J2 De Quadrupedilui 



hmfik^Qr Gnomat^jpceian fortaffisrlnde Scherbis quibufclam, qu^remedium aduerfus Iiac noxam pra^flare cre- 

 dunturjimpofitum nomen hjnfihk^aftt.vt ariftolochise longje:& folano perpetuo,quod boum eeruicibus aducr- 

 fus hoc raalum paftores appendunt. Perpetuum autem arecentioribus genus hocfolani vocatum conijcio, inde 

 quod licet folia amittat,non tamen etiam caules vt reliqua folani genera,fed toto anno virides vegetosq; confer- 

 uet.Vbiqueillam anoftrisappeilari zndiojeleNgtrj^eieeher: quanquam &chama2pityi nuper quidam nomen idem 

 eommunicauerintjquod minime probomeque cnim ratio nominis cadem ei conuenit. Quippefolani perpetui 

 corticem aut radicem quo quis mandit diutiusjco dulciorera fubindefentit,vnde nomen ei impofitum : chams- 

 pitysyerovtabinitioamara&infaauiseftguftujitanihilofuauiorfit quantumcunq;immorerisrnandendo. Au- 

 dioetiammortaleaquibufdaracognominari,cura vcncniminuscjuamvllura folanigcnus habeat, vt ipfe per- 

 fuafus fum,nec vnquam ab eius vfu incommodi quicquam vel homini vel quadrupedi natum audiui. Et cum cx- lo 

 terafoIanigenera,qu2eGr2:civeteresnobisdefcripfcre(hortenfe,vcflicarium, fomniferum & infanum, cx qui- 

 busduoprioratantumnobiscognitafunt)omnia,tefl;eGaIeno,rcfrigerent, ideoquenoxia fint, pr^fertim co- 



piofius£umpta,vtfrigidavcnenafolcnt:illtiddequohicagimus,cumduIciirimumfit,&pulmonisiecorisqj ob- 

 ftrudiones cxpediatjac pituitas laitorem incidat,quod multis experimentis certum efl:, nequaquam refrigerarc 

 dicemus, Succum veroacinorum refrigerare,cum fubacidusfit.&difTecarejVtiMatthxolusrefert, non negaue- 

 rim: Additideraadmaligna&contumacia vIcera,acvulneruminfiammationcs,egregiamhuius fucci yim fcfe 

 expertum. Damnaueruntin eofortaiTisodorisgrauitatemjquxinfoIijs&baccispcrcipitur, quiprimi mortalis 

 cognomen addidcrunt.Aciniquidemomnibusfolanigeneribuscomrauncsfunt,&foIiorumferengura. Quod 

 olim hortenfe fuit,in hortis iam coli defijt/ponte vero natum paffmi circa hortos fatis copiofum habetur. Neq; 

 cnim alfentior Hieronymo Trago, qui folanuillud fylueftre,radicemaxima,acinishalic,accabi,fednigris&nu- zo 

 dis,quodinter cognita nobis folani genera nocentiffimum eft (in Italia folanum maius vel bella donna vocat,nos 

 fihuuijfbeers) pro hortenfi capiendum docet:dc quo pluraintcrfuum rcmediadiccmus. Ca^teru folani n®ftriper- 



deraefolij s iimilior videtur,malo tamcn folanum noftru an tiquo iflo nominc intcrim donarcjdonec aliunde cer- 

 tiora difcamus.Nam Pvucllij fcntcntiam de frutice illo amplexicaule.quem figillum D. Marise aliqui vocat,& ipfc 

 aiibi malacociffumjahbi cyclaminon alterum facit, MatthjEolus iam reprehcndit, cui nos libenter fubfcribimus. 

 PrsEtereaveratri nigrifpeciem,abrotonifQljjs 3 quam HieronymusTragusdefcribitlib.r.cap.i^^. itidem alimili 

 effedu contra afthma quidam vocznthynfibkrafit-.nzc non gnaphalium berbam,quam iXxiimropirkram: quoniam 

 torminibus medeatur.defcribitur autera ab ecdem Trago lib.r.cap.iop. vbiid polium alterum Diofcoridis cffe 

 conijcit,fedfalfo.CalenduIadatur vaccisanhclolis. luda-i hodic cumpropter diuerfosaliosaffedus carnemnon 

 fanibouisabominantur,dequibus in hbris corum Thalmudicis permulta prsecipiaudio, tum fi pulmoncs coftis 

 adhxferint, (quodluibus etiam accidere fcrtur,vulgo vocant angheft) vel omentum peritonseo.quos quidem ad- 

 hsefuspartiumexulcerationeminterdumfcquicrediderim. Eillaute&illagrauispcrnicies, cumpulmonesexul- 

