310 



deze dieren te eten gaf, — misschien met hetzelfde oog- 

 merk waartoe men (Magaz, v. Landb. Dl V. pag. 277) 

 opgegeven vindt, dezelve somtijds onder hun voedsel 

 te mengen , namelijk , wanneer zij aan buikloop Jijden , 

 maar daarbij niet bedacht, dat niet alles wat aan de 

 beesten te eten gegeven wordt, strekt om ze te voeden 

 of te mesten. 



Belangrijk is het dat de Tormentil-woriel zooveel looi- 

 stoffe bevat, dat, naar sommiger oordeel, in het' gebruik 

 daarvan de Eikenschors er voor zwichten moet : daar- 

 mede in Engeland genomene proeven hebben aangetoond, 

 dat het leer veel steviger en vaster was , en men ging 

 zelfs op de westereilanden van Schotland zoo verre met 

 dezen wortel daarvoor op te graven , dat men genoodzaakt 

 werd op het gebruik daarvan een verbod te stellen. — 

 ÏÏEfrMBSTaDT bevond dat , om zekere bepaalde hoeveelheid 

 leer te looijen, \\ deel Tormentil-woriel even goed vol- 

 deed als 7 deelen Eiken-schois , en schiebel schreef 

 aan sprengel, dat 100 deelen van dezen wortel hem 

 23 deelen Extract gaven, welk Extract 75 Pet. looi 

 stof bevatte. '~ Om deze redenen, waarbij nog komt 

 dat men zich van dezen wortel ook bedienen kan om 

 het leer rood te verwen, alsmede om er aan wollen 

 en linnen stoffen eene roodachtig paarse, of, wanneer 

 daarbij zwavelzuur-ijzer aangewend wordt, eene zwarte 

 kleur pede te geven , staan sprengel , nebbien en ande- 

 ren èr op , dat men deze plant op daartoe geschikte gron- 

 den aankweeken zal; hetgeen gemakkelijk geschiedt, door 

 het zaad er van maar even onder de aarde te brengen, 

 of door de wortelspruiten op dergelijke manier uit te 

 planten, als bij het telen van de Meekrap plaats heeft. 

 ' Allerwetenswaardig is hetgeen sprengel betreffende Tor- 

 meütilla erecta berigt: dezelve, aldus schrijft hij onge- 



