84 



geeft; — allerlei verontreinigd vaatwerk kan op geene 

 betere wijze gezuiverd worden , dan door er water met 

 Rogge-meel in te gieten, en dit mengsel er zoo lang in 

 te laten tot dat het geheel verzuurd is; daarna kan dit 

 nog aan de varkens te drinken gegeven worden. 



Het ongemalen zaad , de Rogge in korrels , voorziet op 

 velerlei andere wijzen" in onze noodwendigheden: zonder 

 den koren-Brandewijn onder onze dadelijke behoeften te 

 tellen , kome vooreerst in aanmerking hoe ontzettend groot 

 de hoeveelheid van Rogge wel wezen moet , die jaarlijks in 

 de Jenever-stokerijen verbruikt wordt. Hoe veel er ieder 

 jaar in ons land hiertoe verstookt wordt is mij onbe- 

 kend , maar dat dit nog altijd ettelijke duizend lasten zal 

 bedragen lijdt geen*' twijfel ; al is het dat Schiedam 

 tegenwoordig op verre na geen 260 branderijen meer 

 bevat, in ieder waarvan wekelijks 2, en dus jaarlijks 

 20,800 lasten werden verstookt, — of dat er thans in 

 geheel Holland geen 400 branderijen meer bestaan , die, 

 naar de berekening van van geuns, ieder jaar ongeveer 

 46,000 lasten verslonden (*). 



{*) Zie: Nieuwe Algem. Kunst- en Letterh. 1797. D. VIII. p. 104. 

 Van geuns, Handhav. enz. p. 407, 449 en volg.; — waarbij het achtste 

 Hoofdstuk van dit werk , p. 468 enz. , allezins verdient nagelezen te 

 worden, zijnde de inhoud daarvan, gelijk daarboven staat: Het gewel- 

 dig verlies aan hrood en bier, voords de deerlijke armoede, huiselijke 

 ellenden en liet zedenbederf, als gevolgen van liet verstookèn der graa- 

 nen, en van de groote geldverspillingen in den sterken drank, aatigewe- 

 zen. — Maar niettemin mogten dezulken welke met overgrooten ijver, 

 zoowel tegen een geoorloofd gebruik als tegen het schandelijk mis- 

 bruik van brandewijn en jenever uitvarende, wel met eigen handen 

 alle branderijen zouden willen slopen , zich door des Heeren van 

 griethuizen aanteekeningen , in de cloet's Handb. enz., p. 135—138, 

 laten onderrigten, dat de stokerijen toch eenen zeer belangrijken 

 tak van Nijverheid opleveren, en daarenboven vooral voor den land- 

 bouw van bijzonder groot gewigt zijn. 



