I 



»iortanum pipcr,ligufl:icum,carcum,origknum,apij (emeri,IaferisradLicem,frica|3is : fuffundes liquamen, lus kt 

 fao libi : vino &; paflb tcmpcrabis : exinaniesin cacabum : facias vtfcrueat : cum ferbuerit,amylo obligas : por- 

 cellum compofitum in patinaperfundes:pipcra(perges,&infcres.Porcellus Celfinianus : Ornas , infundes pi* 



Eere,ru ta,cepa a fuureia,fucco fuo : & oua infimdes ptrauricula: & ex pipere,liquaminc,vino modico in accta- 

 ulum tcmperas & fumcs.In porcellum aflum:Teres piper,rutam,fatureiam,cepam,ouorum coftorum media: 

 ]liquamen,vinum,oleumscondimentum : buUiat conditura : porcellurti in boletariperfundes & inferes. In por- 

 celium hortulartumjf hoc efl^oleribitsfartumjHurnelbergius.Meo quidem iudicid non falletur quipro hortu- 

 lano Troianum dixerit : Porcellus hortulanus cxoiratur per gulam in modum vtris,mittitur in eo pullusificia- 

 tus particulatim concifus,turdi,ficedula:,i(icia de pulpa fua,(forte fuis,J lucanicar,da%li exoffatijabriles bulbii 

 cochle5eexemptx,maIusE,betx,porri,apiumKoiiculielixi,coriandrumjpiperintegrum;nuclei : oua quindecim 

 fuperinfunduntur : liquamen,piperatum,otja mittantur tria : tt confuitur,& pr2eduratur,in furno alTatur. De- 

 inde a dorfo fcinditurj& iure h oc perfunditur : piper teritur,ruta: liquamen,pafrum,mel,oleum modicura,cum 

 bullierit,amylum mittitur : (Habetquaedam cum hortulanp iflo Apicij porcello communia,illcAthehjeiquem 

 DipriofophiftisappofitumfuprarecitauiinPorci Troianimentione.JIusfrigidum in porcellum elixum itafa- 

 cies : Teres piper,carcum,anethum,origanum modice,nucleos pineos i fuffundes acetum,liquamen, cargnum, 

 meljfinape facbum : fuperftillabis oleum : pipcr afperges&inferes.Porcellum traganum fic facies : Exoffas por- 

 cellum,&aptabis ficut oenogtratum,&ad fumum fufpendas & appendeas, & qilantum appendeas tantum falis 

 in ollam mitteis,& elixasut coquatur i & ficcum in lance inferes,falfo recente. In poreello ladente : Piperis vn- 

 ciam,Yiniheminam,oleioptimiacetabulummaius,liquaminisminus,Hucufque Apicius. 



Deporcelloaffo.I^orcellum adhuc lidtentem fin^luit Platina <?.i/.)iugulato, villosqtie cultro omnino a- 

 cuto abraditoi Per fpinam deindc fcindito,cximitbqiie quicquid in ventre habet : iecufcula eius cu larido,allio, 

 cumq; odoriferis herbis minutim concidito tritum tafcum,6ua agitata,tunfum piper, crocum in pulueircm i"e- 

 da6lum,cuinfuperioribusbenemifceto:inporceUumq;bmninoitainuerfiim,vt quodintuserat,forisfit,indi- 

 to : acclaudito,neGxcidat.Coquiin vei"u,autluper craticulam lento igne non incommode poteft, rtomniapa- 

 riter clui boria fint.Dum coquitnr,aceto,pipere,croco,fimul mixtis cum faluisE aut rofmarini autlauri ramufcu 

 lis fepeafpergertda eft.Idem etiam ficri ex anferc,anatc,grue,capb,puIlaftra,poteft.Malehoc&parum alit, tard^ 

 concoquitur :ftomacho,capiti,oculisatquehepati nocet.Obftrudionei^cit, calculum creat,pituitam augeti 

 Eubulus poeta apud Athenseum intcr csEteros delicatos cibos nominat x^oi J[iA(poe.-x,lmr^ 



Lardum,vtgrammaticiquidamderiiiant,diciturquafilarearidum,(largear{dufa,Hcrmolaus ex Maciro- 

 bio : } eftautem caro fuillaquoquomodofalfajfiuefvtalijspIacet^idpingucquodeiHnfuCjPinguiacurillisgu- S ^ 

 ftantur larda calendis? Ouidius 6.Faft.Plinius dixii:,lardumpinguehoc vnd:um,quafi&macrumdicipoffit. Et 

 pallens faba cum rubente lardo,MartiaIis lib.^.G^jtue lardu m,Statius ^.Sylu. Et natalitium cbgaatis poncre lar- 

 dum,Iuucnalis Satii.Plautus in Capt.laridum dixit,his verbis : Quantapernis pefiii veiiiet:, quanta labeslarido? 

 Vnda fatis pingui pbnentur olufcula lardo,HoratSerm.i.6.Vt lucrareturlatdum & carnaria fuirtim , Lucilius. 

