6^6 De ^luadrufedthm 



comropdlus non inuenJo quSira quod fpAmlam fcBtldam vocat.quo & pedkuli oeciduntur,vt ctiatn colch{co,3cc» 

 C^rerum vc aconitum alterum platanl folia habet/ic etiam c!ci,ne ipfum qaidem fine veneno.Gr^ci cici aikerua 

 vocant, de qua Auicenna, Dicicur quod perfcrutacio vltima in exprcffionekesb alkerua &:refami5 admodum ve- 

 nenofa&moctifcrafii.Cornuadeiurabei Arabice,ideft^pic3r,proqua transiatum eftinAlmanfore,ccrnuacer- 

 ui montani, laedic iimiliter napellojquem odorc cciam referr, Arnowus. De cornu fpicas calidiflimo & erodenie 

 vencno mihlignoto, Auicenna ftatim poft napellum iradat. Ec fubindc de veneno quod murkion appelIac,{BcI- 

 lunenfis legic farfiun Jcui eodem raodo refiilatur quo napello : & herbam ipfam napdlo fimilem efle putat, face- 

 tur enim fe ignorare, Ego apud Grsecos nihil quod cum eo conferri pofTit reperio. Glofla Arabica, inquic Bellu- 

 neniis,cicutamexponit.Atq«i Auicennaintercaiidavenenadeeotradat. Myofotaherbanon alia quam Dio- 

 fcotidis& Gca:corum,dcfciibitur a Plinio 27.12. floreceBCuleo,vifeptica& exuleerattice, quas&argilopasfa- 1 

 liet,&c.Eftautempltnceaderaquralteraraurisaaricula Diofcoridl: quam tamenfepcicam eiTc^vel cxuicerate 

 alius nemo fcripfic.Galenus in fecundo ordine eara ficcarefcribiccalidicacera vero manifeftara nullam obclnere, 

 tancumabcftvcexulceret. Sed neqj nccefle cftexulcerare autexederequicquid ad^gilopas rei9:cadmouctur, 

 cum &refrigerantiaquxdam,fedficcantiaadmoueantur. Qu6dfihasquasPiiniuseifalio tribuit facultates ha- 

 beret, aconito viribus eoniungenda eff^et, qua quidem occafione eam hic memoraui. Luparia: puluerem cura 

 butyrofubaduraomnegenusimpetigtnumfanarepromittuntjiniumentis&hominibus. Mulomedici apud 

 nos vlcera phagedasnica equorum(vermes appellant>conito,vitro & axungia mixtis curantralij etiam alia com- 

 mifcent. Napellum aliquirecentioresaconitigenusfaciunc.Matthasoiusnegat; quamobrem priuastim deillo 

 agere volui,aliorum primum fcripta propofiturus, inde meam fententia, aconicl genus efle , coBfirroaturus. Syl- 

 uatieus Arabicas voces bix, bifmus vel biflum, morgnapelli (mus napelli, potius) &alfarfas, diuerfis In locis na- j 

 pclium incerprecacur : bixis vero coram, quam aconicum pr|[mum efle infra docebo : icem alchlehil,gumrai na- 

 pelli, eum aliorum nullus quod feiam vUu napelli gummi comro emoret, fed ixias charaatleontis vent nofi , quem 

 thcfifieveltaffianominat AuiGcnna: aqua plurimum d fFcrtGracorum thapfia, qu«tamen & ipfj,&gumrai 

 eius a recentiorib. quibafdam ( Arnoldo & alijs)incec venena numeratur,& fuccus eius a Diofcoride. Albis,id efi: 

 napeUus BeUunenfis. Etrurfus,Albifieft medicamen jnquorecipicuralbis,id eftnapellus.Bifmus, musnapelli, 

 Idem:Indcforfancorruptebis,ideftnflpelIusmofivocatur: mosquidemPerficcraurc fignificac. Bifmus buha, 

 id eft nspeUus M^ yfi,BelIunenfis. Bcfalbi, id eft napelli, Vccus gloflbgraphus Auicenns. Farfas, ( fortefaiflun, 

 dequopaulofuperius d ximus)dicitur quod fitnapeilus.alij venenumletale,ldera. Apud AuiccnnamH.^.fen.^. 

 in roelle venenato proaconito legitur alfucharam, interpres inepte vertit hyofcyaraum nigtum : fignificatenim 

 cicucam.vt Bellunenfi quoq; placer. Arnoldus aconitum vocat vfcat, & lycotoroix, pro lycodonon ; & alterura | 

 genus folijs cyc!*mini ediforion,pro chelyphonon. Bis, id eft napellus (inquic Auicenn) eft venenum pcrnicio- . 

