268 



Vóór dat echter het gebruik van den Tabak dat er 

 thans het meest van gemaakt wordt, zich zoo algemeen 

 onder de volkeren verspreid heeft, hebben Koningen en 

 Vorsten , Paussen en onderscheidene andere personen , die 

 op het doen en laten der Volksmenigte slechts eenigen 

 invloed vermogten uit te oefenen, zich van tijd tot tijd 

 ten strengste tegen den voortgang daarvan verzet (*) ; wat 

 dat alles nogtans gebaat heeft, leert ons de bevinding van 

 eiken dag. 



Is het Tabak-pruimen minder vatbaar voor variatie en 

 veranderingen , geschiedt dat altijd , getuige zoo menig 



beschrijvers hadden de Indianen van St. Domingo de gewoonte , niet 

 om den Tabaksrook door middel van bovengenoemde pijpen, Taha- 

 co's , in den mond te brengen , maar om een Rookinstrument , dat 

 deze Y-gedaante had, met het benedeneind op eene van Tabaksbla- 

 den gemaakte en in brand gestokene Pastille te zetten, en de twee 

 andere uiteinden aan hunne neusgaten te houden ; en dien dan maar 

 optetrekken , totdat zij er geheel van bedwelmd waren. — Bij deze ge- 

 legenheid wil ik nog aanmerken , dat de volgens sommigen veel aan- 

 genamere rookmanier, waarbij de opgetrokken rook, vóór dat die in 

 den mond komt, door water met azijn gaat, geene nieuwe uitvin- 

 ding is , maar dat joh. jjlc. vicarids daarmede in 1689 reeds voor den 

 dag is gekomen; wat meer is, dit rooken more vicabii schijnt nog 

 maar eene navolging te zijn van de Amerikanen en Perzen , die al 

 veel vroeger op het denkbeeld gekomen zijn , om den rook door een 

 met een of ander reukwater, b. v. met Rozen-water gevuld toestel 

 te laten trekken; hetgeen naar het gevoelen van joh. pbth. aibrecht 

 eene veel betere manier is, dan die van yicarius, omdat deze, uit 

 hoofde van de zure dampen des azijns , tandpijn en ontvelling zoude 

 veroorzaken. Ephem. Natur. Cur. y Dec. 2. A. 8. p. 76; A. 9. p. 

 458. Dec. 3. A. 9 et 10 , pag. 24. De Machine welke bij de Per- 

 zen dient om door water te rooken , door hen Khaliaan of Khali- 

 van geheeten , vindt men beschreven en afgebeeld : kakmpfib , Amoen. 

 JSxot, pag. 640 s<j. 



(*) Zie: uiikens, Teclm. Mandb., Il^e Stuk, p. 220 sq. HsaaiB- 

 eraWs Techn, , D. II. p. 298 sc|. Algem. Kunst- en Letterbode 

 1838, p. 461. 



