251 



verdient om , gelijk in Duitschland en in Engeland wei 

 in enkele gevallen kunnen geschieden , want daar het land 

 op die wijze te lang met gewas blijft , om het ter be- 

 kwamer tijd voor eene wintervrucht voor te bereiden , en 

 daarmede te bezaaijen , kan er , meestentijd , in het vol- 

 gende jaar maar een Zomer-gewas van gewonnen worden ; 

 waarvoor men gewoonlijk Gerst neemt, en waartoe men 

 den akker het best nog vóór den winter eens omploegt, 

 en tot in het voorjaar in opene voren laat liggen. 



De Peulvruchten in het algemeen, en derhalve ook de 

 Erwlen , zijn zeer meelrijk en leveren voor menschen en 

 dieren een voedsel op , dat nog krachtiger is dan dat 

 hetwelk de graangewassen verschaffen. 



Ik zal er niet van spreken op hoedanige wijze de vrucht 

 van deze plant , zoowel gedurende een groot gedeelte van 

 den Zomer als den ganschen winter door , ons tot spijs 

 verstrekt ; — er niet van gewagen , dat de Dop-Erwten 

 drie maanden lang als een bijna algemeen geliefkoosd ge- 

 regt op tafel komen , of in den winter , wanneer het lig- 

 chaam vastere en meer voedzame spijzen verlangt, ter- 

 dege gaar gekookt, of in soepen gegeten, eenen stevigen 

 kost geven, — de jonge Erwten, die, reeds volgens het 

 gevoelen der Ouden , het vermogen bezitten van de scher- 

 pe vochten te verbeteren en af te voeren , en daardoor , 

 voor de borst heilzaam zijn , een gezond voedsel uitma- 

 ken, maar dat de oude en gedroogde dikwijls te hard 

 en te dik van schil zijn , om goed gaar gekookt te kun- 

 nen worden , en in dat geval moeijelijk te verteren zijn. 

 Inzonderheid schijnt de hardheid en dikbastigheid plaats 

 te hebben , wanneer de grond waarop zij geteeld zijn ge- 

 worden eenig zuur bevat, of wanneer dezelve in veel 

 koolstofzuur bevattend water gekookt zijn; waaraan het 

 ook toe te schrijven zij , mij dunkt dat het navolging 



