137 



soorten leveren echter niet alleen in de Salep een uit- 

 muntend geneesmiddel op , maar kunnen ook tot voedsel 

 verstrekken, en in enkele kunsten gebruikt worden. — 

 Voornamelijk stonden zij bij de Ouden in aanzien , die 

 dezelve, reeds uit hoofde van hunne gedaante, als ge- 

 neesmiddel voor zekeren zwakken toestand des ligchaams 

 nuttig oordeelden ; en daar de ondervinding leerde , dat 

 men zich omtrent de veronderstelde versterkende kracht, 

 (vis aphrodisiaca) der Ore tó-knolletj es niet bedro» 

 gen had, werd er op de gelijkvormigheid van deze met 

 zekere deelen voortgeredeneerd, en aanleiding gegeven 

 dat dienaangaande de ongerijmdste voorvallen verhaald 

 zijn geworden. Geen wonder derhalve dat de Orchis- 

 planten bij sommige volken, vooral bij de Turken en 

 Perzen , zoo hoog geschat werden , waarover men onder 

 anderen bij nylandt en bij münting meer vinden kan , 

 middelerwijl het voldoende zal zijn , om voor de gevallen 

 waarin onze artsen de Salep voorschrijven , op van de 

 water te verwijzen (*). 



(*) Petrus hyiaïtdt , De Nederlandtse Herbarius of Kruydt-Boech 

 p. 279. Mxjmtng , Bescïirijv. der Aardgew. D. I. p. 401. Vergelijk: 

 Daietjs, Pharmacol. p. 278. Rurnr, Mat. Med. p. 467. Chomei , Plant, 

 usuell. T. I. p. 398. Westerhoït , Continent, p. 112 sq. — *Si in 

 vcausam," das schrijft Morren, » usus radicum Orchidum in- 

 vquiritnus, illam in singulari forma tuberculorum didyntorum 

 •»reperiemus.„. Sic vulgo et verum Turcarum Salep habetut Or- 

 » cTiis mascala [ab aliis Orchis Morio) , cujus tuberculi maximam 

 » cum hominis testiculis Jiabent siniilitudinis speciem , quo fa- 

 » ctum est ut haec planta magnam apud Veteres nacta sit celebri- 

 » tatem. Tanta er at hujus fama ut , barbaris temporibus ? suffi- 

 s ceret nonnullas ejus radices inter solemnes vatum ritus eden- 

 » das praebere , ut conjuges tune usque temporis propagaiioni 

 Tdinhabiles fecundarenturJ" Zie ook Linnaetjs , Flora Lappon» 

 p, 253 , en voorts xxs de water , ter bovengen, pl. 