 Gcranturzinde tulfis & macies,& ad vltiraum phthifis inuadit. Quse ne mortem afFcrajit,radix coryli inuflaita^vt 

 fupradocuimusjperforati^ auriculseinferitur,tum porrifuccusinllarhcmin;EparioIeimenfur^mifcetur,& ciim 

 vinifcxtariopotandusdaturdiebuscompIuribus,ColumeIIa.ApudVegetium vero ficlegitur^radixconfiljcrinis, 

 fuccus porri,omnium hemina pari menfura? oki mifcetur,&c. Ego Columellaeledionem prstuIcrim.Dc crau- 

 rofiue{I:ruma(vtTheod.Gazareddidit)afFe<ftuvtvideturpellilente,cumtabe pulmonisconiund;o, m prjece- 4«5 

 dcntibusdidum efL 



qu.x t 



caules modice co6ti,& ex aceto dati.Sed vno die abllincndum cfl; alio cibo.,Qui( 

 nepafcipoirit:TumIcntifci,oleafl:riq; cacuminum pondo 1 1 1 i.&lihramelHs vnatritapcrmifccnt aqua; congio, 

 quamnocl;evnafubdiohabent,atq;itafaucibusinfundut. Deindeinterpofitahoramaceratieruiquatuorlibras 

 obijciunt,aliaq;potione(aHoci!.oveIpot!0ne,Veget ) prohibent. Hocpertriduumfierijdumoraniscaufiilan- 



proximam clunibus partem cauda? vinculo (relficula vel lino, Vegetius) vehementer obftringerc, viniq; fextariu 

 cum olci hemina faucibus infundcre,atq; itacitatum per mille & quingcntos paflus agere (bouem currente tra- 

 here,Veget.) SidoIorpermanet,vngulascircumfecare,&vndamanu peranuinfertafimum extraherc, rurfusqi 

 agere currente.Si nec hsec profuit res,caprificiarida; conteruntur,& cu dodranteaquse calid^E dantur,Columclla. 

 (Vegetius fic Icgit,Si tardius proficit,tres partcs lauri diucontcruntur , &cum dupliciaqu^; calid^e dantur.) Vbi 

 nec medicina proceffit,myrti fylueftris foliorum dua:librse deligantur (tunduntur in pila, Veget.) totidemq; fcx- 

 tarij (libr«,Vcg.) calidse aquse miftiper va« ligneum faucibi}| infunduntur : Atq; itafub caudafanguis emittitur 

 (quatuordigitisabanopercufiavena)quicumfatisprGfluxit,inhibeturpapyriIigamine. Turaconcirate agitur 

 pecus eoufq;,dum anhelet.Sunt & ante detradionem fanguinisilla remedia:tribiis heminis vini, tres (quatuor, 

 Veget,)vncia;pinfitiaIlijpermifcentur,&pofteampotionemcurrerccogitur.VelfdisrextanSjCumcepisdccGm tfa' 

 (decemvncijsceparum,Vegetius)conteritur,&admifto mtlle decodocoHyria (longiora, vtvcntre rcfoluant, 

 Veget.) imraittunturaIuo,atq; itacitatus bosagitur,ColumeIla.Eadefermeremediaadftrophos,ideft tormina, 

 Paxamus pra;feripfit,vtpauI6 poftreferemus,etfiidem prius de cruditatefeorfira agat..Bubus cruditatelaborati- 

 bus(inquitPaxamus)medebimuraquanicalidampropinantes,brairiC2:q;acetoperfufeapponentes fafciculum 

 vnum, Aiiqui partes teneriores bralTicje elixantes & contundentes,ex oleo cas illis per cornu infundiit; ftragulisq; 

 fimulbouemlaborantemcalefacientes,lentaillumexercentdeambulatione;ldquodnofolumboues,fedomnia 

 pecora iuuat. Alij rurfus agreftis oleae folia,aut coliculos aliarum arborura teneres contundetes, aquamq; infper- 

 eentes diftemperant,ac tandem vna & altera die fex heminas infundunt,H«c Paxamus. Si crudi tas & ventris di- 

 fteHtio male habeant bouem,caudam eiusdeorfum raagna vitrahito&extendito Pluradeinflationediximus re- 

 troiiimentione bupreftis,&rurfusftatim poftpuftulasfauciu. Matricariam quoqj herbam, vt vocant, cotra hoc 70 



malum 



