83 



door de Banketbakkers van Rogge-meel, voornamelijk 

 van de Zeeuwsche Rogge, veelvuldiglijk gebruik gemaakt, 

 Voor twee van onze voortreffelijkste dieren , voor paar- 

 den en honden, maakt het Rogge-brood een bij uitstek 

 geschikt voedsel uit, dat door beide met graagte gege- 

 ten wordt ; en zelfs is men in eenige streken van het zui- 

 den van Duitschland en in Zwitserland er toe overge- 

 gaan , om voor eerstgenoemde de Haver door eene soort 

 van Rogge -meel-koeken , die uit Rogge, gehakt Haver- 

 stroo , eene noodige hoeveelheid zout en een weinig zuur- 

 deeg, of ook wel uit Rogge-meel, geraspte aardappe- 

 len en zuurdeeg bestaan , te laten vervangen worden. 

 Maar het is minder algemeen bekend dat men het Rogge- 

 brood ook wel aan Kalven tot voedsel toegediend heeft: 

 eenigen namen hiertoe het fijn gewreven brood met wa- 

 ter of melk gekookt, anderen lieten dit in water of in 

 bier weeken en gaven het dan , in een afkooksel van 

 hooi , aan jonge Kalven. 



Wijders strekt het Rogge-meel nog op vele andere 

 wijzen tot ons nut: voor 'smenschen ligchamelijke be- 

 hoefte kan het, naar voorschrift van rümford, dienen 

 om er eene uitmuntende , zeer voedzame , vooral voor 

 reizenden en voor soldaten geschikte soep van te berei- 

 den , — ook om er eenen niet onsmakelijken en zeer 

 goed den dorst lesschenden drank van te maken , hoeda- 

 nige in Rusland onder den naam van Guas of Kwas , 

 of wanneer dezelve meer zamengesteld is onder dien 

 van Quas of Kislitschi , bekend en veel in gebruik 

 is ; - — voor de boekbinders levert het het beste plaksel 

 op ; — met water aangelengd en verzuurd , kan het tot 

 het bleeken van linnen aangewend worden , terwijl het 

 zuur , dat zich bij genoemde gisting ontwikkelt , voor het 

 vertinnen van ijzerwerk een goed bijtmiddel aan de hand 



6 * 



