334 



dit op de daarmede voort te brengen kleur eenigen invloed 

 kan hebben, doch dat de vooraf gebruikte loog er de 

 voorname oorzaak van is* 



Met de bladen kan men groen verwen , maar de daar- 

 door verkregen kleur is onbestendig j donkerder en beter 

 wordt die, wanneer men daarbij te gelijk van de bessen 

 gebruik maakt, en de te kleuren stoffen vooraf met eeoe 

 oplossing van een of ander loogzout behandelt. Vooral 

 zijn de bessen voor de verwerijen belangrijk : vóórdat zij 

 rijp ( zijn geven zij , klein gestoten en met water opge- 

 kookt, een geel vocht, waarmede aan, vooraf met Bis- 

 muth behandelde, wol en katoen eene glanzige en be- 

 stendig gele kleur medegedeeld wordt ; rijp geworden be- 

 vatten zij een purperachtig-zwart sap, dat met een wei- 

 nig salpeter opgekookt aan wol eene blaauw-achtige kleur 

 geeft, welke door bijvoeging van azijn in eene violette 

 overgaat. 



Kunnen op vermelde en meer andere manieren, hoe- 

 danige ook bij berthollet te vinden zijn (*) , met ge- 

 noemde deelen van dezen boom aan wollen, katoenen 

 stoffen enz. zeer onderscheidene kleuren gegeven worden , 

 men kan daarvan even goed gebruik maken, om er le- 

 der, papier en andere voorwerpen mede te kleuren; 

 bovendien zoude uit de bessen het bekende Sapgroen te 

 verkrijgen zijn. (f). 



(*) Berthollet, IS Art de la Teint. Tom. II. p. 303. s<j. 



(f) De meeste schrijvers beweren echter dat deze ver wstoffe , welke 

 de Franschen Ver d de Fessie noemen , niet uit de Bessen van Khamn. 

 Frangula, maar uit die van Khamn. catharticus verkregen wordt : de 

 bereiding daarvan komt voor bij bergius, Mat. Med. T. I. p. 154, ter- 

 wijl een nieuw voorschrift daartoe in de Flora Böhmens , Bd. II. 

 Abth. I. p. 165 , opgegeven staat. 



Daar laatstgenoemde plant, Khamnus catharticus L.; mede bij 

 ons inlandsen is, zal ik er in den text nog met een paar woorden 



