48 



lutea L., bevat Gentiana Centaurium het bittere be- 

 standdeel , de Gentianine , waaraan de zoo werkzame 

 geneeskracht van gene plant moet toegeschreven wor- 

 den (*). 



Rysz houdt het er voor dat de veearts, in gevallen 

 waar hij het gebruik van evengenoemde gewone Gen- 

 tiaan aangewezen vindt, zich met even goed gevolg van 

 deze Centaurie bedienen kan. Dit in aanmerking ne- 

 mende , begrijpt men waarom gunner en mattüschka , 

 alsmede later erdelti, het Duizendguldenkruid een 

 gezond veevoeder genoemd hebben ; waarop evenwel valt 

 aan te merken, dat deze Schrijvers eigenlijk hier- 

 mede hebben willen te kennen geven, dat het voe- 

 der waaronder deze plant , hetzij groen of gedroogd , 

 aanwezig is, voor de gezondheid van het vee zeer 

 voordeelig is. Want, zoo als münniks dit door proef- 

 nemingen aangetoond wil hebben, noch rundvee, noch 

 paarden of varkens eten er van, als dezelve daaraan 

 zonder met gras of hooi gemengd te zijn voorgewor- 

 pen wordt, terwijl de schapen haar nu eens aanne- 

 men maar op andere tijden dit weigeren , en er alzoo 

 veel minder begeerig naar zijn dan de geiten, waarvoor 

 de Centaurie , dus schrijft günner , bijzonder aange- 

 naam is. 



Uit de bladen , volgens aanteekening van van geüns 

 de bloemen, kan eene gele verw verkregen worden. In 

 haar geheel kan de Ruigbloem almede bij het bierbrou- 

 wen de plaats van de Hop bekleeden , en is zij , naar 

 verzekering van hochstetter, geschikt om in de looijerijen 



(*) Hierover verdient onder anderen allezins de Academische 

 "Verhandeling van den Heer petrus henricos pool geraadpleegd te 

 worden, welke in 1837, onder den titel van Dissertatio Chemico- 

 ffledica de Gentianino , te Utrecht in het licht verschenen is. 



