De Quadmpedihm. 



Vrfe Veneris libidine flagf aftt, & nocacs diesg; ad coitum inflaramatifiTimx maritos appetut. Et quoniam fe^ 

 rje srauidsE maribus non miicentur,pr£eter lyncem & leporem,vrfe ne diutius maricis careant,vt ad Venere ma-^ 

 tuitus redire poffint^priufquam certum pariendi tempus venerit,ventrem elidunt,& partum violcnter edunt:ac 

 moxarecenti partu rimul& alendse proIi,&Qxplend«libidini, (vtcuniculi quoq;,)dant operam, Oppianus: ex 

 quo Gillius perper am tranftulit vrfas etiam,grauidas coire. Tempore non alio (quam libidinis; catulorum ob- 

 litaleaena Sseuior errauitcampis:nccfuneravulg6 Tammultainformesvrfiftragemq;dedere,Yergilius. Vrfi, 

 lu pi, leones acrius libidinis tempore in eos q«i accelTerint^fasuiunt, inter fc tamen minus hgc dimicant: videlicet 

 ob eam rem,quia n ullum ex ijs gregale eft, Ariftoteles,De Philippo Cofleo Conftantienfium facris praEfedo.inn 

 cenuarum ardum perftudiofo, qui hoc ipfum fe ex bono authore cognitu habere, mihi valde affirmauit : vrfum 

 accepi ex montibus AUobrogum puellam in fpclunca rapuiffe, eandem^; venereocomplexu & ofculationc pro- 

 fecutum.fLiifte:atq;expomisagrcftibus, qu^permultaquotidieinfpeluncam inferret maturiora.ftudiofe dele- 

 g!{re,tidemq;edendaamatoricdedifle,acnimirumcumadcibiinquifiti6nemproficifceretur, ingentifaxofpe- 

 Y ..„n„ „„:^„.,^(r.»*. r^^Ax-,a(rf> i^Mm^inr,^m nr>f}Inntrfiminnnifitionemoarentes vrfinum latibulum 



1« 



nyemisinitio,! inuuc. ivtnai.iiuin » ^»1^.^10«; v.i.ax«*w-u„v,^ — • - j ^ j 



porequolatet.Ariftot. Vrfjcoeunt,nonfuperuenientes,fedhumiftrati, Ariftot. Cocuntnonitidcm fcodem 

 modojquoquadrupedes,fedaptiampIexibusmutuis,veluthumaniscGniugationibuscopuIatur,Solinus:am- 

 bocubantescomplexiq;,PIinius:&ahbi,humanitusftrati. Quadrupedum vrfsdemifriscruribus.qucmadmo- 

 dum csEtera qux pedibus innitendo exercent Venerem, admota pat^pc maris fupina ad dorfum fcemmae coeunt, 

 Ariftot. Coeunt vrfi vt homines , ficut & fimiae, Albcrtus. Secreti honorc reuerentur mares grauidas , Solinus. 

 Grauidam capi vrfam difticile eft, Ariftot, grauidse enim f vt mox dicetur) latent. Fert vterum dics triginta, Ari- 

 ftoteles& Solinus. Volaterranusnon rcdetranftulitex Aelianovrfampoftmenfem tertium parere, neq;enim 

 tandiu vteru geftat: fed tanto tempore exado.e latibulo in quo peperit plerun q; prodire folet, vt inferius quoq; 

 dicetur. Coeunt hyemis initio , deinde fecedunt in fpecus vbi pariunt tricefimo die,Phn. Qjai curam habet ?r- 

 forumquiBern^aluncurreferebatmihi.fcadcoitumcommitterevrfos.marem&foemina circadiemD.Iohan- 

 nisBaptifteparereauttmfempercircitercaIendasIanuarias:foetusmagnitudinisefleratti:cuniqu5dam vrfaali- 

 quandoferiusnempeo6todiespoftcalendaslanuariaspeperiflet,foetusnonfuperuixifl^e. Cum coeunt,multo 

 tem pore fimul in coitu manere,& ita fe macerare,vt ex corpulentis omnino raacri reddantur. Parit tum vnum, 

 tumetiamduos,fedcomplurimumquinque,Ariftot. CKCosparitcatulos,Idem,quod& venatoresnoftnaftir- 

 mant. Pariunt plurimum quaternos,Plinius:Idem ahbi vt plurimum quinos eas parere ait. Qu^dam catulos in- 

 articuIatospropemodumpariunt,vtvvlpes,vrfa,le«na,&alianonnulIafedomniafereca:cos,Ariftot. C^adm- 

 pedumpleraq; perfeaosaeduntpartus,paucainchoatos,vtleaenaj,vrfsB& vulpes. Informiaetiamma|isquam 

 fiipradiaavrf£Epariunt,raruraq;eftvidereparientes. Poftealambendocalefaciuntfoetusomnia ca&figurant, 

