131 



Anemonen in Haarlems omstreken herinnerd te worden, 

 maar om nog zooveel grooter genot en zooveel meerderen 

 indruk te ontwaren, als steeds de vrije Natuur meerder 

 verschaft dan hetgeen door kunst daargesteld wordt. 



Doch is het, gelijk ik reeds meermalen onder de aan- 

 dacht bragt , waar , dat uiterlijk schoon aanzien met we* 

 zenlijke innige waarde, namelijk in zooverre wij ge- 

 woon zijn uit gene tot deze te besluiten en daarbij meestal 

 onze dadelijke behoeften tot rigtsnoer bezigen, dikwerf 

 in geene verhouding tot elkander staan , de Orchideae 

 kunnen hiervan weder tot voorbeeld strekken : op weinige 

 uitzonderingen na , wordt er toch van deze gewassen 

 maar weinig voordeel getrokken. — Maar ik moet hier 

 slechts van de eigenlijke Standelkruiden spreken, en al- 

 zoo melden dat de knolletjes van Orchis Morio , maar 

 ook die van Orchis maculata , latifolia en van andere 

 soorten , de algemeen bekende Salep leveren. Alhoewel 

 ons ter bereiding hiervan de knolletjes van Orchis Morio 

 en Orchis mascula grootendeels uit Perzië toegezonden 

 worden (*) , kan men daarvoor zeer wel de Europesche 

 soorten bezigen , en even goed van de knolletjes gebruik 

 maken die genoemde soorten van Standelhruid in ons 

 land voortbrengen ; hetgeen bij ons , in Zweden , Enge- 

 land, Duitschland en Frankrijk al voor lang onderzocht 

 is geworden en aan de verwachting allezins voldaan heeft. 



De manier waarop de Salep in Turkije gemaakt 

 wordt, vindt men door morren cp volgende wijze be- 

 schreven: de knolletjes worden uitgegraven en verzameld 



(*) Zie Nederl. Apotheek , p. 155. V>jy de watbr, Handb. tot de 

 Leer der Geneesmiddelen , l«' e uitg. p. 7; waar echter de fout in- 

 geslopen is , van Orchis Morio en mascula als in Perzië te huis 

 behoorende boomen te doen voorkomen. 



9 * 