 Lt^rdum lurcabat lubens,Pomponius Syris apud Nonium.Lardus porcorum optitnus eft in cbndieiidis omni- 

 buscibisjCrcfcentienfis.Noftrilardoolerumfererninutalia&rapacondiuhtjfiuc decoquendo fimul lardi of- 

 £is,fiue in minim.asteftellasprasfertim butyro friftasincifiim infpergendo.Turundar ctiam,vt fic vocem,oblon- 

 g2e,exiks quadratx.in acum ligneam (ex fruticis quem fufariam vocant,aliqui cuonymon putant , pra:cipueli-i» . 

 gno decuftatirr. fedam apofteriori parte inferuntur,vt ea per carnesquafuistraieda, lardum in eis relinquat, 

 idquefimulaftetur:quodcumaiiasfaporemcarnium,commendat,tumin parum pinguibus przefertim auibus 4° 

 f.re necslfarium videtnr. Adipem fuis carne multoinfalubriorem efte,fupra verbis Galenirecitauimus. luslar- 

 dariuraapudScoppamltalumGrammaticumlegi. Habent&Germaniin vfupanisoffasin aqua codas ciirii 

 lardocopiofodinedo&cepis.ji^Pc^f^/^/^f^lnferioresGermanilardum codium feruant,& frigidum edunt, qui- 

 dametiam crudum. Liquamen eftpinguedoanimalium adignemliquefafita,&iri vfum coquihariurii feruata 

 adcondiendoscibos.Liquamenexadipeporciatqueanferiimhocmodofit: Concifum minutim ad carbbnes 

 ignito*; in cacabo pones,nefi ad flammam fufp,crtderis,fumtim concipiat : tantumque falis indes , quantum fatis 

 clfe putabis,Liquefad:um,antequam refrixit,in ollariti repofitoriam colabis : reponefquc ad vfum , vt vbi volesi 

 co vtihceat.Fititem liquamen exanferino&galHnaceoadipe,Platina 2.21. Et pracccdenti capite , CoIIiguntur 

 inultaadpulmentariacxporconuperc2Efo,vtadcps.Pauperesapud nos ex adipe abdominisfuillif fchmr vo- 

 cant )adhuc recenti (aliter enim virus refipit ) liquamen faciunt,quo olei aut buty ri loco vtuntur.Pernas & lar- 5 • 

 (dum conficiiTms,non folum decembri menfe,fea omnibus quos hyemalis algor aftringit,PaiIadius. Laridi co- 

 ^lurj: Te^um aquaciini multo anetho coques,olei modicum diftillabis & modicum falis, Apicius. AnglibrSa 

 appellant iardunl non qubduis,fed e verre faginato ferc per anni /pacium,quo toto temporemori molliter, neC 

 anftramenris,fedtantumiritabulisligrteis cubareei permittitur, vtlardum indurctur^&foIidefcat:huiusma^ 

 <^ti lardum feriiant in aceto eji eereuifia fi(S6 : poteft autem diu feruari : menfi.s apponunt cum iure in quo co 

 ftum cft,cbndito agreftium pomorum fuccb (loco Griiphacij)& pauco fale : cibus habetur riobilis &predofusi 

 quemlocupletestantuminterfedonbmittuht. . ^ 



Suilla carc ita aliquando paratur,vtfuisferi videatur,vtdi<5lum eft fupra intef Apicij pbrcellbs *& diceturiri- 

 fra in prouc!rbio Suilla cafo eft.Suillarum carriium ius dccod:um opitulatur contra buprcftsn,GaIenus lib. 2. dfe 

 antidotis.De fue p,irtesquasdam fereaflantur .1 lautioribus,vt fpatula fiuearmus,(/..;^?«:)coxa,(jy//'««:) coftac, ill 

 peftore, (kujlrippie:)exdcm ad fpinam dorfi C\ipc:rius,(ramlnatem)d>crelic^u± coft£e,nempe laterum. Apicius i . 5. 

 m minutalia aliquotaddi iubet fpatulam pbrcinam cbfitam & teficllatim concifam. Varro fcribit L. Volu mnio 

 fcnatorimiftam offulamfuilIamcumduabuscoftis,quaEpenderet xxiij. pbndo. Offulaabo£Fa minima fuiHaj 

 ab eo quod infeda caro,vt in carmirie Saliorum eftiquod iri extis dicitur nunc iiritia,Varro de ling, Lat.Penem 

 antiqui codam vocabant,a quaantiquitate etiam nunc offa porcina cum cauda in coenis puris offa penita voca- 

 tlir,Feft.Et rurfus,Penitam offam Nicuius appeilatabfegmen carnis cum coda: antiqui enim oftam vocant ab- 

 fcift"am globi forma,vt manu glomeracam pultc. Noftri ex cauda cum alijs partibus extremis gelu in pacina,vt 

 vccat,pararef©lent.Caryophi!ktf feu beriedid:^ vulgo dift^ fucco truculosfiiillos macerant & ad vfum aliquod 

 tempus fcruant,ll.uclliu,>. Qu0mbdbcarofuillafruftatimcoHcifa,inaquafaI/afeu muria multo tcmpore re- 

 ccns feruari poirit.Baltalar Cellarius in libro fuo de arte coquinaria docet : Primum , adornatum fuem in menfa 70 



peni 