 Plinius. Vrfa foetum minimum pro fui corporis magnitudine aedit:quippe qua: minorem catto,maiorcm murc 

 parere foleat,nudum item, & cxcum, & cruribus propemodum membrisq; alijs plurimis indifcretum &rudem, 

 coit menfe Februario, parit eo tempore quo latet, Ariftot. Lucinse illis properatius tempus eft , quippe vtcrum 

 trisefimusdiesIiberat:vndeeuenit,vtpr2:cipitatafcEeunditas,informescreetpartus. Carnespauxillulasa?dunt, 

 qujbuscolorcandidus,oculinulli,nullipili,&defeftinaimmaturitatetantumrudisfanies,exceptisvnguium li. 

 neamentis.Haslambendofenfimfigurant,&interdumadpeaorafouent,vtadfiduoincubatucal^faaaeamma- 

 lemtrahantfpiritum,Solinus&PIinius. Vrf2partumabinitioprorfusinformemefle,vtneagnofciquide pol- 40 

 fit,deindeamatrelinguafingi,&finugremioq;foueri,Aelianusquoq;annotauit. 



catfilui partu quem reddidtt vrfa recemi, Sed male vim caro enilambendo mater tn Arm 



Fmgit,^informam,quaritamcapitipfareductttOm6\\xsy\x\moMtUm. 

 earnemparit«V°v,aV^^$^ov, Oppianus, hanclinguaceu manu vtensfigurat, GalenusadPifonem. H^^t^xli^ 

 r^ycleiu^mp^^t^^y^o^Tle^^^^oo^^^^ Aegyptij hominem pri- 



mo deforraem natum,qui poftea formofior euaferit,fignificare volentes, vrfam pr^gnantem pingut : hsc nar q; 

 fanauinem priraum condenfatum & concretum parit,huc poftea proprijs fouens feraonbus cftormat, hnguaqj 

 lam^bens perficit,Orus. Vrfus dicitur quafi orfus, fcilicet in ventre, & extra completus , quoniam pr«maturum ^ 

 parturamaterlin<'endoinf0rmat,Liberdenat.rerum.Nonquicquamrariushominesquam parientem videre 

 vrfam Plin.Fcetuumvrf«membravidenturimperfcaapropterimmodicumhumore:quamobrem vrfaeosdiu jo 

 lambit&fouet,Albertus. IdemdeanimaHb.7-5 3. Animaliaqu^dam (inquitj in antriscircafinem quietislu« 

 pariunfpropterquodetiami-noraturlocuspartusvrforum. Concipiensenim vrfaexcoitu,propterh-igidua- 

 tem temperaraenti,& pituitofi humoris copiam,non pofl^et fcmen in vtero formare perfeae,nifi expeaaret ab- 

 ftinenti/tempus:prsecipuacuraeademfrigiditate&humoriscopia,ade6€onftringanturmeatusperquospare- 



re debet,qu6d illo tempore vix pofl^et^itaq; temporelatibuli fui emittit, (parit,) quum recens expergikitur. fc.c 

 quanquamhoctempusexpeaarit,adhuctamcninformemferepartuma'dit,itavtahquipoetaruraputauerint, 

 mhilqu^mcarnisffuftumabeapari,idq;pofteafpiritu&linguaeiusformariinanimaIishguram,quodta^^ 

 miniraeverumeft,HsBC Albertus. Vrfam non parere fcetum prorfusinformem , quem poftealambendo tigu- 

 retatq- perficilt, arjrumentoeftfoetusexvteromatrisin venatione capt^ cxcifusin Polonia : quem Georgius 

 loachimus Rheticus,medicuS doaiflimus, & mathematicorum noftri feculifacilc princeps, e Cracouia dono ad 6t 

 memifit. Ispaulolongiordigitoeft, polliciscraflitudine.corporepulchraarticulato diftinaoq; perteae,nili 

 quod pofteriora crura imperfe6taadhuc retr6 extendantur acorporis trqnco rec^i fere : anteriora vero perk^^^^ 

 funt , ita vtraanusetiam in palmam feu volam,digitosacvngues diftinguantur : thoracisetiam cofta: con picu^ 

 funt-oculi aures & dentes nondum.Vrf^ l fuis catulis vehementer ferociu nt, vt canes a catelhs, Anltot. l-lyitrix 

 hybernis fc menfibus eondit,qus natura multis,& anteomnia vrfis , Plinius & Anftot. fed vtrum propter higus 



analiadecaufacondantur,ambigitur,Arift. Hyemetemporefrigido& humidolatet vrra,&tuncpantpropter 

 calorisineaau^mentum,Albertus. Hybernotempore(inquit Aelianusj parit.cu peperit,lanbulis ,e tcgir;nam 

 frigorisvimreformidat,&verisaduentum;manet,necantetreismenfescatulosinkicem protert. Lumautemte 

 habitucorporisopimofentit, (hocenimipfummorbilocoducit01atibulum,quodGr^ci<Pc.Aw:vappellaac,e^^ 

 petit.(VndeafFeausquolatenditeneturdefidcrio,cpW«Gr^cenominacur.)Inantrumnoreaomo:uiuicor^ 



