261 



vertaling Tan wiens schriften men vindt: » Tabaco is een 

 boomken ofte plante, die ghenoech ghemeijn is , maer 

 van seldtsame deuchden" (*) Meer schrijvers, in wier 

 werken reeds vóór ongeveer drie eeuwen van den Tabak 

 gesproken is geworden , zal ik niet aanhalen : het is ge- 

 noeg hier te zeggen , dat die óns onderrigten dat deze 

 plant aanvankelijk slechts gediend heeft om er in zekere 

 ziekten gebruik van te maken j — in welke gevallen men 

 haar zoo al gebezigd heeft , en nog altijd bezigen kan , 

 is door RUTT7, MüRRT en anderen geboekt, en een jaar 

 of vier geleden nog door den Heer janssen in eene 

 Academie- Verhandeling bijeengezameld geworden (f). 



Zonder mij met den twist te bemoeijen of het woord 

 Tabak van het eiland Tabago , of van Tabaca , eene 

 voormalige provincie van het Amerik. Koningrijk Yuca- 

 tan, of van de stad Tabasco, of wel van Tabacos (be- 

 naming der buizen of roeren waaruit de bewoners van 

 St. Domingo deze plant rookten) afgeleid moet worden , 



«venit per Guatiinalam et ïïicaraguam provincias iler facienti , ut do- 

 »mum Indi alicujus ingrederer, qui eam herbam degustasset (quse 

 » Mexicano idiomate Tabaco dioitur) et simol ac foetor acutus tetri 

 » illius et fere diabolici i'umi nares meas contigisset , cogerer prsepro- 

 »pere inde excedere, et alio migrare." Benzo, Hist. de repetta pri- 

 mum Occid. India , L. I. Cap. XXVI. — Ofschoon ieriüs., die in het 

 jaar 1556 naar Brazilië reisde en van daar teruggekeerd, zegt, dat 

 noch de Petum der Brazilianen , noch die waarvan benzoni gewaagt 

 de ware Tabak is , ben ik van gevoelen , dat het woord Petum bij 

 BEszom wel degelijk onzen gewonen Tabak beduidt; ook zonder dit 

 blootelijk op de getuigenis van sprengei aanlenemen. Zie : joann. ieriüs, 

 Hist. Navig. in Braziliam A°. 1556 , Cap. XII , en sprehgel , Hist. 

 Rei Herb. T. I. p. 373. 



(*) Acosta, Hist. Naturael en Morael van de Westers ehe Indien , 

 IV d« Boeck , Cap. 29 p. 188. 



(■{•) g. j. j. janssen , Dissert, Chemico-Medica de Nicoliana Ta' 

 èaco , Traj, ad Rhcn. IS . 



