 

 nuit : fed etiam altera PauH i£ginet2E , quam ille his verbis dcfcribit : Bettonica ramulos pulcgij fpargit , 70 

 tenuiores, guftu ferc infipido, nafcitur maxirae in petrofis . Vfus eft eius inter nephritica medicamenta . 