 fum.immodicecalidum&ficcura :illicumdeleralbaras(ideftvitiligenes.)&poturaetiam cum ex eius gegueri- 

 fcet in potu faraitur (Bellunenfis fic legit , Confe<aio didla alberzachali in potu fumpta delet albaras : Sy luaticus 

 fimplicius legi t,delet albaras illit u & confert lepra::) & fimiliter confcrt leprae. Potum occidit, dimidia: drachma 

 ponderc,veleciamrainore,vtegoiudicd. Antidoturaeiuseftmus napelli, quieonurritur. Coturnices(feman) 

 quidem eo paft^ non moriuntur, (apparet hasc verba inepte ex Galeno translata qui fturnos cicuta cicra noxara 

 pafci tum alibi fcribit,tum In lib. ad Pifonem; concurnices autem elIeboro,vt& Ariftot. lib.i. de plantis.) & pras 

 omnibusdiatiaofchu compofitio ei refiftit maxime, Auicennalib. i. ca. 500. Et mox fequenti capite,Bi(mus buha 

 (inquit)ideftnapelIusMoyfi,tcfteloanne,herbaeftqua;nafciturcumnapeflQ: & quicunq; napellus ei vicinus 

 cft,non crercit,aut frudum non producit : & cft pra:cipuum antidotum. napelll . vtills ad omnia fimiliter, vt con- 4< 

 tra albaras &lepram . Bifmus vero feu napellus mns,eft animal,quod moratur in radice napcili fioct raus, vtilis ad 

 albaras & lepram : (datur eciam concra omne veneaum & morfis a vipera.j Ha;c Auicenna ; ea qua: parenthcfeos 

 notis inclufimus non habentur in quibufdam codicibus. N apellus, inq uir Syluaticus, herba eft fimilis helleboro 

 ntgco. cuius radix digericur inftar retis, & antonomafticc eft herbaf qaarlibet; venenofa; & eft prima pars aconiti. 

 Isjapellusf inqaitCcefcentienfis jeftnapusmarinus.inlittore roariscrefcens,illitusdeletraaculascutis: &cuni 

 bibiturmedicamentis quas venenum eiusremittanc adraixtis,valetconcra leprara. Ecquodrairaculiinftareft, 

 niusparuuluspafG!tur&inuenituriuxta<pfum,ancldoium{pfius.Glisanimal,glis terratenix,glis lappavocatuc; 

 & illud animal moratur in radice napeJli, Sy luaticus. A rabice quidem mus ille bix vcl bifmus vocatur ;& forte 

 aliquis pro bislegit glis. De vcro quidera glire, nos fupraabuode lcripfimus. Sunt qui murem illum napelli, fire- 

 ae memini,colore vatium cfle fcribaat ; talis aurcm & glis eft, fufcus reliquo corpore, ventre candidus : & rauris j c 

 illud genuv quod sb atieUanss apud nos nomen forticur, de quo plucain Muribus. Vtrunq; per fyluas & raontes 

 reperitur, vbi nimirum aconita quoq; crekunr, & fieri psceft, vc inter faepcs praecipue , vbi frudus aliquos colli- 

 guntvelexedunt,f^piusiuxtaaconitareperistur:quanquam &alios quofdam roinoresmuresin mohtibusvidi 

 ijfdem, qui & aconita producunt, ijs veco pafci , ab incolis & ladarijs hominibus , cum diligeiiter interrogarem, 

 nufquamrefciui. NapellusfinquitPon2ettusCardinaUs)fiueaconitlfpecies,fiuenonfit,ade6cettepern!ciofus 

 eft, vt eius fuccus rumpat vafa,in quibus reponitur. Quod autem dicitur animal paruum reperiri in cius radice, 

 antidocum aduerfus ipfum,ncm puto verum, nec hadeous fuit expettum. Lapidis aut cornu genps, quod Hn gua 

 ferpentis vocanr,fudore arguic fel leopardi, viperam, napellum, fi quod horum adfic, non itera alia venena,Mar- 

 tharolus ex Aponenfi. Idem Aponenfis in lib. de venenis capitc 3 0. de fucco nap.elli tradaos, bezoar ( inquir ) eft 

 xnufcns natus in radice eius.cuius aridi drachma: duac in potu dantur. Napellus ( inquit Auicenna li b. 4. fen. 5. 6c 



t. QUG 



vinu&butyrumbubulu coa:u,multisrubindepotionibus;ptodeft&corr!cuglandiucum vino decodu. Deicde 

 pr<^c< pua eius cura eft beeahar,& mediearae de mofcho, & algeduar,& ture (buha, feu bifraus buha, vt Bellunen . 

 legk:}& theriaca magna quandoq; vfq; ad termiou-.(fi inira certu tempus detur,nec nimium difteratur.)Pr?ftan- 

 tiilimu omniu,fi detur mofchusin fricatione albezjhard: aut quantitas drachm? de medicaraento molchi cu fili- 

 qua vna mofchi. Sunt qui radices apparis bez*har napelli putenr. Conueniunt quidem omnia albezaharad, fed 

 maxime q> finaile eft alamini. & flla vt lithargyr us habet. Itera animalq» vocat furinus (mus napelli,Bellunen i n 7«^ 



csbo 



