134 



vrijen toegang heeft, b. v. een stuk afgezood, hoog ge- 

 legen weüand (*). 



Dombasle's wijze van de Salep te verkrijgen verschilt 

 insgelijks bijna in het geheel niet van de opgegevene , alleen- 

 lijk liet hij de knolletjes aan eenen draad rijgen vóór dat de* 

 zelve in eene groote hoeveelheid waters zoo lang te koken 

 gesteld werden, dat enkele zich begonnen op te lossen; 

 waarmede 20 a 30 minuten verliepen. Voorts merkt deze 

 aan, dat wanneer de knolletjes niet lang genoeg afgekookt 

 worden , dezelve dan het olieachtige bestanddeel behouden 

 dat daaraan eenen onaangenamen , eenigzins sterken smaak 

 en geur geeft , — en dat men dezelve niet op bovengenoem- 

 den tijd moet opnemen , maar eerst na den bloeitijd , als 

 het zaad rijp is en de stengen beginnen te verwelken ; (f) 



(*) Ik verbeeld mij dat men binnen den tijd van 2 a 3 jaren een 

 gansch Orchis-\eld zoude kannen daarstellen , namelijk, door hiertoe 

 de keuze bij een stuk lands te bepalen waarop het Standelkruid , het 

 liefst Orchis Morio , zich hier en daar reeds van zelve voordoet , en 

 daar op de plekken waar zich de plant niet vertoont vol te zaaijen. 

 Welke tijd des jaars hiertoe de geschiktste zij , op welke wijze men 

 hierbij te handelen hebbe en wat er zoo al in acht te nemen vallen 

 moge, dat alles zoude de ondervinding spoedig leeren. Eenmaal ontstaan 

 zijnde, zon een veld met Orchis jaren lang in stand blijven , het- 

 welk ik daaruit besluit, dat ik nu reeds meer dan lOjaren achtereen 

 het Harlekijns Standelkruid in een weiland onder Bunnik^ iederen 

 zomer heb zien opkomen; en wie weet hoelang deze plant daar reeds 

 groeit? Ik gevoel evenwel dat er zich eene zeer groote zwarigheid op- 

 doet, namelijk, dat het opnemen van de knolletjes het Orchis- veld 

 op eenmaal weer zoude vernietigen ; doch slaagt men er maar in om 

 deze plant door cultuur te vermenigvuldigen , dan bestaat er ook wel 

 een middel om in hetgeen door dit Bezwaar te weeg gebragt wordt 

 te voorzien. — Munting zegt nogtans dat de Orchides beter door de 

 knolletjes dan door zaad vermenigvuldigd kunnen worden ; en hier- 

 in komt Miiier met hem overeen. Munting, Beschrijv. der Aard- 

 gewas s. D. I. p. 400. Mjllkr, JKruidk. ffoordenb. D. II. p. 637. 



(•f) Het komt mij voor dat Dombaslr voor de inzameling van de 



